O ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1897 ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ – Το Δυτικό Θέατρο του πολέμου του 1897 στην Ήπειρο μέσα από Γερμανικές πηγές

Δημοσιεύθηκε την 11 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra
Στη φωτογραφία Χάρτης Ηπείρου-Θεσσαλίας το 1897 του Heinrich Kiepert, Γερμανού γεωγράφου.

Στο δυτικό θέατρο του Πολέμου, στην Ήπειρο, η Τουρκία αναγκάστηκε από τη φύση της χώρας να ενεργήσει αμυντικά. Ο επιθετικός πόλεμος δεν θα είχε οδηγήσει σε κανένα πραγματικό αποτέλεσμα και θα έφερνε μόνο τον στρατό στον Κορινθιακό κόλπο, χωρίς να έχει καμιά συνέπεια  για τη γενική πορεία των γεγονότων. Η κύρια καθοριστική θέση, στη νότια Ήπειρο, είναι αυτή της Πρέβεζας και σημαντικές είναι οι θέσεις του χωριού Στρεβίνα  και των Πέντε Πηγαδιών. Το τουρκικό φρούριο της Πρέβεζας βρίσκεται βόρεια του στενού μέρους που οδηγεί στον κόλπο της Άρτας, που εισχωρεί βαθιά στη χώρα και χωρίζει εν μέρει την Ακαρνανία από την Ήπειρο. Απέναντι από την Πρέβεζα βρίσκεται το Άκτιο στην ακτή, το οποίο είναι ελαφρώς οχυρωμένο, αλλά η Πρέβεζα, λόγω της θέσης της, είναι ισχυρό φρούριο. Βρίσκεται σε μια χερσόνησο, που χωρίζεται από την κύρια στεριά με βάλτους, που διασχίζεται μόνο από τον δρόμο για τα Γιάνινα………………

Το κύριο φρούριο των Ελλήνων στην Ακαρνανία είναι η Άρτα. Οι οχυρώσεις που την περιβάλλουν βόρεια και νότια κάνουν τον τόπο ένα συγκριτικά δυνατό σημείο. Η πόλη της Άρτας είναι μια παλιά ασήμαντη, βρώμικη τρύπα, αλλά με ένα επιβλητικό τουρκικό κάστρο, που βρίσκεται στην πεδιάδα στις όχθες του ποταμού Άραχτου ή Άρτα, ο οποίος  ρέει ημικυκλικά  γύρω από την πόλη και πέφτει νοτιότερα στον κόλπο της Άρτας. Νότια της Άρτας υψώνεται μια κορυφογραμμή από λόφους σε ύψος περίπου 500 ποδιών που εκτείνεται κατά μήκος της αριστερής όχθης της Άρτας σχεδόν μέχρι την Κόμπρινα. Σε αυτό το ύψος βρίσκονται εκτεταμένοι παλιοί στρατώνες και μπροστά τους οι Έλληνες είχαν τοποθετήσει πολλές πυροβολαρχίες πυροβόλων 3,4″ και μια πυροβολαρχία δύο πυροβόλων 4″. Μία πυροβολαρχία κατευθυνόταν στη γέφυρα της Άρτας, δύο στο Ιμαρέτ και μία στο Γκρεμενίτσα. Απέναντι, στην τουρκική πλευρά, βρισκόταν το Ιμαρέτ, η Γκρεμενίτσα και η Βλαχέρνα στις πλαγιές των λόφων, που σταδιακά ανηφορίζουν προς τα βόρεια. Όλα είχαν καταληφθεί από το τουρκικό πυροβολικό και τα στρατεύματα, και είχαν πολύ καλή ορατότητα προς την πόλη και τις ελληνικές πυροβολαρχίες. Για να αντισταθμίσουν οι Έλληνες την μειονεκτική τους θέση, είχαν  τοποθετήσει δύο πυροβολαρχίες στο Πέτα και τη Μαρκινιάδα. (Πηγή : THE GREKO – TURKISH WAR from official sources by a German Staff Officer translated by Frederica Bolton, London, 1898)

Το εξώφυλο του βιβλίου THE GREKO – TURKISH WAR from official sources by a German Staff Officer.

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ (1810 -1881)

Δημοσιεύθηκε την 10 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

___________________________

Στη φωτογραφία ο Κων/νος Ζαβιτσιάνος (Πηγή : https://www.searchculture.gr/aggregator/)

Μιά προσωπικότητα σχετικά άγνωστη σε πολλούς Αρτηνούς.Ήταν γιος του παπά Σπυρίδωνος Ζαβιτσιάνου. Γεννήθηκε στην Άρτα το 1810. Η οικογένειά του όμως αναγκάστηκε να φύγει από εδώ και να εγκατασταθεί στην Κέρκυρα, όπου ο Κωνσταντίνος συμπλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές. Κατά τη συνήθειες και τις δυνατότητες της εποχής, ανώτερες σπουδές πραγματοποιεί στη γειτνιάζουσα Ιταλία. Σπούδασε στην Νεάπολη φυσικές επιστήμες και ιατρική με υποτροφίες της Ελληνικής Κοινότητας και του βασιλέως της Νεάπολης και ειδικεύθηκε στην χειρουργική. Πήρε το πτυχίο του το 1831. Σε ηλικία μόλις είκοσι ετών ο Κωνσταντίνος γράφει την πρώτη τoυ ιατρική μελέτη « Sulla invezione di un metodo chimico-meccanico per disciogliere la pietra nella vescica», η οποία δημοσιεύτηκε στην Νεάπολη το 1831. Το 1832 ανακηρύσσεται διδάκτωρ της ιατρικής και χειρουργικής και γίνεται αντεπιστέλλον μέλος της Ιατροχειρουργικής Ακαδημίας Νεαπόλεως. Την ίδια χρονιά δημοσιεύει νέα εργασία του με τον τίτλο «Sull’ operazione del cateterismo». Πολύ σύντομα εγκαταλείπει τη Νεάπολη και επιστρέφει στην Κέρκυρα, όπου αποκτά τον τίτλο του παθολόγου και χειρουργού από την Ανωτάτη Σχολή Αγίου Γεωργίου του Ιόνιου Κράτους και ασκεί με επιτυχία το επάγγελμά του.Το 1834 δημοσιεύει την πραγματεία του «Παρατηρήσεις επί του Ιωδίου». Δύο χρόνια αργότερα, το 1836, αρχίζει να διδάσκει ιδιαίτερα μαθήματα ιατροδικαστικής σε νέους δικηγόρους. Μετά την επιτυχία του στον τομέα αυτόν ο Κωνσταντίνος διορίζεται ιατροδικαστής του Δικαστηρίου των Ηνωμένων Ιονίων Νήσων. Το 1843 διορίζεται καθηγητής της Περιγραφικής Ανατομίας του ανθρωπίνου Σώματος στην Ιόνιο Ακαδημία, την οποία είχε ήδη αναδιοργανώσει ο αρμοστής Σίτων εκείνη τη χρονιά. (Η Ιόνιος Ακαδημία για οικονομικούς λόγους είχε αναστείλει την λειτουργία της το 1828). Κατά τις παραδόσεις του στο εν λόγω εκπαιδευτικό Ίδρυμα, οργάνωσε την τακτική χρήση ανθρωπίνων πτωμάτων (συνήθως επρόκειτο για πτώματα απόρων), τα οποία παρελάμβανε η Ιόνιος Ακαδημία από άλλα ιδρύματα. Το 1844 έχει ήδη συγγράψει και δημοσιεύσει το τετράτομο έργο του Περιγραφική Ανατομία, το οποίο τον έκαμε γνωστό πέρα από τα όρια του Ιονίου Κράτους. Το βιβλίο αυτό μεταφρασμένο στην ιταλική χρησιμοποιήθηκε ως διδακτικό βιβλίο σε πολλά Πανεπιστήμια της Ιταλίας. Για την όλη δράση του, στη συνέχεια, εκλέγεται Γραμματέας της Ιονίου Ιατρικής Κομητείας και Αντεπιστέλλον μέλος της Ιατρικής Εταιρείας Ζακύνθου και της Πηλοροτανιακής Ακαδημίας της Μεσσήνης. Το 1846 ο Κωνσταντίνος νυμφεύθηκε την Ειρήνη Αλεξάκη, με την οποία απέκτησε 6 παιδιά: την Αγγελίνα – Μαρία το 1847, τον ΝικόδημοΚωνσταντίνο, το 1848, (το 1850 ένα αγόρι το οποίο πεθαίνει), το 1851 τον Γεώργιο ο οποίος πεθαίνει σε ηλικία 22 ετών, το 1852 τον Σπυρίδωνα και το 1854 την Ειρήνη, η οποία πεθαίνει το 1855. Το 1854 πεθαίνει η σύζυγός του. Ο Κ. Ζαβιτσιάνος πέθανε στην Κέρκυρα το 1881. (Πηγή : ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤHΣ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΕΩΣ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ (1865-1945), Ν. Μοσσχόπουλος, Λάρισα 2015)

Περισσότερα για την πολύ αξιόλογη επαγγελματική πορεία και το συγγραφικό έργο του Κων/νου Ζαβιτσιάνου μπορείτε να διαβάσετε στην διατριβή του Νικολάου Μοσχόπουλου (σελ.205-208) στο λινκ https://ir.lib.uth.gr/…/handle/11615/47276/15490.pdf…

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Ο Άγιος Βασίλειος της Αγοράς, 1913

Δημοσιεύθηκε την 10 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

_____________________

(Πηγή: https://digital.bsa.ac.uk/)

Πρόκειται για την πρώτη φωτογραφία του Sir William Reginald Halliday από το αρχείο της Βρετανικής Σχολής Αθήνας με αρ. BSA SPHS 01/4531.9317.

Περισσότερα για τις φωτογραφίες του W.R.Halliday στο λινκ https://www.facebook.com/photo?fbid=362217315918813&set=a.130515152351270

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Οι φωτογραφίες του Sir William Reginald HALLIDAY για την Άρτα

Δημοσιεύθηκε την 10 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra
Η με αρ. BSA SPHS 01/4528.9314 φωτο που απεικονίζει το Γεφύρι της Άρτας το 1913.
(Πηγή : https://digital.bsa.ac.uk/)


Ο Sir William Reginald Halliday (1886-1966) ήταν ιστορικός και αρχαιολόγος. Γεννημένος στη Βρετανική Ονδούρα το 1886, ο Χάλιντεϊ σπούδασε στην Οξφόρδη, αποφοιτώντας από το Literae Humaniores. Σπούδασε επίσης στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και στη Βρετανική Σχολή της Αθήνας. Δίδαξε Ελληνική Ιστορική και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης (1911–1914) πριν γίνει καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ (1914–1928).
Tο βιβλίο “Ελληνική Μαντεία: Μελέτη των Μεθόδων και των Αρχών της” που εκδόθηκε το 1914, έχει θεωρηθεί από ακαδημαϊκούς και μελετητές μεγάλης σημασίας και αξίας για τη λογοτεχνία. Όντας στην Ελλάδα πήρε μέρος σε διάφορες ανασκαφές με κυριότερη την ανασκαφή του σπηλαίου Καμάρες στην Κρήτη. Από την περιοχή της Άρτας πέρασε το 1913, μια ημερομηνία βασισμένη στα ταξίδια του Halliday μετά την ανασκαφή του σπηλαίου Καμάρες και τα μεταγενέστερα ταξίδια του στην Κρήτη όπως αναφέρεται στην Ετήσια Έκθεση της Βρετανικής Σχολής στην Αθήνα.
Στο αρχείο της Βρετανικής Σχολής Αθήνας υπάρχουν 4 φωτογραφίες που αφορούν την Άρτα και είναι :
1. «Άρτα (Β. Ελλάδα) εκκλησία του Αγίου Βασίλιου», 1913.
2. “Arta (N. Greece) church of Αγία Πωραγαρήτρια”, 1913.
3. «Άρτα (Β. Ελλάδα) εκκλησία της Αγίας Πωραγαρήτριας», 1913.
.4. «Άρτα (Β. Ελλάδα) το γεφύρι», 1913

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Η οδός Ξενοπούλου, στην πλατεία Αγίου Δημητρίου

Δημοσιεύθηκε την 9 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

———————–

Η οδός Ξενοπούλου, μπροστά στον Άγιο Δημήτριο, που κατέληγε στα σκαλάκια μπροστά στον Άγιο Σπυρίδωνα, πριν ρυμοτομηθεί.
Αριστερά το μεγάλο σπίτι του Βουλευτή Χριστόφορου Ρίζου, δεξιά το ξενοδοχείο «Άνεσις» του Τάκη Αθανασίου και μπροστά το κτίριο του Βαβέκη με τις καμάρες. Στο βάθος τα σπίτια της οδού Βασιλέως Κωσταντίνου.
Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Τάκη Αθανασίου και πρωτοδημοσιεύτηκε από τον κ. Στάθη Μπαρτζώκα στο ιστολόγιό του.

Δημοσιεύθηκε στη Οι Πλατείες | Σχολιάστε

Η πλατεία Αγίου Δημητρίου (2)

Δημοσιεύθηκε την 9 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

—————————

(Πηγή φωτογραφίας : Δημοσίευση του Lucas Braca στη σελίδα «Παλιές φωτογραφίες Άρτας»)

Τα κτίρια στα δεξιά της πλατείας πριν ρυμοτομηθεί η περιοχή, όπως φαίνονταν από την κεντρική πλατεία της πόλης, με το ξενοδοχείο «Άνεσις» στο βάθος.

—————————-

Κι εδώ η ίδια περιοχή σε πιο κοντινή φωτογραφία (Πηγή : Διαδίκτυο)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Πλατείες | Σχολιάστε

Η πλατεία Αγίου Δημητρίου (1)

Δημοσιεύθηκε την 9 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

————————–

Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Τάκη Ζαρκαλή.

Μια ανέκδοτη φωτογραφία από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 που μας παρουσιάζει το χώρο μπροστά στον Άγιο Δημήτριο, πριν ρυμοτομηθεί η περιοχή.
Το μεγάλο σπίτι που βλέπουμε στο κέντρο, ανήκε στον Χριστόδουλο Ρίζο, αρτινό δικηγόρο, πολιτευτή του μεσοπολέμου και βουλευτή Άρτης και Πρεβέζης από την δεκαετία του 30 και μετά. Ανύπαντρος, όπως και η αδελφή του, δεν άφησε πίσω του απογόνους. Στην δεκαετία του ’50 το σπίτι ήταν κατοικία και οδοντιατρείο του Σπύρου Κατσούλα. Το μπαλκόνι, με το μπουρί της ξυλόσομπας που φαίνεται στη φωτογραφία, ήταν του ιατρείου. Το κτίριο, παμπάλαιο, τεράστιο με μεγάλους χώρους και ψηλοτάβανα δωμάτια. Η είσοδος του σπιτιού ήταν απέναντι από το ξενοδοχείο “Άνεσις” που διακρίνεται στα δεξιά και η διαμόρφωσή της η κλασσική των παλιών Αρτινών σπιτιών, δηλαδή στο βάθος υπήρχε ακάλυπτο ευρυχώριο και η σκάλα για τον όροφο. Στο κατάστημα του ισογείου της πρόσοψης στεγαζόταν αποθήκη ξυλείας. Η εκκλησία του Αγ. Δημητρίου χτίζονταν τότε και ο χώρος μπροστά ήταν αδιαμόρφωτο σταυροδρόμι. «Θυμάμαι αυτό το σπίτι πολύ καλά», μας λέει ο συνομιλητής μας «γιατί με το γιό του γιατρού, Τάκη (γιατρός στην Αθήνα) ήμασταν συμμαθητές στο Δημοτικό και παίζαμε στο αχανές κτίριο φτιάχνοντας σαΐτες και χάρτινα αεροπλανάκια με τα παλιά ψηφοδέλτια του Ρίζου, με τον οποίο οι Κατσουλαίοι είχαν στενές σχέσεις, καθώς ήταν μάλιστα και νουνός του γιού τους».
Μπροστά από το Ξενοδοχείο «Άνεσις» στα δεξιά, διακρίνεται το Γαλακτοπωλείο του Κωσταδήμα. Η φωτογραφία, που ήταν κατεστραμμένη σε ένα σημείο μπροστά και έχει υποστεί παρέμβαση, είναι από το αρχείο του Τάκη Ζαρκαλή.
Περισσότερες πληροφορίες για τον Βουλευτή Χριστόδουλο Ρίζο μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ
http://greek-parliament-members.anavathmis.eu/%CF%81%CE…/

Δημοσιεύθηκε στη Οι Πλατείες | Σχολιάστε

Οι γυναίκες της Άρτας στην Αντίσταση

Δημοσιεύθηκε την 8 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————-

(Φωτο από αρχείο Χαριτίνης Καραβασίλη – Σφαλτού )

Ο αριθμός των γυναικών της Άρτας που συμμετείχαν στην γυναικεία οργάνωση της Ε.Π.Ο.Ν., Ε.Λ.Α.Σ. και του Δημοκρατικού στρατού ήταν σημαντικός.
Στη φωτογραφία από αριστερά ο Κων/νος Μίντζας, (σκοτώθηκε στους Μελάτες τις 23 Απριλίου 1947), Αρσινόη Γεροβασιλη– Χουλιάρα, Δημήτρης Ν. Καραβασίλης (Ταγματάρχης), Χαριτίνη Β. Καραβασίλη – Σφαλτού, Βασίλειος Σφαλτός (επί πτυχίω της Νομικής, Ταγματάρχης).
Κάτω δεξιά : Ελένη Σφαλτού – Καραβασίλη, Νίκη Βαλάρη – Βάκκα (Μικροβιολόγος), Αρετή Β. Καραβασίλη – Τσίντζου. (Φωτο από αρχείο Χαριτίνης Καραβασίλη – Σφαλτού, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Το ΕΑΜ στην περιοχή της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 8 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————–
Θα ξετυλίξουμε τη δράση του ΕΑΜ / ΕΛΑΣ στην περιοχή μας μέσα από τις περιγραφές του Αλέκου Κουτσούκαλη, ηγετικού πολιτικού στελέχους του νομού της Άρτας και στη συνέχεια καπετάνιου του 3/40 Συντάγματος του ΕΛΑΣ, όπως αυτή περιγράφεται στο βιβλίο του Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΑΣ, 1940-1945.
Το βιβλίο έχει πάψει να κυκλοφορεί προ πολλού και είναι πλέον δυσεύρετο, αποτέλεσε δε τη βάση πάνω στην οποία στηρίχτηκαν για να περιγράψουν τη δράση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ στη Άρτα αρκετοί νεότεροι συγγραφείς.
Ο Αλέκος Κουτσούκαλης γεννήθηκε το 1918 στη Σεκλίστα (Ελάτη) Άρτης. Σπούδασε γεωπόνος και εργάστηκε για ένα διάστημα ως έκτακτος γεωπόνος. Υπηρέτησε στο στρατό ως υπαξιωματικός. Από πολύ νωρίς ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και τη λογοτεχνία και «Η Δράση», η εφημερίδα της ΝΕ του ΕΑΜ της Άρτας, δημοσίευσε πολλές ανταποκρίσεις του.
——————-
ΒΑΡΙΑ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
“Σεπτέμβριος 1942. Ο μήνας αυτός αποτελεί σημείο στροφής με σοβαρές αρνητικές αλλά ταυτόχρονα και θετικές συνέπειες για την παράνομη πολιτική οργάνωση και γενικά για όλο το εαμικό κίνημα της περιοχής. Ένα γεγονός δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο από την άμεση θετική ή αρνητική επίδραση που θα έχει, αλλά και από τις μελλοντικές προεκτάσεις και επιπτώσεις τους.
Με αυτό το πρίσμα θα προσπαθήσουμε να αντικρύσουμε τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν τόσο γρήγορα και ορμητικά αυτό το μήνα στην Άρτα. Είναι περίοδος που η πολιτική οργάνωση σημείωσε σημαντική ανάπτυξη σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον οργανωτικό και τον πολιτικό……*” (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΑΣ, 1940-1945, Α. Κουτσούκαλης, Αθήνα, 1983)

*Στη φωτογραφία και το σχόλιο, η συνέχεια του κεφαλαίου Βαριά Δοκιμασία, σελ. 194-195

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Η εκπαίδευση στην Κατοχή

Δημοσιεύθηκε την 8 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————


“Τα μαθήματα κατά την Γερμανό – ιταλική κατοχή γινόταν στην εκκλησία του Παντοκράτορα και άρχιζαν στην αρχή του καλοκαιριού. Το 1941 από τις 150 εγγεγραμμένες μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων, προσήλθαν μόνο 60. Η λήξη των μαθημάτων έγινε στα τέλη του Ιουλίου με μια μικρή γιορτή εθνικού χαρακτήρα……”(Πηγή : Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Κ. Τσιλιγιάννης, Αθήνα, 2013)

Στη φωτογραφία «Μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων της Άρτας το 1941. Λαλάκου (μετέπειτα σύζυγος του νομικού, βουλευτή και συγγραφέα Δ. Καρατζένη), Ντίνα Τόλη – Μιχάλη, Λίτσα Διαμάντη, Ελένη Στάμου, Ελένη Ζαφείρη, Ευφημούλα Αρκουδάρη – Πατσαλιά». (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε