——————————–

Ζευγάρι με την τοπική ενδυμασία στους Καλαρρύτες.
(Η φωτογραφία είναι από το διαδίκτυο, άνευ ημερομηνίας & Φωτογράφου. Παρακαλούμε, αν τυχόν υπάρχουν στοιχεία σχετικά, να τα αναφέρετε στα σχόλια ώστε να τα προσθέσουμε)
——————————–

Ζευγάρι με την τοπική ενδυμασία στους Καλαρρύτες.
(Η φωτογραφία είναι από το διαδίκτυο, άνευ ημερομηνίας & Φωτογράφου. Παρακαλούμε, αν τυχόν υπάρχουν στοιχεία σχετικά, να τα αναφέρετε στα σχόλια ώστε να τα προσθέσουμε)
Καλαρρύτες 1932. Φωτογραφία του Ernst Nowack.
(Πηγή : http://www.deutschefotothek.de/)

—————————

Στις αρχές του 1900 ο Σπυρίδων Παγανέλης διορίστηκε Νομάρχης στη Άρτα κι έτσι είχε την ευκαιρία να γυρίσει όλη την ελεύθερη τότε περιοχή, μέχρι τον Άραχθο. Την εμπειρία του αυτή την περιέγραψε στο βιβλίο του «ΠΑΡΕΡΓΑ ΦΥΛΛΑ, Από του Σαρωνικού εις τον Αμπρακικόν, Η Άρτα, Τα Τσουμέρκα» απ’ όπου και ένα μικρό απόσπασμα από το πέρασμά του από τους Καλαρρύτες :
“Σχετικώς βραχεία, αλλ’ αδιαπτώτως ευάρετος, υπήρξεν η διατριβή ημών εις Καλαρρύτας……Δεικνύουσιν έτι εις Καλαρρύτας τον οίκον, ένθα κατέλυεν ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων, οσάκις ήρχετο ίνα παραθερίση εις την δροσεράν ηπειρωτικήν κώμην. Επεσκέφθην τον οίκον τούτον. Τηρεί εισέτι, φθίνοντα όμως και εξίτηλα, τα ίχνη της αρχαίας λαμπρότητος, ότε, εις την ευρύχωρον αυλήν εισήρχετο, έφιππος και ύπουλος, ο αιμοδιψής της Ηπείρου δυνάστης……….
Εις την κώμην βλέπει τις εισέτι τα ίχνη της αρχαίας ακμής, μετά της συγχρόνου επαρκείας, έτι δε και τα ερείπια ευκτίστων οίκων παλαιοτέρων κατοίκων, καταλιπόντων την πέτριον γην. Οι Καλαρρύται ευπορούσι σχετικώς, οι δε κάτοικοι, το αρχαίον έθος ακολουθούντες, εκπατρίζονται προς εργασίαν και ήδη, αλλά το θέλγητρον της αγιότητος της πατρικής εστίας ουδέποτε απαμβλύνεται ούτε αποσβένυται εις τας καρδίας των……
Η συρροή των αναμνήσεων της κώμης, η δροσερότης αυτής, η καλοκαγαθία των κατοίκων, η εγγυτάτη γειτνίασης προς πόλεις, κώμας και περιοχάς φιλτάτας τω Ελληνισμώ και προς Αυτόν αλύτως ημωμένας διά του αθραύστου δεσμού της γλώσσης, της θρησκείας, του αίματος, των παθημάτων και των χρηστών ελπίδων εδημιούργουν κύκλον, εν ώ ευαρέστως θα έμενον πλειότερον. Αλλ’ έδει ν’ αναχωρήσω…..”
(Πηγή : ΠΑΡΕΡΓΑ ΦΥΛΛΑ, Από του Σαρωνικού εις τον Αμπρακικόν, Η Άρτα, Τα Τσουμέρκα, Σ. Παγανέλης, Εν Αθήναις, 1905)
Στη φωτογραφία “Οι Καλαρρύτες στα 1930” από το αρχείο του Ernst Nowack (1891-1946) τσέχικης καταγωγής, γεωλόγου και γεωγράφου ο οποίος περιηγήθηκε αρκετές φορές την Ήπειρο και την Αλβανία για επιστημονικούς (γεωλογικούς, αρχαιολογικούς) και όχι μόνο, λόγους στην διάρκεια του μεσοπολέμου (1920-1939). (Πηγή : http://www.deutschefotothek.de/)
Μπορείτε να διαβάσετε για τους Καλαρρύτες στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.130664329…/140062871396498/
Και https://www.facebook.com/…/a.130651262…/203810995021685/
Και
https://www.facebook.com/…/a.130651262…/203809621688489/
——————–

