Ο ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΛΑΝΤΖΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 4 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

“Ακούραστος κι αεικίνητος ήταν ο χοροδιδάσκαλος. Σε καλά χοροδιδασκαλεία των Αθηνών είχε σπουδάσει την χορευτική τέχνη. Πτυχίο είχε πάρει το 1911 από τη Σχολή του Ευγένιου Ζιραντέ, που είχε παράρτημα στην Αθήνα της Ακαδημίας Χορού των Παρισίων. Για πρώτη φορά, άνοιξε το χοροδιδασκαλείο το 1912 στο αρχοντικό του Αλκιβιάδη Μιχάλη. Εκεί έδειξε τις χορευτικές του ικανότητες. Εκεί κατάλαβε πόσο διψούσε η Άρτα για χορό εκείνα τα χρόνια. Σε κεντρικό μέρος της πόλης στεγάστηκε αυτό διαδοχικά, στα κατοπινά χρόνια. Πρώτο στη σειρά το κτίριο του Γ. Παπαδόπουλου, που βρίσκεται στη γωνία των οδών Σκουφά και Κ. Παλαμά και κατόπιν, από το 1935 κι ύστερα στο κτίριο των Ελεών, γωνία των οδών Πριοβόλου και Τζαβέλλα στο Τουρκοπάζαρο. Και στα Γιάννινα ο μακαρίτης Γιώργος Παλάντζας είχε διδάξει Ευρωπαϊκούς χορούς κάποια χρόνια. Εκεί φοίτησαν και πολλοί αξιωματικοί της 8ης Μεραρχίας. Ήταν η εποχή που ξετρελαίνονταν μ’ αυτούς τους χορούς (Λανσιέδες, Πόλκα, Ταγκό, Βαλς, Ουάν Στεπ, Φοξ-Τροτ, Μπλου-Φοξ, Τσάρλεστον κ.τ.λ.) όλοι οι νέοι.
Στην αίθουσα του χοροδιδασκαλείου γινόταν και θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες ευρωπαϊκής μουσικής, σε μια απ’ αυτές μάλιστα είχε διακριθεί στο παίξιμο βιολιού, η δεσποινίδα τότε, κυρία Κώστα Τζουβάρα. Εκεί γινόταν ακόμη γλέντια σε αρραβώνες και γάμους και διάφορες χοροεσπερίδες. Εκεί το Χριστουγεννιάτικο δένδρο, ο χορός με την κλήρωση των δώρων, ο χορός της Αποκριάς με το γαιτανάκι. Εκεί συγκεντρώσεις κάθε Παρασκευή διαφόρων γκρουπ για χορό, φαγοπότι και πολλή μπυροποσία με το άνοιγμα του Τριωδίου. Επαινετή η ενέργεια του ΣΚΟΥΦΑ να φέρει τη ρομβία στην Άρτα σαν κειμήλιο, για να μελετάμε γύρω απ’ την ιστορία της πόλης μας, που δεν πρέπει να ξεχνιέται.” (Πηγή ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΑ-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑΤΑ, Κ. Τσακτσίρα)

Στη φωτογραφία “Ο χοροδιδάσκαλος Γιώργος Παλάντζας” (Φωτο από συλλογή Σ. Σαρλή)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Η ΡΟΜΒΙΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 4 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

Σύμφωνα με τον κ. Ν. Δάφνο η ρομβία βρέθηκε σε εστιατόριο με ονομασία ΤΑ ΠΑΠΑΚΙΑ από τον Τάκη Εξαρχο (Μπακανιάρη) στα 70ς, αφού κάποια στιγμή είχε πουληθεί από τον Γ. Παλάντζα. Στα τεύχη 64-65 του Περιοδικού ΣΚΟΥΦΑΣ διαβάζουμε : “Στις αρχές του καλοκαιριού πληροφορηθήκαμε από δημοσίευμα πρωινής Αθηναϊκής εφημερίδας τα σχετικά με την εκποίηση στην Αθήνα της παλιάς ρομβίας του χοροδιδασκαλείου Άρτας. Ο Σύλλογός μας σε έκτακτη συνεδρίασή του, κατέληξε στο συμπέρασμα πώς θα ’ταν ασυγχώρητη απώλεια για την πόλη μας αν αυτό το κειμήλιο της κοινωνικής και καλλιτεχνικής της ζωής, έφτανε κάπου αλλού. Με δραστήριες λοιπόν ενέργειες και διαπραγματεύσεις πέτυχε μεγάλη έκπτωση στην τιμή της πού κατέβηκε στις 250.000 δραχμές. Επειδή πιστεύουμε πώς η ρομβία κάτι έχει να θυμίσει στον καθένα μας, κάνουμε έκκληση σε όλους τους Αρτινούς για άμεση οικονομική ενίσχυση, ώστε σύντομα να επανέλθει στην Άρτα. Πολλοί από τους συμπατριώτες μας ανταποκρίθηκαν. Περιμένουμε να ακολουθήσουν κι άλλοι”. Η ρομβία σήμερα εκτίθεται στο Ιστορικό Μουσείο του Σκουφά. (Πρώην οικία Γαρουφαλιά, επάνω από το εν Άρτη). (Πηγή : Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 64-65, Ιούνιος 1983)

Στη φωτογραφία “Η Ρομβία του Χοροδιδασκαλείου Γ. Παλάντζα” (Φωτο από συλλογή Σ. Σαρλή) 

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Η ΣΤΕΝΟΤΗΣ ΝΟΜΗΣ ΛΙΒΑΔΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΝΕΞΕΙΣ ΣΤΟ ΤΖΟΥΜΕΡΚΟ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ (2)

Δημοσιεύθηκε την 3 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

“Πρώτοι οι εκ των Πραμάντων ήρξαντο διεκδικούντες βοσκήν εις βάρος των εκτός του λεκανοπεδίου Μελισσουργών λιβαδίων Νταλά και Στουρνάρι, μεθ’ ων ουδεμίαν ποτέ επαφήν ορίων είχεν η περιφέρεια της Κοινότητός των. Επιχειρήσαντες δε να καταλάβωσι ταύτα απεκρούσθησαν υπό των κατόχων. Το χωρίον Μελισσουργοί τότε, τελούν υπό την προστασίαν της Βαλιντέ Σουλτάνας, ήτο ημιελεύθερον, ενώ τα Πράμαντα ανά τους αιώνας βαθμηδόν απολέσαν ταύτα έβαινεν εις εθνικοποίησιν. Δι’ αυτό δε τον λόγον και είχε την εύνοιαν των επί τόπου στρατιωτικών και πολιτικών αρχών. Επί τη αποπείρα δε ταύτη οι κάτοικοι Μελισσουργών ανηνεχθέντες εις Κωσταντινούπολιν έτυχον εκδόσεως φιρμανιού αναγνωρίζοντος την εις αυτούς κυριότηταν, νομήν και κατοχήν. Αλλά τούτο παρέμεινε γράμμα νεκρόν, διότι αι, ως άνω, τουρκικαί αρχαί ου μόνον δεν ημπόδισαν, αλλά και συγκεκαλυμμένως δια Τουρκαλβανών ενίσχυσαν αυτούς εις ενέργειαν, παν άλλον ή αδελφικήν, εις πράξιν αχαρακτήριστον, πρωτοφανή κατά αθώων ζώων. Εις ώραν μεσημβρινού σταυλισμού των στείρων και των γαλακτοφόρων, απάντων κεκλεισμένων εντός της Στρούγκας, ήλθον διά της παρυφής Ασφάκας. Επιτιθέντες δε και αιφνιδιάσαντες τους ποιμένας, εφόνευσαν τον ένα εξ αυτών τους δε άλλους έδεσαν. Και εν συνεχεία, αφού αγρίως έσφαξαν 1060 πρόβατα – όθεν και η θέσις έλαβε το όνομα – ωδήγησαν διά της αυτής παρυφής τα ποίμνιά των εις τα λιβάδια Νταλά και Στουρνάρι, άτινα και κατέλαβον.Παρά πάσαν δε διαμαρτυρίαν των Μελισσουργών ουδεμία εδόθη ικανοποίησις. Αλλ’ ουχ’ ήττον οι τέως κάτοχοι και νομείς δεν έπαυσαν διεκδικούντες τα δίκαιά των, διό και κατά το θέρος 1812 μετακαλέσαντες επί τόπου τον Μπάσυ- Κατή -Χακίμ (Τούρκον Αρχιδικαστήν) Τρικκάλων ( διότι η τοποθεσία αυτή διοικητικώς υπήγετο εις τον Βελή-Πασά Τρικάλων) επέτυχον την έκδοσιν κατακυρωτικής υπέρ αυτών αποφάσεως ήτις και έτυχεν εγκρίσεως της Υψηλής Πύλης. Αύτη δε προς πληρεστέραν κατοχύρωσιν συνώδευσε την απόφασιν και διά δύο εγγράφων (Χοτζέτια), το μεν περί κυρώσεως της αποφάσεως, το δε περί επαναφοράς της πρώην καταστάσεως. Αλλά ποίον εκτελεστικόν όργανον ηδύνατο να ενεργήση κατά της θελήσεως του Αλή Πασά Ιωαννίνων, όστις εν καιρώ δελεάσας ή παραπείσας την επιτροπήν Δημογεροντίας είχεν επιτύχει, διά παραχωρήσεως, την απόκτησιν ιδιοκτησίας του επί του χωρίου Πραμάντων (Μέλη της Δημογεροντίας υπέγραψαν παραχωρητήριον της ιδιαιτέρας πατρίδας των με αγοραστή τον Αλή Πασά); Έκτοτε δε και ενηκολούθουν κατέχοντες και νεμόμενοι ταύτα, ουχί πλέον….από της ρουσίδας Μπόρσιας, αλλ’ εντεύθεν από της ρουσίδας Δέντρο-Καψάλα και της εκ ταύτης Ν.Α. φερομένης προς Νταλά – Στουρνάρι κορυφογραμμής. Επίσης δε κατέχουσι και μεγάλην έκτασιν ληφθείσαν εκ των μετατοπισθέντων Ν.Δυτικών ορίων μέχρι Βρύσης Γκούβελου- Σκοτωμένου.” (Πηγή : ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ, Ν. Παπακώστα, Αθήναι,1967)

Στη φωτογραφία “Ο Σταυραιτός της Στρογγούλας, ο Μήτσος Π. Γκεσούλης, μεταξύ ουρανού και γης, κατάραχα και κατάκορφα στην αγαπημένη του Στρογγούλα, σε υψόμετρο 2.110 μ. τον Αύγουστο του ’92”.
(Φωτο του Ν. Καρατζένη όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗς ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, τχ. 203,1993)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

Η ΣΤΕΝΟΤΗΣ ΝΟΜΗΣ ΛΙΒΑΔΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΝΕΞΕΙΣ ΣΤΟ ΤΖΟΥΜΕΡΚΟ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ (1)

Δημοσιεύθηκε την 3 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

“Κατά τους πρώτους αιώνας η κτηνοτροφία των γειτονικών Κοινοτήτων εις Μελισσουργούς ετέλει μάλλον εν νηπιώδει καταστάσει, καθ’ ότι ι πλείστοι των κατοίκων ήσαν μικρογεωργοκτηνοτρόφοι, όσον και πολλοί ησχολούντο μάλλον εις άλλας τέχνας. Από των αρχών δε του 18ου αι. και κατόπιν της επιδειχθείσης – ούτως ειπείν – ευμενείας του Σουλτάν Μαχμούτ Α’, ούτοι δια το επικερδές της κτηνοτροφίας επεδόθησαν μετά μείζονος προς αυτήν ζήλου. Εις καιρούς δε καθ’ ους και οι Μελισσουργιώται ποιμνιοτρόφοι , οι τόσας ιδίας των θερινάς βοσκάς νεμόμενοι, ηναγκάζοντο και εξ’ αυτών τούτων, να ενοικιάζωσι τοιαύτας, εδημιουργήθη στενότης νομής λιβαδιών. Οι πρότερον τεχνίται και αιγοτροφίαν μάλλον καλλιεργούντες, ήδη ποιμνιούχοι προβάτων κάτοικοι Πραμάντων, κατόπιν δε και οι των Αγνάντων και Σχωρετσάνων και τέλος οι περί τας αρχάς του 19ου αι. Ματσουκίου, Καλαρρυτών και Θεοδωριάνων αναπτύξαντες κτηνοτροφίαν ευρέθησαν εν δυσκόλω. Διά το αδιέξοδον δε ήγειραν αξιώσεις επεκτάσεως των ορίων αυτών εις βάρος της από αιώνων υπ’ αυτών κατεχομένης και νεμομένης εκτάσεως θερινών βοσκών.”(Πηγή : ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ, Ν. Παπακώστα, Αθήναι,1967)

Στη φωτογραφία “Οι Μελισσουργιώτες τσελιγκάδες Κατσιναίοι, Τάκης και Αντρέας στους Κωστακιούς Άρτας το 1992”.
(Φωτο του Ν. Καρατζένη όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΤΧ.196, 1993)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ – 1954

Δημοσιεύθηκε την 3 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

————-

Η ομάδα του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ το 1954. Μπορείτε να διαβάσετε τα ονόματα στο πρώτο σχόλιο (Από το αρχείο του κ. Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Παναμβρακικού | Σχολιάστε

Βόλτα με ποδήλατο…

Δημοσιεύθηκε την 3 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΔΗΛΑΤΟΥ σήμερα. Το ποδήλατο ήταν πολύ δημοφιλές στην Άρτα μεταπολεμικά.
Στη φωτογραφία δεξιά ο Τηλέμαχος Δ. Μανούσης, ο τελευταίος της Μεγάλης Αγγειοπλαστικής Σχολής στην πόλη. Στη μέση ο Κώστας Φ. Χαραλάμπης, στρατιωτικός γιατρός. Δεν γνωρίζουμε το πρόσωπο στα αριστερά. Στην Ταμπακιάδα το 1957. (Φωτο από το αρχείο Τ. Μανούση, σχόλιο Κ. Μπανιάς) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

IΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΡΟΔΙΑΣ (ΡΟΔΟΝ ΤΟ ΑΜΑΡΑΝΤΟΝ)

Δημοσιεύθηκε την 2 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

—————————————
“Προς νότον της Άρτης, εν τίνι παραλιμνίω θέσει, κατά το τέρμα του τμήματος Κάμπου, πλησίον των χωρίων Στρογγυλής και Βίγλας, κείται η ιερά Μονή της Θεοτόκου ΄Ρόδον το Αμάραντον, κοινώς ‘Ροδιά επιλεγομένη, πανηγυρίζουσα την Μετάστασιν εις ουρανούς της Θεοτόκου, ανηγέρθη το σωτήριον έτος το πρώτον 970, επί της Αυτοκρατορίας Ιωάννου του Τσιμισκή και Πατριάρχου Κων/πολεως Βασιλείου, ης οι πρώτοι ιδρυταί εισίν άδηλοι……..Ο Ναός δ’ ένεκα καιρικών περιστάσεων και της παλαιότητος βλαφθείς καιρίως, ανενεώθη λαμπρότατος εν έτει 1860 υπό του τότε ηγουμένου Κωσταντίνου ιερομον. από χωρίον Θεοδώριανα ορμώμενου. Μένει δε η μονή άχρι τούδε, ένεκα της αρπαγής των κτημάτων και της ερημίας αυτής, ακατοίκητος, μόνον εν τη ιερουργία απερχομένου του ηγουμένου, όστις το λοιπόν του χρόνου κατοικεί εις τι Μετόχιον, κείμενον παρά τω χωρίω Ράχη.” (Πηγή ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ Σεραφείμ Ξενόπουλος, Αθήνα, 1884)

Στη φωτογραφία η Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Ροδιάς από το βιβλίο του ιατρού Δ. Καμαρούλια ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, Αθήνα, 1996. 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μοναστήρια | Σχολιάστε

Η ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΣΤΗ ΒΙΓΛΑ ΑΡΤΗΣ

Δημοσιεύθηκε την 2 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

——————————
“Δεκαεπτά χιλιόμετρα από την πόλη της Άρτας προς τον κόλπο του Αμβρακικού βρίσκεται το χωριό Βίγλα. Στο χωριό το 1957 έφεραν από τα μέρη της Ρωσίας ορισμένες οικογένειες προσφύγων. Εκείνη την εποχή η ζωή στο χωριό ήταν άθλια, το χωριό μας ήταν πρόσφατα αποστραγγισμένο και δεν υπήρχε φως και νερό. Το τηλέφωνο τότε ήταν ένα και μοναδικό, κρατικό. Στη μέση του χωριού μας κτίστηκαν τα δύο πρώτα σπίτια και μετά άλλα 50 που μας τα δώσανε με κλήρο. Μας έκτισαν το Δημοτικό Σχολείο και Παιδικό Σταθμό, το τότε «Σπίτι Παιδιού» από Ολλανδούς Επιστήμονες. Οι κ. Κωκ και Άκερμαν αυτοί που θυμόμαστε από τους γονείς μας, δεν ξέρανε ποιοι ήμασταν και από πού ήρθαμε. Όταν επιβιώσαμε και στηριχθήκαμε στα πόδια μας και μετά από χρόνια επιβίωσης ιδρύσαμε τον Σύλλογό μας. Ο Ποντιακός Σύλλογος Βίγλας «Οι Πρόσφυγες» ιδρύθηκε το έτος 1982 στο προσφυγικό χωριό Βίγλα του Νομού Άρτας. Το χωριό μας με 100 σπίτια χτίστηκε το 1957. Για αποκατάσταση προσφύγων από τη Σοβιετική Ένωση οι παππούδες μας το 1914-15, με τη γενοκτονία των Ποντίων, έφυγαν από τη Τουρκία (Τραπεζούντα – Κερασούντα – Σαμψούντα) και εγκαταστάθηκαν στον Καύκασο της Ρωσίας, στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, στις πόλεις ΣΟΧΟΥΜΠΙ – ΓΑΚΡΑ – ΤΟΤΣΙ. Το 1914 ο Στάλιν εκτοπίζει όλους τους Πόντιους από τον Καύκασο στο Καζακστάν. Και από το Καζακστάν, σε συνεργασία με τον Ο.Η.Ε., μας εγκατέστησε στην άγονη περιοχή της Άρτας, στο χωρικό Βίγλα.” (Πηγή : Ιστορικό του Ποντιακού Συλλόγου Βίγλας “Οι Πρόσφυγες” στο Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας)

Στη φωτογραφία “Βίγλα (Νέα Βίγλα) Άρτας, γύρω στο 1958-59”. Νέα σπίτια παραδίδονται στους Πόντιους πρόσφυγες της Βίγλας. Δεξιά στη φωτογραφία πιθανόν ο Ολλανδός εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Ackermann.
(Πηγή : Φώτο Πανουργιάς όπως δημοσιεύτηκε στην σελίδα του Vassilios Cholevas)

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟ ΣΤΗ ΒΙΓΛΑ ΑΡΤΑΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ, 1956

————————-
“Στο παρακάτω απόσπασμα ο Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας Ι. Ψαρρέας (κυβέρνηση ΕΡΕ Κ. Καραμανλή) απαντά σε ερώτηση του βουλευτή Καβάλας Α. Λασκαρίδη (ΕΔΑ) και του βουλευτή Θεσσαλονίκης Κ. Τσιγάρα (ΕΔΑ) σχετικά με την εγκατάσταση οικογενειών πολιτικών προσφύγων στο χωριό Βίγλα του Νομού Άρτας. Επρόκειτο για ομογενείς από τη Σοβιετική Ένωση, πιθανότατα Πόντιους που παλαιότερα είχαν μεταφερθεί στη Ρωσία από περιοχές της Μικράς Ασίας εξαιτίας των τουρκικών διώξεων του 1914-1915. Η ανέγερση του προσφυγικού συνοικισμού πραγματοποιήθηκε το 1957, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 συστήθηκε και ο Ποντιακός Σύλλογος Βίγλας «οι Πρόσφυγες». Δυστυχώς στα Πρακτικά της Βουλής δεν έχει διασωθεί το ακριβές περιεχόμενο της ερώτησης, παρά μόνο η απάντηση του Υφυπουργού.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα της ορολογίας της εποχής είναι και η χρήση της λέξης «παραπέτασμα», όρος που είχε χρησιμοποιηθεί για πρώτη φορά από τον Ουίνστον Τσώρτσιλ το 1946 για να περιγράψει το γεωγραφικό χώρο των σοσιαλιστικών χωρών, που είχε διαμορφωθεί μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο όρος αυτός υιοθετήθηκε από τις ελληνικές κυβερνήσεις της εμφυλιακής και μετεμφυλιακής περιόδου, στο πλαίσιο της αντικομμουνιστικής φρασεολογίας και πρακτικής της ψυχροπολεμικής εποχής.” (Πηγή : https://refugeesingreece.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά στον Κάμπο της Άρτας | Σχολιάστε

Χωρίον Βίγλα Άρτης

Δημοσιεύθηκε την 2 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

—————–
“Ιδιόκτητόν ποτέ χωρίον της Μονής Ροδιάς, νυν δε του Τεκέ Φαήκ Πασσά, έχον 12 οικογενείας, Ναόν του αγίου Νικολάου ανακαινισθέντα ένεκα αρχαιότητος τω έτει 1873 και εγκαινιασθέντα τω 1875 Ιουλίου 7, και ένα ιερέα εν καιρώ χειμώνος άχρι του μηνός Μαΐου. Μεταξύ των δύω χωρίων Μαρατιοί και Βίγλα υπάρχει κατηδαφισμένος εξ αμνημονεύτων ετών, πανάρχαιός τις Ιερός Ναός, ούτος εσεμνύετο επί τω ονόματι του οσίου Ευθυμίου του Μεγάλου, επί της θέσεως ήδη εστί κτήριον χωροφυλακής (ταμπούρι), πολλά δε αρχαία ανατολοδυτικώς του χωρίου τούτου υπάρχουσιν ερείπια κτιρίων, εξ ών εικάζεται ότι υπήρχέ ποττε χώρα, καλουμένης της θέσεως ήδη Παλαιοχώρι, αλλά και ναοί τινές εκ βάθρων κατηδαφισμένοι, ων άδηλος η εποχή της καταδαφίσεως.” (Πηγή ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ Σεραφείμ Ξενόπουλος, Αθήνα, 1884)

Στη φωτογραφία “Κάτοικοι της Βίγλας εργάζονται στα χωράφια – 1950ς” (Φωτο από το φωτογραφικό αρχείο του ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΒΙΓΛΙΩΤΩΝ ΑΡΤΑΣ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΤΣΙΦΛΙΚΙΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΑΝ ΣΤH ΒΙΓΛΑ ΤΟ 1913 (Πηγή : Ευστράτιος Πατσαλιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά στον Κάμπο της Άρτας | Σχολιάστε

Η ΠΤΩΣΗ

Δημοσιεύθηκε την 1 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

———–
“Ο αεροπορικός βομβαρδισμός που προηγήθηκε της εισόδου των στρατευμάτων του Άξονα στην Άρτα, προξένησε στην πόλη σημαντικές ζημιές. Όπως αναφέρει η Νομαρχία της Άρτας σε έγγραφό της προς το Υπουργείο Εσωτερικών “Συνεπεία του αεροπορικού βομβαρδισμού της πόλεως Άρτης, ποσοστόν υπερβαίνον το 25% των εν αυτή υπαρχόντων κτισμάτων έχουσι ολοσχερώς καταστραφεί, ποσοστόν δε υπαρβαίνον το 40%έχει υποστεί σημαντικάς ζημίας, ενώ των λοιπών κτιρίων αι εκ κεράμων στέγαι και οι υαλοπίνακες έχουσι καταστραφεί και χρείζουν, επικειμένου χειμώνος, αντικαταστάσεως”. Εκτός όμως από τα κτήρια, σημαντικές ζημιές από το βομβαρδισμό, αλλά και τις μικροαρπαγές έπαθαν και τα εμπορεύματα των καταστημάτων και τα έπιπλα των σπιτιών.
Οι κάτοικοι της Άρτας, μετά τον πρώτο βομβαρδισμό που είχε και τα περισσότερα θύματα, κατέφυγαν στα γειτονικά χωριά. Απέφυγαν όμως να καταφύγουν στα χωριά του κάμπου, από τον φόβο μήπως βομβαρδισθεί η Γέφυρα και αποκοπούν από τα σπίτια τους. Όταν πέρασε ο πανικός άρχισαν να γυρίζουν στα σπίτια τους και να αγωνίζονται να διασώσουν ότι μπορούσαν από την περιουσία τους.
Στο μεταξύ η πόλη είχε γεμίσει από τα υπολείμματα του Ελληνικού Στρατού. Ταλαιπωρημένοι άντρες, με τη σφραγίδα της απογοήτευσης στα πρόσωπά τους και με πληγές στα τυλιγμένα με κουρέλια πόδια τους, ξάπλωναν στις πλατείες, στους δρόμους και στους κήπους, με μοναδική ελπίδα ότι θα φτάσουν γρήγορα στα σπίτια τους και θα αποφύγουν τον εχθρό που ερχόταν. Τα τρόφιμα στην πόλη και ιδιαίτερα το ψωμί ήταν λειψά, γιατί τα αποθέματα σε τρόφιμα τα είχαν κλέψει ή τα είχαν κρύψει. Η διοίκηση είχε παραλύσει μια και πρώτος έφυγε από την πόλη ο Νομάρχης, οι δε δημόσιες υπηρεσίες είχαν ουσιαστικά διαλυθεί. Μοναδικοί εκπρόσωποι της έννομης τάξης είχαν μείνει ο Δεσπότης και ο Δήμαρχος, αλλά κι αυτοί δεν είχαν στα χέρια τους καμμιά πραγματική εξουσία. Για πολλές μέρες η πόλη είχε μείνει χωρίς φως γιατί με το βομβαρδισμό είχαν καταστραφεί τα ηλεκτρικά σύρματα, η δε ηλεκτρική εταιρία ούτε τα υλικά για την επισκευή τους είχε, ούτε και καύσιμα για να κινήσει τη μηχανή που ηλεκτροδοτούσε την πόλη. Και ύστερα ήρθε η “Νέα Τάξη”…….”
(Πηγή Άρθρο του Στράτου Πατσαλιά στο περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, Τόμος Ζ’, τχ. 64-65, Ιούνιος 1983)

Στη φωτογραφία : 23 Απριλίου 1941 – Έλληνες στρατιώτες επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά την παράδοση των Ελληνικών δυνάμεων. (Πηγή : German Federal Archive: Retreating Greek soldiers, April 1941
Bundesarchiv, Bild 101I-163-0318-09 / Bauer / CC-BY-SA 3.0 de)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε