ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ “ΟΙ ΛΕΥΚΕΣ”

Δημοσιεύθηκε την 15 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

1930ς : Η είσοδος στην πόλη της Άρτας από την Αθήνα, πριν τον πόλεμο. (Φωτο από ιδιωτική συλλογή) 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

ΤΟ ΒΕΛΟΥΧΙ “Η ΧΑΡΑΥΓΗ“

Δημοσιεύθηκε την 15 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

“Η Χαραυγή, με τη μικρή πλατεία με τις κόκκινες ολάνθιστες πικροδάφνες και το γραφικό καφεδάκι, ο φροντισμένος κήπος πνιγμένος στα πολύχρωμα λουλούδια ανέδιδε μια μοναδική ευωδία. Ήταν το βελούχι του Γιώργου Διαμάντη με γκαρσόνι το Σταύρο που μας σερβίριζε τα Συριανά λουκούμια, τα υποβρύχια και τα ωραία Αρτινά γλυκά του κουταλιού. Το βελούχι του Διαμάντη ήταν στις δόξες του από το 1924 μέχρι το 1940. Από το βελούχι ακούγαμε όλα τα νέα τραγούδια, από το φωνόγραφο με το ωραίο ζωγραφισμένο χωνί που έπαιζε σχεδόν όλη μέρα. Ο κυρ Γιώργης έφερνε όλους τους νέους δίσκους. Απ’ εκεί μαθαίναμε και τραγουδούσαμε το “Βαπτιστικό” του Σακελλαρίδη, το “Tσιγαρέτο”, τη “Ροζίτα” κι άλλα πολλά. Μαθαίναμε τον ήχο από το φωνόγραφο κι όσα λόγια μπορούσαμε ν’ αρπάξουμε κι έπειτα αγοράζαμε το βιβλιαράκι με τα τραγούδια από το Φωτόπουλο που είχε το πρακτορείο των εφημερίδων και γινόμαστε ξεφτέρια. Το καλοκαίρι καμιά φορά έφερνε και καραγκιόζη. Στα 1929 στο βελούχι δόθηκε και χορός. Ήταν ο πρώτος υπαίθριος χορός στην Άρτα. Το καλοκαίρι στα 1937 ο Διαμάντης βάζει στο Βελούχι την ορχήστρα των αδελφών Τζιμόπουλου. Ο Ελεύθερος λόγος στις 20 Μαίου γράφει : “Εντός των ημερών εγκαθίσταται εις το εξωτικόν κέντρον “Η Χαραυγή” του κ. Διαμάντη το μουσικόν συγκρότημα των κ.κ. Μάρκου και Κώστα Τζιμόπουλου. Η νέα ορχήστρα, αρτιωτάτη καθ’ όλα, θα παίζει καθ’ εκάστην εσπέραν τα νεώτερα τραγούδια. Προς τους συντελεστάς της μουσικής προόδου του τόπου μας κ.κ. Μάρκον και Κώσταν Τζιμόπουλον αξίζει κάθε ενίσχυσις εκ μέρους της κοινωνίας της Άρτας.” (Από άρθρο του Τάκη Βαφιά στην εφημερίδα ΑΡΤΗΝΗ ΕΥΘΥΝΗ, Ιούνιος 1986, απ’ όπου και η φωτογραφία)

Στη φωτο Το Βελούχι “Η Χαραυγή” το 1926. 

Δημοσιεύθηκε στη Οι Συνοικίες | Σχολιάστε

Ευαγγελία Βάγια- Μαστραπά

Δημοσιεύθηκε την 15 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

1890 : Η Ευαγγελία Βάγια- Μαστραπά σε μικρή ηλικία στην Αίγυπτο. (Φωτο από συλλογή Ε.Μ.)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

ΟΔΟΣ ΑΠΟ ΑΡΤΑΣ ΕΙΣ ΚΑΛΑΡΡΥΤΑΣ ΔΙΑ Της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΧΘΗΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ Της ΑΡΤΑΣ, 19 ½ ΩΡΑΙ*

Δημοσιεύθηκε την 14 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

“Από Άρτης εις Καλεντίνι ώραι 5, εκείθεν εις ‘Ράμια ώραι 7, εκείθεν εις Άγναντα ώραι 2 ¾ , εκείθεν εις Καλαρρύτας ώραι 4 ½ .
Η οδός αύτη είναι μακρά και πολύ ομαλωτέρα της διά της δεξιάς όχθης του ποταμού της Άρτας. Άρχεται δ’ από Άρτας και μετά 5 ώρας διέρχεται το χωρίον Καλεντίνι, έχον 180 Έλλ. κατ. Και ύδωρ του ποταμού Καλενδίνι, (σημειωτέον ότι το χωρίον τούτο είναι έτερον παρά το Καλενδίνιον το και Βελεντζικόν καλούμενον). Μετά 7 έτι ώρας καθ’ όλον το διάστημα των οποίων η οδός ευρίσκεται επί των δυτικών κλιτύων του όρους Τσουμέρκα, φθάνει εις το χωρίον ‘Ράμια (250 Έλλ. κατ και 2 πηγαί ύδατος). Εκείθεν ανά ½ ώραν διέρχεται διά των χωρίων Λεπιανά (300 Έλλ. κατ. και 2 πηγαί ύδατος), Σερέσι (200 Έλλ. κατ και 2 πηγαί ύδατος) και μετά ¾ της ώρας διά του χωρίου Σχορέτσανα κατοικουμένου υπό 1500 Ελλήνων ένθα υπάρχουσι άφθονα ύδατα και το μοναστήριον της Αγ. Αικατερίνης. Εκείθεν η οδός μετά 1 ώραν λήγει εις το χωρίον Άγναντα (1000 Έλλ. κατ.), πέραν του οποίου συναντά την διά της δεξιάς όχθης του ποταμού της Άρτας οδόν προς τους Καλαρρύτας. Το τελευταίον τούτο διάστημα είναι 4 ½ ωρών.” (ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ , Επιτελικό Γραφείο Υπουργείου Στρατιωτικών, Ι. Κοκίδης, Αθήνα, 1880).
*Τα χωριά του Τμήματος των Τζουμέρκων την εποχή εκείνη υπάγονταν στην Μητρόπολη των Ιωαννίνων. Μπορείτε να δείτε όλα τα 24 χωριά των Τζουμέρκων στα σχόλια.

Στη φωτογραφία “Το τόξο της πανέμορφης γέφυρας της Πολιτσάς στον Άραχθο, κάτω από το Αμπελοχώρι” (Φωτο του Α. Βερτόδουλου από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΓΑΙΟΚΤΗΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ – Η ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Δημοσιεύθηκε την 14 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

“Προτού η αγροτική μεταρρύθμιση με τις μαζικές απαλλοτριώσεις μεγάλων γαιοκτησιών επιβληθεί μετά το 1922 από τις επιτακτικές ανάγκες αποκατάστασης των προσφύγων, οι διαδικασίες μετάβασης της μουσουλμανικής γαιοκτησίας σε Έλληνες ιδιοκτήτες αρχίζουν ήδη από τις παραμονές της ενσωμάτωσης της Ηπειροθεσσαλίας στο ελληνικό κράτος με την εξαγορά μουσουλμανικών ιδιοκτησιών από Έλληνες κεφαλαιούχους – και εδώ το παράδειγμα του Καραπάνου είναι χαρακτηριστικό. Η διαδικασία αυτή βεβαίως έφτασε στο απόγειό της με τις πολιτικές αναγκαστικών απαλλοτριώσεων και με τη Σύμβαση περί Ανταλλαγής Πληθυσμών που καθιστά τη μουσουλμανική γαιοκτησία ανταλλάξιμη περιουσία. Στην Άρτα μόνο το 1923 απαλλοτριώθηκαν με δύο Βασιλικά Διατάγματα 57 τσιφλίκια, ενώ κάποιες απαλλοτριώσεις είχαν γίνει και την περίοδο 1917-1920.
Πιο συγκεκριμένα, στην Άρτα διακρίνονται τρεις τύποι μουσουλμανικής ιδιοκτησίας: η ανταλλάξιμη, η βακουφική και τα κτήματα που ανήκαν σε μη ανταλλάξιμους μουσουλμάνους. Στην ανταλλάξιμη μουσουλμανική γαιοκτησία ανήκαν τα αγροκτήματα (ολόκληρα ή κτηματομερίδια) Άγιος Γεώργιος, Βούλιστα Παναγιά, Βρυσούλες, Γεωργουσιοί, Νεοχώρι, Παναγία Ιμαρέτ – Μαρατοβούνι, Ιμάμ Τσαούς, Γραμμενίτσα, Πέτρα, Ρουμπάς, Κεράσοβο, Ρόκα, Χαλκιάδες, Ζαβάκα, Μπλίσκα – Τσικριτζή – Κακόβατος. Πολλές φορές σημειώνεται στα έγγραφα των φακέλων ότι το αγρόκτημα ανήκε σε μουσουλμάνο ιδιοκτήτη και περιήλθε στο ελληνικό Δημόσιο, όπως οι περιπτώσεις του Αγίου Γεωργίου, Μπλίσκα – Τσικριτζή – Κακόβατος και της Βούλιστας Παναγιάς. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι ανταλλάξιμες αυτές εκτάσεις δεν ήταν αυτές που παραχωρήθηκαν στην Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων για να εκπληρώσει το έργο της αγροτικής αποκατάστασης των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής, αλλά όσες παραχωρήθηκαν στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος μετά την υπογραφή σχετικής σύμβασης με το ελληνικό Δημόσιο το 1925 ως εγγύηση για τη σύναψη δανείου που θα χρησιμοποιούνταν από το ελληνικό κράτος για την αποζημίωση των αστών και ορισμένων κατηγοριών αγροτών προσφύγων.”(Πηγή : «Narda – Οθωμανική Άρτα: Η μετάβαση από την ύστερη οθωμανική περίοδο στην ελληνική πόλη», επιμ. Ηλίας Σκουλίδας, Σκουφάς τ. ΙΖ΄, τχ 106 (Άρτα 2016) βασισμένο στο βιβλίο του Γ. Γκλαβίνα ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΙΧΝΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ Της ΑΡΤΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 1881)

Στη φωτογραφία : 1950ς – Μαζεύοντας Βαμβάκι στον Κάμπο της Άρτας (Η φωτο είναι από την ομάδα Η ΝΥΜΦΗ ΤΟΥ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ Βίγλας Άρτας)

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Καλαμιά Άρτης

Δημοσιεύθηκε την 14 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

ΚΑΛΑΜΙΑ (Κανισιά ή Κανεσοί ή Κανεσισί)
————————
“Η προέλευση του παλιού ονόματος δεν είναι τούρκικη, ούτε αλβανική, ούτε σλαβική. Δεν αποκλείεται να είναι το επίθετο της φάρας που πρωτοκατοίκησε στη θέση του χωριού και να έχει εκλείψει από πολύ παλιά. Με τη σύσταση των κοινοτήτων, η Καλαμιά υπάχθηκε στην κοινότητα Χαλκιάδων.Χωρίστηκε και αποτέλεσε ίδια κοινότητα το 1929. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας το χωριό ήταν τσιφλίκι ενός Τούρκου Μπέη. Το 1777 επισκέφτηκε τους Χαλκιάδες ο Πάτερ Κοσμάς. Φεύγοντας πέρασε και από την Καλαμιά. Σύμφωνα με την παράδοση που ανέφερε ο Καλαμιώτης Νικόλαος Παπαναστασίου, 81 χρονών, όταν βγήκε έξω από το χωριό, στην τοποθεσία Αλώνια, κάθησε να αναπαυτεί κάτω από μια μεγάλη γκορτσιά που υπήρχε εκεί και που σωζόταν μέχρι πριν από 30 χρόνια. Μόλις κάθησε, τα κλωνάρια της γκορτσιάς γύρισαν αμέσως όλα προς τα κάτω. Ύστερα απ’ αυτό το δέντρο έδειχνε σαν ομπρέλα. Πολλοί Καλαμιώτες λένε ότι θυμήθηκαν αυτή την γκορτσιά.” (Πηγή : ΙΣΤΟΡΙΚΑ Κ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Λ. Κασσελούρης, Αθήνα, 1980)

Στη φωτογραφία η ανέγερση του Δημοτικού Σχολείου Καλαμιάς το 1958. (Πηγή φωτογραφίας : Εφημερίδα ΦΙΛΟΘΕΗ, α.φ. 4, Δεκέμβριος 2016)

ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΩΝ ΤΣΙΦΛΙΚΙΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΑΝ ΣΤΟΥΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΥΣ ΚΑΙ ΚΑΝΕΣΣΟΥΣ ΤΟ 1913 (Πηγή : Ευστράτιος Πατσαλιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά στον Κάμπο της Άρτας | Σχολιάστε

1965-70 : “Δρόμος στην πόλη της Άρτας “. Η φωτο είναι από το ebay.

Δημοσιεύθηκε την 13 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra
Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

ΓΟΡΓΟΜΥΛΟΣ, ΣΚΛΙΒΑΝΗ & ΛΟΥΡΟΣ

Δημοσιεύθηκε την 13 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

ΓΟΡΓΟΜΥΛΟΣ
—————-
Αναδημοσίευση φωτογραφίας από την Ομάδα “Φωτογραφικές μνήμες σε Άσπρο-Μαύρο

Η ΣΚΛΙΒΑΝΗ
————–
Στο βάθος διακρίνεται η Ολύτσικα (Φωτο του Απόστολου Βερτόδουλου από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννενα, 1995)

1960ς : Κύκνοι στις πηγές του ποταμού Λούρου. (Φωτο του Απόστολου Βερτόδουλου από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννενα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Στο δρόμο προς το Ξηροβούνι | Σχολιάστε

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΗΣ – ΚΑΚΑΒΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 13 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΚΑΒΑ : Πίνακας σε λάδι του ζωγράφου Απόστολου Τσιρογιάννη που γεννήθηκε στους Χαλκιάδες Άρτας. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τον Α. Τσιρογιάννη στο λινκ https://paletaart.wordpress.com/…/%CF%84%CF%83%CE%B9…/ (Πηγή: ΑΡΤΙΝΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΚΑΙ Η ΑΡΤΑ, Άρτα,2005)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινοί ζωγράφοι και η Άρτα | Σχολιάστε

Χαλκιάδες Άρτης

Δημοσιεύθηκε την 13 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΜΠΟΥ (Τουρκιστί λεγομένου Χαζί οβασί – Τερπνή πεδιάς)
ΧΑΛΚΙΑΔΕΣ
—————-
“Χαλκιάδες, εκ του οικιστού, απόγονοι του Χαλκιά, του α’. ως δηλοί, οικιστού. Διαιρούμενον εις πέντε ενορίας, υπαγομένας εις μίαν εκκλησίαν των αγίων Κωσταντίνου και Ελένης, οίον, Κανισιά, Χαλκιάδες Μπέη, Χαλκιάδες Γκίνου, Σουλιογιωργουσού, και Σακελλαρίου, οικουμένας υπό 160 οικογενειών, ευλογουμένων υπό 2 ή τριών ιερέων. Ενταύθα, δηλ. εν τω χωρίω Χαλκιάδες, έκειτο ποτε η αρχαία Ελληνική πόλις Δεξαμεναί, ως δηλούται εκ των υπαρχόντων έτι ερειπίων φρουρίου.”(Πηγή ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΑΡΤΗΣ, Σεραφείμ Βυζάντιος, Αθήνα, 1884)

Στη φωτογραφία καρτ-ποστάλ με το καμπαναριό της εκκλησίας των Αγίων Κωσταντίνου και Ελένης Χαλκιάδων με ίδιο ακριβώς γραμματόσημο. Το γραμματόσημο προέρχεται από τη σειρά ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ που εκδόθηκε το 1981, επί Γενικού Διευθυντή των ΕΛΤΑ Δημητρίου Ρίζου.(Πηγή φωτογραφίας ebay) 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΤΣΙΦΛΙΚΙΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΑΝ ΣΤΟΥΣ XΑΛΚΙΑΔΕΣ ΤΟ 1913 (Πηγή : Ευστράτιος Πατσαλιάς) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά στον Κάμπο της Άρτας | Σχολιάστε