Ο Μητροπολίτης Άρτης Σεραφείμ Α’ Ξενόπουλος, ο Βυζάντιος, στο πρώτο βιβλίο που έγραψε για την Άρτα το 1884, στη σελίδα 212 γράφει ότι οι Αρτινοί ανέγειραν «λαμπρόν οικοδόμημα και ευρύχωρον κατά την συνοικίαν Τουρκοπαζάρου, εν έτει 1857……..εν τω αυτώ καταστημάτι διδασκούσης τα νήπια η Αρταία Ταρασία Λελοβίτου». Συνεπώς υπήρχε νηπιαγωγείο στην Άρτα πριν την απελευθέρωση το 1881.
Επίσης το 1884 στην εφημερίδα «Άραχθος» μνημονεύεται ότι υπήρχε νηπιαγωγείο, το οποίο συστεγαζόταν και με μαθητές δημοτικού Χριστιανών και Εβραίων, περί τους 600 περίπου, σε ένα ακατάλληλο, ερειπωμένο και ακάθαρτο κτίριο και εκ του λόγου τούτου ο σχολιαστής δημοσιογράφος το χαρακτήρισε ως «νηπιοκτονείο».
Εκτός από τη λειτουργία δημόσιων νηπιαγωγείων με το νόμο ΒΤΜΘ’/1895 «Περί συστάσεως νηπιαγωγείων» ιδρύθηκαν στην πόλη και ιδιωτικά νηπιαγωγεία.
Ένα τέτοιο ίδρυσε το 1920 πιο πάνω από τον Ναό του Αγίου Γεωργίου ο γραμματοδιδάσκαλος Κούρτης, άριστος παιδαγωγός. Ως διευθυντής του Νηπιαγωγείου, εργαζόταν πολλές ώρες για την προπαρασκευή των νηπίων ‘ώστε να αγαπήσουν τα γράμματα και το σχολείο. Αργότερα χειροτονήθηκε ιερέας και υπηρέτησε στο χωριό Καλόβατος.
Το 1939 η Μεσούλα Παπακώστα* ίδρυσε και λειτούργησε στην Άρτα νηπιαγωγείο για αρκετά χρόνια. (Πηγή : Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Κ. Τσιλιγιάννης, Αθήνα, 2013)
Στη φωτογραφία από το αρχείο του Τάκη Ζαρκαλή, «Κρατικός παιδικός σταθμός στην Άρτα».
*Σχετικά με την νηπιαγωγό Μεσούλα Παπακώστα μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.1304278623…/214897840579667
——————-

Δεξιά : Δ. Ν. Παπαγιάννης, Ε. Σούρλας, Α. Μαστρογιάννης, Κ. Παπαγιάννης, Γ. Καλοκαίρης, Β. Γ. Καραβασίλης, Α. Σούρλας, Χ. Θεοδώρου, Ν. Καραμάνης, Χ. Βασιλείου, Χ. Κ. Νικολάου, Σ. Δ. Μαστρογιάννης, Β. Γ. Ματσούκας, Ι. Ραβανός.
Αριστερά : Κ. Γ. Καραβασίλης, Κ. Μπανιάς.
Κάτω αριστερά : Θ. Γ. Παπαγιάννης, Ι. Κ. Νικολάου, Κ. Β. Μαστρογιάννης, Ν. Β. Μαστρογιάννης, Γ.Γ.Παππάς.
(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
——————————

Η αίθουσα εστίασης του Ορφανοτροφείου Άρτης. Ήταν το μεγάλο κτίρια απέναντι από την Αγία Θεοδώρα. “….Θυμάμαι την μεγάλη ξύλινη πόρτα και την καμάρα μέσα. Η είσοδος για το γυμνάσιο,παράγκα, ήταν δίπλα με συρματόπλεγμα.” Μαρτυρία Θεοδώρας Διαλετή.
(Η Φωτογραφία είναι του Δ.Ν. Μητσιάνη από τη συλλογή του Βασίλειου Χολέβα)
———————-

Άποψη της Πλατείας Γεωργίου Καραϊσκάκη κάποιο Σεπτέμβριο της δεκαετίας του ’70, όταν η πλατεία δεν είχε ακόμη διαμορφωθεί και κάθε Σεπτέμβριο φιλοξενούσε το λούνα παρκ και το παζάρι κι όπου ο ήρωας μοιάζει σαν να φυλάει την είσοδο του. (Η φωτογραφία είναι του Γιάννη Νίκα).
————————–

“Της αγίας Παρασκευής Κυπαρίσσι επιλεγόμενον, εν ώ υπάρχει και νεκροταφείον, κείμενον υπό τα τείχη του φρουρίου και οικοδομηθέν εν έτει 1771 υπό του ηγούμενου της Μονής Βλαχερνών Ανανίου, Αρχιερατεύοντος Ιακώβου.” (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΠΕΡΙ ΑΡΤΗΣ & ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σεραφείμ Βυζάντιος, Εν Αθήναις, 1884).
Στη φωτογραφία “Το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής” κάτω από το Κάστρο, την δεκαετία του 70. (Φωτο από αρχείο Τάκη Ζαρκαλή)
————————

——————
Μια βόλτα γύρω από το Κάστρο της Άρτας θα μας φέρει σε ένα δρομάκι που ο χρόνος δεν τό’χει αγγίξει. Φθάνοντας μπροστά στην πύλη του Κάστρου, αν προχωρήσεις δεξιά συναντάς την Οικία Κεχαγιά από την πίσω πλευρά. Κάποτε ανήκε στον Ανδρέα Κεχαγιά, ιδρυτή της ποτοποιίας “Τανκς”, αργότερα λειτούργησε σαν Γενικό Νοσοκομείο της πόλης και σήμερα στεγάζει το Κ.Α.Π.Η. (Η φωτογραφία είναι του Γιάννη Νίκα)
Μπορείτε να διαβάσετε για τον Ανδρέα Κεχαγιά στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.130728782…/244770530925731/
και για την οικία του https://www.facebook.com/…/a.130464385…/135944171808368/
——————
Η γειτονιά όπως φαινόταν από τα ψηλώματα του Κάστρου.
(Η φωτογραφία είναι του Γιάννη Νίκα)


Η με αρ. 86. καρτ-ποστάλ από τη Συλλογή Νίκου Κουρτίδη για την Άρτα με τίτλο «Άρτα. – Ο ιστορικός Ναός της Αγίας Θεοδώρας».
Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά με τη συλλογή Ν. Κουρτίδη στο λινκ
https://www.facebook.com/…/a.1306640023…/328456475890469