ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΝΑΝΤΩΝ

Δημοσιεύθηκε την 22 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————–
“Το σχολικό έτος 1898-99, το δημοτικό σχολείο αρρένων Αγνάντων είχε προαχθεί σε διθέσιο και καθώς το παλιό διδακτήριο δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις, αποφασίστηκε να αναγερθεί νέο διδακτήριο με δύο αίθουσες και ένα γραφείο , σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια του μηχανικού Δ. Καλλία. Η δημοπρασία κατακυρώθηκε στο όνομα του αγναντίτη εργολάβου Χ. Νούτσου. Οι εργασίες κράτησαν περίπου δυο χρόνια και το καλοκαίρι του 1903 το διδακτήριο παραδόθηκε προς χρήση. Εργάστηκαν για την ανέγερση οι τεχνίτες Κ. Μασσαλής, Α. Χαμπίπης κ.α. Τα βυζαντινά κεραμίδια που χρησιμοποίησε για τη στέγη ο εργολάβος, τα κατασκεύασε επί τόπου και συγκεκριμένα στη θέση «Σκέζα», γιατί εκεί βρήκε τον κατάλληλο πηλό. Ίδιος τύπος διδακτηρίου χτίστηκε την ίδια εποχή στα χωριά Βουργαρέλι και Πέτα…”
(Πηγή : ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ, Σ. Φίλος, Αθήνα, 1991)

Στη φωτογραφία, από το ίδιο βιβλίο «Τα σχέδια του διδακτηρίου Αγνάντων» 

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, ΛΙΤΑΝΕΙΑ 1950

Δημοσιεύθηκε την 22 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————-

1963 : Μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων πριν την λιτανεία της Αγίας Θεοδώρας, κρατώντας πανέρια με λουλούδια, φωτογραφίζονται έξω από τον περίβολο του ναού.
Αριστερά : Μιράντα Χ. Χαρακλιά, Λούλα Κιτσάκη, Μαρία Γκίζα, Γεωργία Βάκκα – Στύλιου (μητέρα του Υπουργού κ. Γεώργιου Στύλιου), Αγγελική (Κική) Σιώκου. (Τα ονόματα μας δόθηκαν από την κυρία Ελευθερία Στασινού – Αλίβερτη)
(Πηγή φωτογραφίας : WOMEN OF EPIRUS, E. Mpalaska, A. Oikonomou, C.Stylios, TEI of EPIRUS project)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | 2 σχόλια

ΤΑ ΑΓΝΑΝΤΑ ΠΡΙΝ 135 ΧΡΟΝΙΑ, ΤΟ 1886

Δημοσιεύθηκε την 22 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

“Το χωρίον τούτο είναι πρωτεύουσα ομωνύμου Δήμου απαρτιζομένου εκ 12 χωρίων, εχόντων πληθυσμόν 5,500 κατοίκων, και της επαρχίας Τσουμέρκων, αποτελουμένης εκ των δήμων Αγνάντων, Πραμάντων, Καλαρρυτών και Θεοδωρίας και εχούσης πληθυσμόν 16,560. Κείται εις τας δυτικάς κλιτύας του όρους Τσουμέρκων, του οποίου το μεν κατώτερον μέρος καλύπτουσιν αραιά έλατα, το δ’ ύπερθεν και υψηλόν είναι πετρώδες, άδενδρον και λίαν ξηρόν, ως εκ τούτου δε και ορμητικοί απ’ αυτού χείμαρροι καταρέουσι. Και η μεν ανατολικώς του χωρίου τούτου κορυφή καλείται Καμποράχη, η δε ΒΑ Καμποδίκη. Έχει 200 οικίας, αίτινες διά του δι’ αυτού διερχομένου ρεύματος διαχωρίζονται εις δύο συνοικίας συγκοινωνούσας διά λιθίνης γεφύρας, πέριξ δε του χωρίου και εις απόστασιν ½ ώρας έχει περί τας 40 οικίας, 2 υδρομύλους, 2 κλιβάνους ως και μικρόν καφείον, στερείται όμως καθόλου σίτου και κριθής. Οι κάτοικοι εισί πτωχοί, έχοντες ολίγας αμπέλους και ευάριθμα αιγοπρόβατα, πολλοί δε τούτων εγκαταλείποντες την πατρίδα των διατρέχουσι πολλά μέρη τον ράπτην μετερχόμενοι….”
(Πηγή : «Οδοιπορικές σημειώσεις Μακεδονίας, Ηπείρου, νέας οροθετικής γραμμής και Θεσσαλίας», Ν. Σχινάς, Εν Αθήναις, 1886)

Στη φωτογραφία «Τα Άγναντα- Δεκαετία 1960». Φωτογραφία του Α. Βερτόδουλου, ΛΕΥΚΩΜΑ ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΠΟΛΥΣΠΟΡΙΑ Ή ΜΠΟΛΙΑ

Δημοσιεύθηκε την 21 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————-
«Την εποχή της συγκομιδής του καλαμποκιού, η μάνα ξεχώριζε μερικά καλά καλαμπόκια, αφαιρούσε τα περισσότερα φύλλα τους και τ’ άλλα, δένοντάς τα κατάλληλα, τα ‘ φτιαχνε “κρεμάδες”. Την παραμονή των Εισοδίων της Θεοτόκου, αλλά και του Αγίου Ανδρέα, ξεκρεμούσε κάποια, τα έψηνε γύρω – γύρω και μετά μ’ ένα μαχαίρι έτριβε τον ξεραμένο φλοιό….Έβαζε το καλαμπόκι για μερικές ώρες σε χλιαρό νερό “στο μούσκιο”, μετά το έβραζε και σταδιακά πρόσθετε διάφορα όσπρια και δημητριακά που κι εκείνα τα είχε μουλιάσει στο νερό. Όταν η παγκαρπία ήταν έτοιμη, χτυπούσε τους βρασμένους καρπούς στο γουδί και κατόπιν πρόσθετε καρύδια και, κατά προτίμηση, όποιος την έτρωγε, την πασπάλιζε με ζάχαρη και κανέλλα. Ο Κ. Α. Διαμάντης θυμάται με νοσταλγία :”Γεγονός που περίμεναν με αγωνία τα παιδάκια ήταν και οι μέρες που βράζουμε “προσπόρια” την 21ην Νοεμβρίου “της Προσπορίτσας” και του Αγίου Ανδρέα. Από το βράδυ η μητέρα έβαζε στη μεγάλη τέντζερη κυρίως καλαμπόκι κίτρινο ή άσπρο παρεμβάλλοντας και μερικές ρόκες ολόκληρες, αλλά και σιτάρι, ρεβύθια, φακές, φασόλια κ.λ.π. Το πρωί, όταν έβραζαν καλά, τα έφτιαχνε με το στούμπο, ανακατεύοντας και αρκετό τριμμένο καρύδι, ζάχαρη και σταφίδες. Γίνονταν ένα πραγματικό γλύκισμα, όχι μόνο από τα σπόρια αλλά και από το χυλωμένο ζουμί.» (Πηγή : Η ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΥΣΗΣ, Παναγιώτα Π. Λάμπρη, Πάτρα, 2015)

Στη φωτογραφία “Ξεκκόκισμα καλαμποκιού στη Φιλιππιάδα το 1930”. Η σπάνια αυτή φωτογραφία είναι της Έλλης Παπαδημητρίου από το Λεύκωμα ΠΑΛΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΗΠΕΙΡΟΣ – ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. Οι φωτογραφίες του Λευκώματος “τραβήχτηκαν προπολεμικά (1928-1931), σε περιοδείες της φωτογράφου για την προσφυγική αγροτική αποκατάσταση, χωρίς συγκεκριμένο σκοπό, θέματα έτοιμα, πλήθος σκηνοθεσία καμιά. Μηχανή ένα κουτί ΚΟDAK 6 ½ X 11, πότε – πότε και μια της υπηρεσίας 8 χ 10, πιο περίπλοκη, δανεικιά……

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΩΝΗΣΙΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 21 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

———————
“Εν την εν τω Αμβρακικώ κόλπω κειμένην χερσονίζουσαν νήσον Κορωνησίαν, τιμωμένη επί τω ονόματι της Γεννήσεως της Θεοτόκου, υπάρχει ιερά Μονή πανάρχαιος, εν σχημάτι Βυζαντινώ, κατά την μαρτυρίαν γηραιού και ευλαβούς τινός ηγουμένου αυτής, αποβιώσαντος τω 1855, Δωροθέου ιερομονάχου, αποφαινομένου ότι η Μονή αύτη ωκοδομήθη περί τα μέσα της Ζ’ εκατοντ. και εν αυτή ενησκούντο διάφοροι πατέρες, ως δείκνυται εκ των προ ετών κατεδαφισμένων και σωζομένων εισέτι κελλίων, άτινα, δαπάνη της Μονής, ανεκαίνισε φιλοτίμως ο επ’ ολίγον ηγουμενεύσας Αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος Ραφαηλίδης εκ Κορυτσάς ορμώμενος, εν έτει 1870, κυριαρχική αδεία…….. (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΑΡΤΗΣ-ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σ. Βυζάντιος, Εν Αθήναις, 1884)

Στη φωτογραφία “Ο Ναός της Παναγίας στην Κορωνησία την δεκαετία του ’60. Άποψη από τα νοτιοανατολικά”. (Πηγή : Φωτογραφικό αρχείο Ε.Φ.Α. Άρτας)

———————
“…….Το δάπεδο του ναού είναι κατασκευασμένο από μεγάλου μεγέθους ορθογονισμένες πλάκες. Στο κέντρο του δαπέδου του κυρίως ναού σώζεται μαρμάρινη ανάγλυφη πλάκα με το διακοσμητικό θέμα των πέντε άρτων. Η διακόσμηση της πλάκας συμπληρωνόταν με μαρμαροθέτημα από μικρά πολύχρωμα κομμάτια μαρμάρου που γέμιζαν τις αυλακώσεις του αναγλύφου, το οποίο έχει σήμερα καταστραφεί.” (Πηγή : Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΩΝΗΣΙΑΣ, Σ. Μαμαλούκος – Β. Παπαδοπούλου, Άρτα, 2016)

Στη φωτογραφία “Το ομφάλιο του δαπέδου του ναού” από την ίδια μελέτη.

Δημοσιεύθηκε στη Ο Αμβρακικός και τα λιμάνια του | Σχολιάστε

ΝΗΣΟΣ “ΚΟΝΩΝΗΣΙΑ”

Δημοσιεύθηκε την 21 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————-
«Η εν τω Αμβρακικώ Κόλπω κειμένη χερσονίζουσα νήσος Κονωνησία, οικείται υπό 10 οικογενειών, ων αι πλείσται υπηρετούσιν εν τω παρακειμένω Ιχθυοτροφείω, εκκλησιαζόμεναι εν τω ναώ του ιερού αυτόθι Μοναστηρίου της Θεοτόκου.» (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΑΡΤΗΣ-ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σ. Βυζάντιος, Εν Αθήναις, 1884)

Στη φωτογραφία του Π. Βοκοτόπουλου “Άποψη της Κορωνησίας από τα δυτικά τον Ιούνιο του 1970”

Ο ΑΡΓΥΡΟΠΕΛΕΚΑΝΟΣ ΤΟΥ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ

——————–
“Στην υπέροχη, εκφραστική φωτογραφία του Βασίλη Γκανιάτσα, ο αργυροπελεκάνος του Αμβρακικού ανοίγει με θλίψη τα φτερά του, με τη βοήθεια του υπαλλήλου του Γ.Ο.Ε.Β. Παναγιώτη Καζατζή. Ο Γ.Ο.Ε.Β. τον στέλνει στο Ελληνικό Κέντρο Περίθαλψης Άγριων Ζώων στην Αίγινα για περίθαλψη”.
(Πηγή ¨: ΑΡΤΗΝΗ ΕΥΘΥΝΗ. τχ. 96. 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Ο Αμβρακικός και τα λιμάνια του | Σχολιάστε

Η ΨΗΦΙΔΩΤΗ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΙΣ ΤHΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 20 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

———————-
“Πλην της ρωμανιζούσης πλαστικής έφερεν ο κυρίως ναός και αγνώς βυζαντινήν ψηφιδωτήν διακόσμησιν, της οποίας σημαντικά μεν λείψανα διετηρήθησαν εις τον κεντρικόν τρούλλον, ολίγα δε και εις τα κάτωθι αυτού λοφία………….Ως συνήθως ο τρούλλος διεκοσμήθη κατά μεν το ημισφαίριον αυτού διά κολοσσσαίας προτομής του Παντοκράτορος, κατά δε την σφενδόνην του δι’ ολοσώμων προφητών, εις μέγεθος μεγαλύτερον του φυσικού, μεταξύ των κεφαλών των οποίων παρεμβάλλονται, εναλλασσόμενα, Χερουβείμ και Σεραφείμ, ως και Τροχοί. Τέλος επί των κάτωθεν του τρούλλου λοφίων εικονίσθησαν, ως συνήθως, οι τέσσαρες Ευαγγελισταί.
Η όλη ψηφιδωτή διακόσμησις διέφυγε μεν ευτυχώς την ολοσχερή ασβεστόχρισιν αυτής επί τουρκοκρατίας, πλην όμως έχει υποστή κατά καιρούς σοβαράς βλάβας, ιδία κατά το δυτικόν ήμισυ του κυλίνδρου της σφενδόνης και κατ’ αυτόν τον Παντοκράτορα. Τας βλάβας αυτάς προσεπάθησαν να θεραπεύσουν προ ενός περίπου αιώνος (1864-65), αφ’ ενός μεν διά συμπληρώσεως των μεταξύ των μορφών δημιουργηθέντων κενών δι’ ασβεστοκονιάματος, αφ’ ετέρου δε – όπερ και χειρότερον – δι’ αποκαταστάσεως του σχεδίου των ημικατεστραμμένων ή τελείως ελλειπουσών μορφών και αυθαιρέτου ζωγραφήσεως δι’ ελαιοχρώματος ή ακόμη και δι’ επιζωγραφήσεως σωζομένων τμημάτων των ψηφιδωτών παραστάσεων, και μάλιστα κατά τεχνοτροπίαν « Αναγεννήσεως», πράγμα το οποίον επέφερεν μεγάλην αλλοίωσιν του αρχικού ύφους των παραστάσεων.
Τας προσθήκας ταύτας κατέστη δυνατόν να απομακρύνωμεν μόλις προ τετραετίας διά του ειδικού συντηρητού αρχαίων μνημείων, ζωγράφου κ. Φ. Ζαχαρίου και τη βοηθεία σιδηρού ικριώματος…….Μετά την αφαίρεσιν των νέων, ακαλαισθήτων
προσθηκών, αι μεν ψηφιδωταί μορφαί ανέκτησαν την παλαιάν αυτών ζωήν και λάμψιν, τα δε μεταξύ των κενά του κάμπου συνεπληρώθησαν δι’ υδραυλικού ασβεστοκονιάματος εις το οποίον εδόθη χροιά πλησιάζουσα προς την του παλαιού χρυσού κάμπου…. (Πηγή : Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ, Α. Ορλάνδου, Εν Αθήναις, 1963)

Στην Παρηγορήτισσα εικονίζονται πέντε συνολικά Σεραφείμ. Αυτά εικονίζονται με 4 πτερύγια και όχι όπως τα περιγράφει ο Ησαΐας δηλαδή με 6 πτερύγια. Η κεφαλή στο μέσο των πτερυγίων έχει πάντα την όψη νεαρού άνδρα, τα δε πτερύγια είναι ποικιλόχρωμα και αναπτύσσονται χιαστί πάνω και κάτω. Στη φωτογραφία «Τα Σεραφείμ» σε έγχρωμη εικόνα από το ίδιο βιβλίο η οποία εκτυπώθηκε από την Εταιρεία ΕΛΚΑ- ΑΣΠΙΩΤΗ. Μόνο 20 από τις εικόνες του βιβλίου είναι σε έγχρωμη μορφή και θα τις δημοσιεύσουμε κατά καιρούς με το σχετικό σχόλιο.

Μια ακόμη πανέμορφη απεικόνιση από τα ψηφιδωτά του Ναού της Παρηγορήτισσας, “Η Προτομή του Προφήτου Σοφονίου”.
(Πηγή : Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ, Α. Ορλάνδου, Εν Αθήναις, 1963)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ

Δημοσιεύθηκε την 20 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————–

“To δυτικόν αψίδωμα του ναού της Παρηγορήτισσας, μετά των στηριζόντων αυτό κιονίσκων και των ξυλίνων ελκυστήρων του”. (Πηγή : Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ, Α. Ορλάνδου, Εν Αθήναις, 1963)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Παρηγορήτισσα, 1913

Δημοσιεύθηκε την 20 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

—————

1913 : Η Παρηγορήτισσα σε φωτογραφία του Fred Boissonas.
(L’épire berceau des grecs. Arta. Year: 1913 (1920s) Authors: Boissonnas, Frédéric, Publisher: Genève, Editions d’Art Boissonnas Contributing Library: Robarts – University of Toronto Digitizing Sponsor: University of Ottawa)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

ΑΡΤΑ, 5 Ιουνίου 1943 – 2ο Δημοτικό Σχολείο

Δημοσιεύθηκε την 19 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————–
Καθηγητές : Ηρακλής Συρηπίσιος (φυσιογνώστης), Κώστας Σιδηρόπουλος (καθ. Φ.Α.), Χρήστος Γερογιάννης (μαθηματικός), Σπύρος Βουτσινάς (Γυμνασιάρχης) και ο Κώστας Παπακώστας(φιλόλογος) κ
Οικονόμου Μαρίκα (φιλόλογος)
Μαθήτριες : Καζαντζή Κάτια (κόρη του Δημάρχου), Κατσάρη Μερόπη, Μαραγκού Ευρύκλεια, Παπαγεωργίου Ρένα, Παπακώστα Νίτσα, Τζιμοπούλου Ροδόκλεια, Βασιλακοπούλου Ελένη, Αλίβερτη Γιούλια, Βέτση Μαρίκα, Σχορτσανίτη Βασιλική, Ευρυδίκη Σιαμαντά.
(Φωτο & Έρευνα Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε