ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΑΡΤΑ – ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ

Δημοσιεύθηκε την 4 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

Την Τσικνοπέμπτη, όλες οι νοικοκυρές άφηναν τα φαγητά τους να τσικνίσουν (δηλαδή να καούν λίγο) και έπρεπε όλοι να δοκιμάσουν από το τσικνισμένο φαγητό. Το βράδυ της Τσικνοπέμπτης άρχιζαν και τα αποκριάτικα «θεάματα»: η γκαμήλα , η αρκούδα, η μαϊμού κ.ά.
Όλες τις μέρες της Αποκριάς οι τότε ταβέρνες της εποχής ήταν γεμάτες κάθε βράδυ από κόσμο που γλεντούσε πίνοντας το ντόπιο αρτινό κρασί (η Άρτα τότε είχε πολλά αμπέλια), ούζο και τσίπουρο. Οι λεγόμενες «μπούλες» οι μεταμφιεσμένες παρέες έμπαιναν στις ταβέρνες και στα καφενεία δημιουργώντας θόρυβο και πειράζοντας τους άλλους θαμώνες.
«Αν είσαι κι αν δεν είσαι του δήμαρχου παιδί, εγώ θα σε γανώσω κι ας πάω φυλακή».
Αλλά και τα σπίτια εκείνες τις μέρες είχαν τις πόρτες τους ανοιχτές, μιας και παρέες μασκαράδων τα επισκέπτονταν. Λέγανε τις ευχές τους και τους κερνούσαν πίτα και κρασί. Οι νοικοκυρές συναγωνίζονταν στο να φτιάχνουν πίτες για να κερνούν τους μασκαράδες. Τις πρώτες Αποκριές, κοτόπιτα και γαλατόπιτα, την Κυριακή της Τυρινής, τυρόπιτα. Ένιωθαν δε, ιδιαίτερη περηφάνια όταν οι πίτες τους καταναλώνονταν γρήγορα, σημάδι της νοικοκυροσύνης τους.

Στη φωτο η παρέα του Κλεισθένη Ζάγκλη και Κωσταντίνου Κουτρούμπα διασκεδάζει στο Κέντρο ” ΨΑΘΑ” (Φωτο από συλλογή Ρ.Κ.)

—————————–

1967 : Μια χαμογελαστή παρέα ποζάρει αποκριάτικα – Κ. Μαστραπάς, Λ. Μαστραπά, Δ. Χουλιάρα και Β. Ρούκη (Φωτο από συλλογή Λ.Μ.)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

ΤΟ ΒΟΥΝΟ “ΧΕΛΩΝΑ” ΣΤΑ ΡΑΔΟΒΥΖΙΑ

Δημοσιεύθηκε την 4 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

Δεσπόζει στον ορεινό Βαλτο και είναι ορατό από την ‘Αρτα. Λίγοι γνωρίζουν ότι το όνομα του βουνού είναι Χελώνα (το χωριό έλαβε το όνομα απο το βουνό). Η κορυφή του βουνού Χελώνα ονομάζεται Αϊλίντας (ή Αλίντας) και έχει υψόμετρο 1.548 μέτρα ενώ η κορυφογραμμή του αποτελεί τα «φυσικά» σύνορα μεταξύ Άρτας κ Αιτωλοακαρνανίας. Επίσης εδώ ήταν τα πρώτα σύνορα του Ελληνικού κρατους το 1832 και υπήρχε και κούλια Τουρκικό φυλάκιο. Το όνομα Αλίντα ειναι περίεργο για την περιοχή. Με αυτό το όνομα, που ειναι το Γερμανικό Αδελαΐδα, υπάρχει επίσης και αστερισμός…και ακομα δεν εχει βρεθεί η προέλευση του….πιθανόν να έχει σχέση με Γαλάτες που πέρασαν απο την περιοχή. Επίσης υπάρχει και η Άλινδα της Λέρου και η Αλίνδα της Καρίας στη Μ.Ασία. Η Αλεξάνδρεια στην Λάτμο, ή Αλεξάνδρεια προς τη Λάτμω της Καρίας ή Αλεξάνδρεια προς Λάτμον Καρίας ή Αλεξάνδρεια η Καρική ή Αλεξάνδρεια Καρίας ή Άλιντα ή Αλίντα (αρχαία ελληνικά: Ἄλινδα) ήταν ελληνιστική πόλη στην Καρία.Σήμερα είναι η πόλη Αλίντα της Τουρκίας.Η πόλη εν τέλει μετονομάστηκε σε Αλεξάνδρεια στην Λάτμο λίγο αργότερα και την κατέγραψε ως εκ τούτου ο Στέφανος ο Βυζάντιος, αν και δίδονται διαφορετικές πιθανότητες ως προς την ακριβή τοποθεσία του οικισμού με αυτό το όνομα.
Η ονομασία ως «Ἄλινδα», ως πιθανή παραφθορά της λέξης Αλεξάνδρεια, είναι πάντως καταγεγραμμένη σε ιστορικά αρχεία και πηγές τουλάχιστον από το 81 π.Χ.. Με αυτήν την ονομασία ως Ἄλινδα την εμφανίζει και ο Κλαύδιος Πτολεμαίος στο “Γεωγραφική Υφήγησις “του 2ου μ.Χ. αιώνα.
Το 1824 στη Χελώνα οι Ράγκος και Τσόγκας σταμάτησαν τους Τούρκους από το να εισβάλουν στο Βάλτο.Το 1942 και το 1943 ο Ζέρβας πέτυχε νίκες κατα των Ιταλών.

Αναδημοσίευση από την ομάδα ΟΡΕΙΝΟΣ ΒΑΛΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ του ΑΛ. Ζήκου 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Ραδοβίζια και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Ένα όμορφο ζευγάρι….

Δημοσιεύθηκε την 4 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

1940ς : Η Αρτινιά Αθηνά Μαστραπά, με την κρητικό συζυγό της κ. Αλεξανδράκη (Φωτο από συλλογή Β.Μ.)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

7 IΟΥΝΙΟΥ 1953 : ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΑΡΤΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra
(Φωτο από Αρχείο κ. Μπανιά)

Και τα πρόσωπα……

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε

ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΝΑΡΘΗΚΑ

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

—————–

Tοιχογραφία από τον Νάρθηκα της Αγίας Θεοδώρας – Η συνομιλία του Χριστού με την Σαμαρείτιδα (Φωτο απο τη διδακτορική διατριβή της Leonela Fundic με τίτλο “Η ΜΝΗΜΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟΥ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ (1204-1318)”

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Η ΣΥΛΛΟΓΗ Γ. ΛΑΜΠΑΚΗ, ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

——————

Η πρώτη πρώιμη φωτογράφηση των Βυζαντινών μνημείων της Άρτας έγινε από τον βυζαντινολόγο Γεώργιο Λαμπάκη στα τέλη του 19ου αιώνα (1896-1898). Η σειρά αποτελείται από 24 φωτογραφίες που φυλάσσονται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
Συγκεκριμένα απεικονίζουν το ναό της Παρηγορήτισσας (9 λήψεις),το ναό της Αγίας Θεοδώρας (8 λήψεις), το ναό του Αγίου Βασιλείου (3 λήψεις), τη μονή της Κάτω Παναγιάς (3 λήψεις) και το ναό της Βλαχέρνας (1 λήψη). Ο κάτοχος του αρχείου Γεώργιος Λαμπάκης, υπήρξε ο γνωστός βυζαντινολόγος, που, με άλλους λόγιους της εποχής ίδρυσε το 1884 την Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία. Ως γραμματέας της Βασίλισσας Όλγας περιόδευε σε όλο τον ελλαδικό χώρο κι έτσι είχε την ευκαιρία να καταγράψει και να φωτογραφήσει ναούς, χειρόγραφα, κειμήλια κτλ. Στις διαδρομές του συνοδεύονταν από τον αδελφό του Ιωάννη, γνωστό φωτογράφο του 19ου αιώνα, ο οποίος είχε μάθει την τέχνη στη Βιέννη και σε αυτόν οφείλεται ένα μεγάλο μέρος του αρχείου του Γ. Λαμπάκη. Από τις μέχρι σήμερα γνωστές λήψεις των μνημείων της Άρτας, αυτές του Αρχείου Γ. Λαμπάκη θεωρούνται οι παλαιότερες. Περισσότερες πληροφορίες για το Αρχείο της Οικογένειας Λαμπάκη μπορείτε να διαβάσετε στον σύνδεσμο https://www.aol.org.gr/

Στη φωτογραφία άποψη του εσωτερικού της Αγίας Θεοδώρας από το αρχείο Γ. Λαμπάκη (Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών) 

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

AΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΑΡΤΑ – ΠΡΟΣΩΠΙΔΕΣ

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

Τις μέρες της Αποκριάς επικρατούσε γενική προσωπιδοφορία των Αρτινών και το ξεφάντωμα ήταν μεγάλο στην πόλη. Γράφει ο Τ. Βαφιάς «τα πρώτα χρόνια τ’ αποκριάτικο ένδυμα ήταν ένα είδος μαύρου μανδύα, μακριού μεταξωτού με μπέρτα και κουκούλα. Η κουκούλα κρατούσε τη μπαούτα ή μπαρμπούτα, τη Μάσκα δηλαδή την προσωπίδα». Αργότερα αυτή η συνήθεια εγκαταλείφθηκε από τους Αρτινούς και το βάψιμο γινόταν με γάνα ή πασαλείφονταν με μπογιές ενώ στο ντύσιμο προτιμούσαν κάτι προσωπικό ο καθένας τους. Κατά την παράδοση οι προσωπιδοφόροι προκαλούσαν πανζουρλισμό στη πόλη. Χρόνο με το χρόνο η στολή αυτή έδωσε τη θέση της και σε άλλα αποκριάτικα κουστούμια τοπικά, παλαιότερα ή και αυτοσχέδια. Επίσης, πολλοί που δεν ήθελαν να φορέσουν προσωπίδα έβαφαν το πρόσωπό τους με γάνα από το φούρνο της γειτονιάς τους ή από κατσαρόλα του σπιτιού τους ( τότε για να βράσουν το φαγητό έβαζαν τις κατσαρόλες σε κανονική φωτιά με ξύλα, με αποτέλεσμα αυτές να αποτέλεσμα αυτές να «γανώνονται» από τον καπνό). Στην Άρτα, ακόμα και σήμερα, άμα κάποιος λερωθεί στο πρόσωπο λέμε ότι αυτός έγινε μπαούτα.

(Φώτο όπως δημοσιεύτηκε από το Τμήμα Αυτοδιοίκησης ΣΥΡΙΖΑ Άρτας στη σελίδα τους στο facebook) 

————

1960 : Απόκριες στην Πλατεία Κιλκίς. Μασκάρεμα με γάνα από την κατσαρόλα του σπιτιού. (Φώτο από συλλογή Α. Καρρά)

———————-

1950ς : Αποκριάτικος χορός, ίσως στη Λέσχη Αξιωματικών Άρτας, όπου αργότερα στεγάστηκε το εμπορικό του Σοφοκλή Μπακαγιάννη.
(Φώτο όπως δημοσιεύτηκε από το Τμήμα Αυτοδιοίκησης ΣΥΡΙΖΑ Άρτας στη σελίδα τους στο facebook) 

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

1966, Μάιος : Μαθητικοί Περιφερειακοί Αγώνες Στίβου

Δημοσιεύθηκε την 2 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

———————–

Απονομή επάθλων στους νικητές στο άλμα εις ύψος. 1ος Σπύρος Γιαννούλης, 2ος Αποστόλης Τρομπούκης , 3ος Πανταζής. Δεξιά με τα γιαάια ο Θοδωρος Μποτσωλης και ο απονέμων τα βραβεία μάλλον ο Χαλκιας. (Φωτο από Αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε

Η Φιλαρμονική του Μ/Φ Συλλόγου “Σκουφάς”

Δημοσιεύθηκε την 2 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

—————

1952 : Μουσικοδιδάσκαλος Δημήτρης Παπαιωάνου. Στην αυλή της οικίας Αλεξάνδρου Ζάρρα. Δεξιά φαίνεται μέρος του αρχοντικού. (Φωτο από Αρχείο Κ. Μπανιά)

Και τα ονόματα των μουσικών….

Δημοσιεύθηκε στη Η Φιλαρμονική της Πόλης | Σχολιάστε

ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ

Δημοσιεύθηκε την 2 Μαρτίου 2021 από Anastasia Karra

——————

Η μεγάλη φορητή αργυροεπένδυτη και θαυματουργή εικόνα της Αγίας βρίσκεται στο τέμπλο του ναού της ( διαστ. 1,20μ ύψος χ 0,64μ πλάτος). Η ασημένια επένδυση είναι έργο του Κ. Θ. Ζάγκλη, αρτινού αργυροχόου, και φέρει την επιγραφή ‘έργον Κ.Θ. Ζάγκλη Άρτα 1889 Μαρτίου Αη’. Από την επένδυση μένει ακάλυπτο μόνο το πρόσωπο της Αγίας. Όλη η ζωγραφική πλήν της κεφαλής είναι φτιαγμένη πάνω σε φύλλο χρυσού. Η Αγία παριστάνεται ολόσωμη σε μετωπική στάση, ντυμένη με τα βασιλικά της ενδύματα. Στο κεφάλι της φορεί γκριζόχρωμο μοναχικό κουκούλιο κοσμημένο με πράσινες ταινίες. Παρόμοιας διακόσμησης καλύμματα κεφαλής συνηθίζονται σε Κρητικές εικόνες με απεικονίσεις ασκητών και μοναχών που προέρχονται κυρίως από Αίγυπτο και Μέση Ανατολή.
Πάνω από το κουκούλιο φέρει έκτυπο βασιλικό στέμμα. Το φωτοστέφανο που περιβάλλει την κεφαλή της είναι έκτυπο με φυτική διακόσμηση. Στο δεξί της χέρι κρατά διπλό σταυρό και το αριστερό, με ωραία κίνηση, υψώνεται ικετευτικά προς τον Κύριο του Ουρανού, το χέρι του οποίου μέσα από τόξο κύκλου (που συμβολίζει τον ουρανό και φέρει αστέρια) προβάλλει και ευλογεί την εκλεκτή δούλη Του. Το πρόσωπο της Αγίας είχε επιζωγραφισθεί κακότεχνα τον 190 αιώνα με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί η μορφή της. Μετά την συντήρηση και τον καθαρισμό της εικόνας (τέλος 1994), φανερώθηκε όλη η αρχοντιά της αγίας της μορφής
Στην εικόνα δεν σώζεται επιγραφή και χρονολογία. Μπορούμε όμως, με βάση την τεχνοτροπίας της, να την τοποθετήσουμε στο τέλος του 17ου αι. και στις αρχές του 18ου αι. (Φωτο και κείμενο από το βιβλίο Η ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Άρτα,1994)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε