Στη βρύση του Αράπη

Δημοσιεύθηκε την 9 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

1955-56 : Δυο άσσοι του ποδοσφαίρου στη βρύση του Αράπη στα Πράμαντα. Δεξιά ο Κώστας Ν. Παπαγιάννης και αριστερά ο Χρήστος Βαίτσης.
(Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

O ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ το 1932-33.

Δημοσιεύθηκε την 9 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

(Φωτο και έρευνα Κ. Μπανιάς)

881 commentLikeCommentShare

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Παναμβρακικού | Σχολιάστε

Οικογένεια Γ. Βαφιά…

Δημοσιεύθηκε την 9 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

Ο Γεώργιος Βαφιάς, δάσκαλος και η σύζυγός του Κλεάνθη. Είχε οικτρό θάνατο καθώς κρεμάστηκε από τους Γερμανούς (Φωτο κ έρευνα Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΑΡΤΗΣ

Δημοσιεύθηκε την 9 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

—————–

“Μία άπό τάς άρχαιοτέρας καί πλέον ίστορικάς εβραϊκάς κοινότητας τής ‘Ελλάδος είναι καί τής Άρτης, μέ ζωήν 800 ετών καί πλέον. Ή Ισραηλιτική Κοινότης Άρτης φαίνεται νά έχη ίδρυθή προ τού 1173 καί είναι άγνωστον πότε καί έπειτα άπό ποιόν μεγάλον διωγμόν τό πρώτον έγκατεστάθησαν οί ισραηλίται εις Άρταν. Πρώτος αναφέρει τήν ισραηλιτικήν κοινότητα Άρτης ό Ραμπί Μπεγιαμίν έκ Τονδέζης ό οποίος περιώδευσε τό 1173 ολόκληρον τήν Ευρώπην καί συνέλεξε στοιχεία διά τήν ζωήν καί τήν δράσιν τών ‘Εβραίων τής Ευρώπης. Μεταξύ άλλων Ίσραηλητικών Κοινοτήτων αναφέρει καί τήν Κοινότητα τής Άρτης αριθμούσαν 100 οίκογενείας καί μέ πλουσίαν πνευματικήν καί θρησκευτικήν δράσιν. Κατά την περίοδον του Δεσποτάτου τής ’Ηπείρου χάρις εις την εργατικότητα τής φυλής καί τήν ύποστήριξιν τών Δεσποτών καί ιδίως τού Μιχαήλ Αγγέλου Κομνηνού ή ισραηλιτική παροικία τής ’Άρτης κατέστη αξιόλογος καί έπέδειξε σπουδαίαν έκπολιτιστικήν καί οικονομικήν δραστηριότητα. Τότε ίδρύθη καί ή πρώτη συναγωγή ή παρά τό φρούριον τής ’Άρτης μέ σχολήν διδασκαλίας τής εβραϊκής (Μιζράς), έκ τής όποίας απεφοίτησαν πολλοί σπουδαίοι διδάσκαλοι (Ραμπανίμ). Τήν ιδίαν εποχήν ίδρύθη καί τό ίσραηλιτικόν νεκροταφείον παρά τό Πετροβούνιον επί χώρου τόν όποιον εδώρησε εις τήν ισραηλιτικήν παροικίαν ή ‘Αγία Θεοδώρα σύζυγος τού Μιχαήλ ’Αγγέλου Κομνηνού διά Χρυσοβούλου τό όποιον έσώζετο εις τά αρχεία τής Κοινότητας μέχρι τοΰ 1944. ’Ακολουθεί μία περίοδος οικονομικής άναπτύξεως διά τούς έβραίους τής ’Άρτης μέχρι τό 1346, ότε υπέστησαν τόν πρώτον διωγμόν υπό τού Κράλη Σέρβου κατακτητού Στεφάνου Δουσά…..”
(Πηγή : Άρθρο του Ραφαήλ Γκιούλης στο περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ.7, 1957)

Στη φωτογραφία “Ιακώβ Γκανής, Πρόεδρος της Εβραικής Κοινότητας Άρτης 1918-20” (Πηγή : The Jewish Museum of Greece)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

Η ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ

Δημοσιεύθηκε την 8 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

————————–
1854 : Ο στατιστικός πίνακας της περιοχής των Τζουμέρκων όπως τον συνέταξε ο γυμνασιάρχης της Ζωσιμαίας Σχολής Π. Αραβαντινός και δημοσιεύτηκε στο έργο του “Χρονογραφία της Ηπείρου”, Τόμος Β’, Αθήνα, 1856 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΠΑΛΑΙΑ ΑΣΤΙΚΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 8 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

———————

“Η Άρτα ήτο μέχρι προ ολίγων ακόμη ετών μία από τας πόλεις της Ελλάδος, αι οποίαι είχον διατηρήσει τον παλαιόν γραφικόν των χαρακτήρα. Ωφείλετο δε τούτο α) εις το σχετικώς όψιμον της από των Τούρκων απελευθερώσεως αυτής (1881), όπερ δεν επέτρεψε την εφαρμογήν του νεοκλασσικισμού, όστις τόσον επιμόνως έδρασεν εν τη ελευθέρα Ελλάδι κατά τον 19ον αιώνα, β) εις το δυσπρόσιτον του τόπου, όπερ δεν ηυκόλυνε την εισαγωγήν των νεωτερισμών, και γ) εις μίαν έμφυτον συντηρητικότητα των Αρτινών, τόσον διά τα καθ’ έκαστον οικήματα όσον και διά την γενικήν όψιν της πόλεως. Δυστυχώς ήρχισαν εσχάτως να επικρατούν νεώτεραι αντιλήψεις “πρακτικότητος, στερεότητος και οικονομίας” εις τοσούτον βαθμόν, ώστε εντός μιάς δεκαπενταετίας να κινδυνεύη να εξαφανισθή σχεδόν εξ ολοκλήρου το τοπικόν χρώμα. Πράγματι εις τους στενούς και ελικοειδείς δρόμους της Άρτης, σπανίως θ’ αντικρύσει κανείς σήμερον τας τόσον αρμονιζομένας με το βροχερόν κλίμα του τόπου δρυίνας, ζωηρώς εξεχούσας στέγας των παλαιών σπιτιών, τους μεγάλους καμαρωτούς πυλώνας των αυλογύρων, τους οποίους αντικατέστησαν εσχάτως τα ευθύγραμμα υπέρθυρα και την πέτρινην ολάνθιστην αλτάνα……” (Πηγή : Παλαιά αστικά σπίτια της Άρτης Α. Ορλάνδος, Α.Β.Μ.Ε., Β’, 1936)

Στη φωτογραφία “Παλιά συνοικία της Άρτας, απέναντι από τον Άγιο Βασίλειο, όπως ήταν το 1917”. Σχέδιο Α. Ορλάνδου από το παραπάνω άρθρο.

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

ΟΙΚΙΑ ΣΤΟ ΤΟΥΡΚΟΠΑΖΑΡΟ

Δημοσιεύθηκε την 8 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

——————-

Οικία μετά χαμηλού καταστήματος του 1830, κειμένη εις θέση Τουρκοπάζαρο, απέναντι από τη Λαική αγορά.
(Φωτο του 1995 από άρθρο του Ε. Πατσαλιά στο Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 85,1995)Edit

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

EΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ…

Δημοσιεύθηκε την 8 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

—————
Κ. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ : “Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης εγγενήθη τω 1782 εις Σκουληκαρυάν ( ή Σκωληκαρυάν) της επαρχίας Άρτης από μοναχής τινος (….) αδελφή μεν του Κώνστα Διμισκή, πρώτη δ’εξαδέλφη του ονομαστού Γώγου Μπακώλα……”
(Από το άρθρο του Κ.Γ. Παπαρρηγόπουλου “Γεώργιος Καραισκάκης” στην εφημερίδα “ Έλλην”, 1867)

Στη φωτογραφία ο πίνακας «Ο Καραϊσκάκης καταδιώκων τον Κιουταχή», Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, 1911.
Ο Καραϊσκάκης, έφιππος στο κέντρο της σύνθεσης, μοιάζει με τον Άγιο Γεώργιο των αυτοδίδακτων λαϊκών αγιογράφων. Στον πίνακα ο ήρωας καταδιώκει τον Κιουταχή πασά κατά την πολιορκία της Ακρόπολης το 1826 και στα πόδια του αλόγου του ο ηττημένος εχθρός προαναγγέλλει βέβαιη νίκη. Ο «Καραϊσκάκης» παρέμενε αφανής για δεκαετίες, ενταγμένος σε ιδιωτική συλλογή. «Όπως ανέφερε ο συλλέκτης, το έργο βρίσκεται στην κατοχή της οικογένειάς του για περισσότερο από 50 χρόνια. Το απέκτησε ο πατέρας του απευθείας από τον ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκο, ο οποίος ήταν ένας από τους σημαντικότερους συλλέκτες του Θεόφιλου. Την εποχή εκείνη, κατά τη δεκαετία του ’60, οι συλλέκτες βρίσκονταν στις ίδιες συντροφιές με τους ποιητές, τους καλλιτέχνες και τους διανοουμένους και πολλές φορές τα έργα τέχνης αντάλλασσαν χέρια κατά τη διάρκεια φιλολογικών βραδιών, με αναγνώσεις ποιημάτων και αισθητικές αναλύσεις που διαρκούσαν έως τις πρώτες πρωινές ώρες. Ο Τσαρούχης, μάλιστα, ήταν εκείνος που σχεδίασε και χρωμάτισε την κορνίζα του πίνακα, δείχνοντας έμπρακτα πόσο σημαντικό τον θεωρούσε». Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό κατά την Έκθεση του Βρετανικού Συμβουλίου (Μάιος 1947). Η έκθεση, που πραγματοποιήθηκε χάρη στην πρωτοβουλία του Γιώργου Σεφέρη, του Γιώργου Κατσίμπαλη και του Άγγελου Κατακουζηνού, ήταν αφιερωμένη στο έργο του Θεόφιλου. Το ενδιαφέρον για την τέχνη του, την οποία ο Tériade ανακάλυψε και υποστήριξε ήδη από τον Μεσοπόλεμο, ανανεώθηκε από την αποκαλούμενη «γενιά του ’30», χάρη στην οποία ουσιαστικά καθιερώθηκε ως «εθνικός ζωγράφος».(Πηγή : Εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 17/03/2021)

Δημοσιεύθηκε στη Γεώργιος Καραϊσκάκης | Σχολιάστε

Η ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ

Δημοσιεύθηκε την 7 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

—————————-
1828 : Ο πληθυσμός της περιοχής Τζουμέρκων σύμφωνα με κατάστιχο που βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους το 1828 (Πηγή : Σχετικό άρθρο του Κ. Διαμάντη στο Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 16ον, 1960)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΑΛΗ ΠΑΣΑΣ – ΕΝΑΣ ΑΠΛΗΣΤΟΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ

Δημοσιεύθηκε την 7 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

——————————–
Ο Αλή προκειμένου να πλουτίσει προχωρούσε με κάθε τρόπο σε κινήσεις που ωφελούσαν το προσωπικό του συμφέρον, αδιαφορώντας αν ήταν νόμιμες ή παράνομες. Δεν υπήρχε κάτι που να δίσταζε να κάνει, δεν υπήρχε μέθοδος που να απέφευγε να ακολουθήσει προκειμένου να πλουτίσει. Τα τσιφλίκια αποτελούσαν την πιο σημαντική πηγή πλούτου του Αλή Πασά. Ο ίδιος μαζί με τους γιους του απέκτησε εκατοντάδες τσιφλίκια. Σχεδόν όλα αποκτήθηκαν με παράνομα μέσα και κάποιες φορές με εκφοβισμό ή αρπαγές. Πολλές φορές δε αποσπούσε χρήματα και περιουσίες από τον λαό με τρόπο κτηνώδη. Για παράδειγμα, μερικές μαρτυρίες διαφύλαξαν την τραγική απόγνωση στην οποία περιήλθε ο λαός της Άρτας, τους βασανισμούς, τις φυλακίσεις και την οικονομική καταστροφή κατά την εκδήλωση της επιδημίας πανώλης, ύστερα απ΄την απόφαση ενός βαθύτατα ψυχανώμαλου τυράννου για την εφαρμογή σκληρών και απάνθρωπων αρπαχτικών μεθόδων προς κόρεσιν της καταστρεπτικής ιδιοτέλειάς του. “…… Ανηγόρευσε δ’ αυτός εαυτόν πάντων των άνευ γόνων αρρένων αποθνησκόντων κληρονόμον (….) εκληρονόμησε πάντα άνευ γόνων θανόντα”. Ο Ν. Πατσέλης, στηριγμένος στις σημειώσεις του Fr. Pouqueville τονίζει ότι “….κατά την ένσκηψιν του λοιμού εις Άρταν, η μόνη απασχόλησις του Αλή ήτο η αποστολή διαφόρων επιτρόπων προς κατάληψιν των περιουσιών των αποθανόντων άνευ κληρονόμων. Επειδή όμως το πλείστον των αδεσπότων κληρονομιών συνίστατο εξ ακινήτων, άτινα έπρεπε να αποδώσουν το ταχύτερον, ο Αλή μετέφερε εις Άρταν 4000 κατοίκους εk των χωρίων της Κασσιοπίας, τους οποίους ηνάγκασε να καταλάβουν τα εγκαταλειφθέντα ακίνητα προς πληρωμήν ενοικίου”. Επίσης μέσα από το βιβλίο του Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, ο ίδιος ο Fr. Pouqueville δίνει μια εφιαλτική εικόνα των αρπαχτικών μεθόδων : “…..άμα δε επισχεθείσης της επιδημίας ο Αλή πασάς έπεμψεν απεσταλμένους, οίτινες ήσαν επιτετραμμένοι να διευθετήσωσι την κατάστασιν των επίπλων και της ακινήτου περιουσίας, της οποίας εθεωρείτο γενικός κληρονόμος. Ίνα προβώσιν εις την καταγραφήν της περιουσίας των, οι δυστυχείς διασωθέντες του θανάτου, με κίνδυνον να εγείρουσιν την μολυσματικήν νόσον, ηναγκάσθησαν, παρά τις παρακλήσεις του γάλλου πρόξενου κ. Ούγου Πουκεβίλλ, να πλύνωσιν εις τα ύδατα του Ινάχου τα μαλλία των στρωμάτων, τας σινδόνας και τα πεποτισμένα έτι διά του πύου των βουβώνων σπληνία, ενώ εισπράκτορες συνέλεγον και ανέγραφον τον ολίγον χρυσόν και άργυρον, τους οποίους δεν είχον κεκρυμμένους. Τα κοίλα των δένδρων, αι ελάχισται κοιλότητες επιθεωρήθησαν, επειδή δε εύρον πέριξ σκελετού ζώνην πλήρη χρυσών ενετικών νομισμάτων προέβησαν εις λεπτομερή εξέτασιν των οστών(….). Πάντες οι της πόλεως άρχοντες συλληφθέντες εις ποικίλας υπεβλήθησαν βασάνους, ίνα ομολογήσωσιν που ευρίσκοντο οι κεκρυμμένοι θησαυροί. Εις τούτων κατηγορηθείς ως υπεξαιρέσας αντικείμενά τινα εβυθίσθη εις λέβητα πλήρη ζέοντος ελαίου. Γέροντες, γυναίκες, τέκνα, πλούσιοι και πένητες άπαντες ερωτήθησαν τεθέντες υπό μάστιγα. Και προσθέτει αλλού Κι εννοούσε να παρακολουθή όλες αυτές τις θηριωδίες”. (Πηγή : Η ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΝΩΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 54-55, 1980)

Στη φωτογραφία : Χαρακτικό με τα φρικτά βασανιστήρια στην περίοδο της Τουρκοκρατίας. (Πηγή : Ιντερνετ)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε