Από το σπίτι στην οδό Αγίου Μάρκου…..

Ότι απέμεινε από το αίθριο του παλιού νεοκλασσικού σπιτιού στην οδό Αγίου Μάρκου, που είναι πλέον υπό κατάρρευση. Παλιά πλακάκια, που κάποτε κοσμούσαν τα πλούσια σπίτια, με μονόχρωμο γεωμετρικό σχέδιο με επαναλαμβανόμενους ρόμβους….

Μπορείτε να δείτε το παλιό σπίτι στην οδό Αγίου Μάρκου στο λινκ https://doxesdespotatou.com/to-palio-spiti-stin-odo-agioy-markoy/

και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/to-spiti-stin-odo-agioy-markoy/

Δημοσιεύθηκε στη Ό,τι έχει απομείνει απ’ την Άρτα του χτες….. | Σχολιάστε

Η ιστορία μιας οικογένειας προσφύγων που έφτασε στην Άρτα το 1919 (9)

Στη φωτογραφία της πλατείας Σκουφά, με φόντο το αρχοντικό Γαρουφαλιά, εικονίζεται στη μέση η Κυριακούλα Παπαδοπούλου με αστικό αέρα, με συντροφιά προσφυγοκόριτσων, διευρυμένη με τη θεία Μαρίκα (δεξιό άκρο) και μια αταύτιστη φιγούρα. Μέσα της δεκαετίας του 1930. (Πηγή : Ν’ ΑΚΟΥΓΑ ΤΗΝ ΛΑΛΙΑΝ ΤΟΥΣ, Ε. Ντάτση, Αθήνα, 2024)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Η ιστορία μιας οικογένειας προσφύγων που έφτασε στην Άρτα το 1919 (8)

Μια κάρτα από την Τρίπολη…..

“Εν Τριπόλη 25 Νοεμβρίου 1926

Σεβαστή μου μαμά, Χαίρε

Υγιαίνω το ίδιον επιθυμώ διά εσάς. Έλαβα το δέμα που μου εστείλατε. Άμα λάβετε κανένα γράμμα από τη Ροσία να μου τοστείλετε αμέσως. Σας έστειλα δρ. 1000 στου τσίκου να πάτε να τα πάρετε

Χ. Ι. Παπαδόπουλος

Ενθύμιον Τρίπολης

Ετών 19″ (Πηγή : Ν’ ΑΚΟΥΓΑ ΤΗΝ ΛΑΛΙΑΝ ΤΟΥΣ, Ε. Ντάτση, Αθήνα, 2024)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Η ιστορία μιας οικογένειας προσφύγων που έφτασε στην Άρτα το 1919 (7)

“…..1926. Ο πρωτότοκος γιός της οικογένειας Παπαδοπούλου Χρήστος (Ίλτσκαγια Ρωσίας 1907 – Αθήνα 2003), σε ηλικία 19 χρονών στην Τρίπολη, όπου εργάζεται εποχιακά. Πέρασαν μόλις 7 χρόνια από τη μέρα που, στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ, χωρίς να τον αντιληφθεί κανείς, ανέβηκε  σε ένα από τα αγκυροβολημένα πλοία που «φόρτωνε πρόσφυγες». Το αγόρι περιδιάβαζε ανενόχλητο στο κατάστρωμα, όταν ακούστηκε το σφύριγμα που ειδοποιούσε ότι το πλοίο αναχωρεί. Έντρομο έβαλε τις φωνές, προκλήθηκε ταραχή με το ερώτημα «Τίνος είναι το παιδί;». «Είναι του δασκάλου». Το πλοίο δεν μπορούσε πια να ξαναδέσει. Ο υπεύθυνος για τις αναχωρήσεις των προσφύγων υπέδειξε να τον συνοδεύσει  στο ταξίδι για την Ελλάδα κάποιος της οικογένειας. Ο κλήρος έπεσε στην 15χρονη θεία Ρόζα, την αδελφή της γιαγιάς. Όλα έγιναν με ταχύτητα πανικού. Το πλοίο έριξε ανεμόσκαλα και η νεαρή Ρόζα, κρατώντας ένα μπογαλάκι, γαντζώθηκε και ανέβηκε ένα – ένα τα αιωρούμενα, από τριχιά σκαλοπάτια. Οι δυό τους στριμωγμένοι στο κατάστρωμα, πήραν το δρόμο του νόστου για την πατρίδα, μια πατρίδα που βρίσκονταν ήδη στη δίνη του δραματικού υστερόγραφου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στην Κωνσταντινούπολη τους έδωσαν ένα καρβέλι ψωμί. Η άφιξη, η  καραντίνα, τα «στάλισμα» των εξαθλιωμένων προσφύγων στο λιμάνι του Πειραιά, η επαιτεία, οι πόρτες που έκλειναν κατάμουτρα αλλά και τα καλά συναπαντήματα, είναι καταγραμμένα στο «απωλεσθέν» ημερολόγιό του. Με τη μεσολάβηση του Ερυθρού Σταυρού η οικογένεια βρήκε τα αγνοούμενα μέλη της :  τη Μαρία στο Ορφανοτροφείο Θηλέων των Σερρών, τον μοναχογιό και προστάτη της οικογένειας Χρήστο και την άδολη θεία Ρόζα……” (Πηγή : Ν’ ΑΚΟΥΓΑ ΤΗΝ ΛΑΛΙΑΝ ΤΟΥΣ, Ε. Ντάτση, Αθήνα, 2024)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Η Φορεσιά του Εύζωνα!

Ο Κορφοβουνιώτης στρατιώτης Κ. Λ. Παπαδημητρίου που υπηρετούσε στο 40 Σύνταγμα Ευζώνων Άρτης, φορώντας τον παραδοσιακό μανδύα του Εύζωνα, τον “ντουλαμά”. Η λέξη είναι άμεσο δάνειο από την τουρκική λέξη “dolama” που σημαίνει “τύλιγμα”.

Η λέξη “ντουλαμάς” ‘η “δουλαμάς” είχε πολλές και διάφορες σημασίες κατά καιρούς όπως :

  1. παραδοσιακό, πολυτελές ρούχο, το “δελματίκον” των βυζαντινών,  (από το παραδοσιακό τραγούδι «Η κόρη ταξιδεύτρα» που κατέγραψε ο Claude Fauriel στο Chants populaires de la Grèce moderne το 1825) Ιδές κορμί για δουλαμάν, δάχτυλα για την πέναν!Ιδές αχείλη για φιλί, κ’ ας ήν’ και ματωμένα  από ρούχα φήνα βενετικά φοδράδια ολα /32 άπό κοκκινάδι άλούπια και ντόσια, & έτερον δουλαμάν ένα άπό μουχαγιάρι μαΰρον και έτερον δουλαμάν άπό ραζον κατνή μαΰρον γίνονται ολα τα άνωθεν /33 καβάδια και δουλαμάδες τον αριθμόν δεκατέσσερα. (Συμβολαιογραφικό έγγραφο του 1541 από την Κέρκυρα)
  2. ράσο,   δουλαμάς 291 -δερβίση το ράσο του δερβίση (Τα άπαντα, τόμος 3, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, από: Χρήστος Γιοβάνης, 1972 , σελ. 549 – στο γλωσσάρι)
  3. πανωφόρι στολής (Πηγή : https://el.wiktionary.org/)

Ο παραδοσιακός ντουλαμάς του Εύζωνα αποτελείται από : 1. το φέσι (ή σκούφια) που σήμερα λέγεται “φάριον”, 2. την κρεμαστή φούντα ή θύσανο, 3. τον κυρίως μανδύα με τα πέτα κουμπωμένα και με μανίκια, όπου διακρίνονται στο στήθος μερικά στολίδια, 4. τη ζώνη με τις παλάσκες που αντικατέστησαν το σελάχι, 5. τις κάλτσες με το σώβρακο, 6. τις καλτσοδέτες με φούντες (στη φωτογραφία δεν διακρίνονται οι φούντες), 7. τα τσαρούχια με μαύρες φούντες και 8. το όπλο του με την εφ’ όπλου λόγχη. (Πηγή : ΚΟΡΦΟΒΟΥΝΙ, (ΜΠΡΕΝΙΣΤΑ) ΑΡΤΑΣ, Κ. Ν. Κοκκινέλης, Αθήνα, 2013)

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Ο Αμυντικός Στρατών

Ο Στρατώνας στην κορυφή του λόφου της Περάνθης σε φωτογραφία από την δεκαετία του ’50. (Φωτο από προσωπική συλλογή).

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο λινκ https://doxesdespotatou.com/1864-i-themeliosi-toy-amyntikoy-stratona/

ή στο λινκ https://doxesdespotatou.com/amyntikos-stratonas-artas/

και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-perigrafi-toy-amyntikoy-stratona-ar/

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

ΑΕΤΟΣ, 1957

1957, στο γήπεδο της Άρτας. Αριστερά ο Δημήτρης Μπέκας, στο κέντρο ο Χρήστος Παπαρούνης, ιδρυτής και ψυχή της ομάδας και δεξιά ο Χρυσόστομος Κεφάλας. (Φωτο από αρχείο Χ. Κεφάλα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Αετού | Σχολιάστε

Οθωμανικό σχέδιο της περιοχής της Άρτας

Οθωμανικό σχέδιο της περιοχής της Άρτας. Το Κάστρο της πόλης στον πορτοκαλί κύκλο – Osmanlı Narda Kalesi Haritası (Arta, Yunanistan). [Source : Ottoman Imperial Archives]

Δημοσιεύθηκε στη Χάρτες, χαρακτικά και γκραβούρες | Σχολιάστε

Τίτλος ιδιοκτησίας (Ταπού) του χωριού Ράμια, έτους 1873

Τίτλος κτήσης ακίνητης περιουσίας – Κρατική γη

Ο λόγος σύνταξης αυτού  του πιστοποιητικού ιδιοκτησίας είναι ο ακόλουθος:

Κατόπιν ελέγχου του περιεχομένου της αίτησης που ελήφθη από το  υποθηκοφυλακείο, έχει διαπιστωθεί ότι ο Γιάννης Λούλης, ο οποίος είχε το δικαίωμα επικαρπίας των καλλιεργήσιμων εκτάσεων με έκταση περίπου δύο στρέμματα, ευρισκόμενες στην περιοχή της Πρέβεζας, της πόλης Άρτας στο χωριό Ράμια, κοντά στο Πέρου (άγνωστη λέξη) και στο Περλίσντ, (άγνωστη λέξη) συνορευόμενες με δρόμο και ιδιοκτησία Κώστα Νίκου και Κορκούμπα Μήτρου, αυτές οι εκτάσεις έχουν κληρονομηθεί από τον Ντούλα Μαρία , παρουσία δημοσίου υπαλλήλου και ο τίτλος αυτός υποδήλωνε πως το αναφερόμενο άτομο έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί αυτές τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις με τον όρο ότι ο σχετικός φόρος έχει πληρωθεί στις αρχές σε ετήσια βάση. 2 Οκτωβρίου 1873.

ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ

Ιωάννης Λούλης. (Αρχές 19ου αιώνα–1882). Μεγαλοτραπεζίτης Ιωαννίνων.  Ο τελευταίος ιδιοκτήτης (τσιφλικάς) της Ράμιας. Χρηματοδότησε το 1866 την κατασκευή της γέφυρας Πλάκας.

Ντούλα Μαρίας (Κωνσταντίνος Στεργίου). Γεννημένος γύρω στα 1830. Πρόγονος των Στεργαίων με το παρωνύμιο (παρατσούκλι) Ντούλας.

Ράμια. Την περίοδο αυτή ο οικισμός της Ράμιας ανήκε στο Μουδιρλίκι (Επαρχία) Άρτας που υπαγόταν στο Καιμακλίκι (Νομό) Πρεβέζης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σουλτάνος ήταν ο Αμπντούλ Αζίζ 1861-1876.

Ο πρωτότυπος τίτλος ιδιοκτησίας (ταπού) βρίσκεται στο ιδιωτικό αρχείο ΣΤΕΡΓΙΟΥ Χρήστου (Πηγή : Έρευνα του Ανδρέα Μπακαγιάννη ανηρτημένη στην προσωπική του σελίδα στο academia.edu – https://independent.academia.edu/AndreasBakagiannis)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

O Κώστας Βάσσης, επίτιμο μέλος της Π.Ο.Ε.

15 Μαίου 1969. Συγκέντρωση στα γραφεία της Πυγμαχικής Ομοσπονδίας Ελλάδος προς τιμήν του θρυλικού πρωταθλητή της πυγμαχίας, εκ Μελισσουργών, Κώστα Βάσση και την ανακήρυξή του σε επίτιμο μέλος της. Στη φωτογραφία είναι ο καθήμενος στη μέση. (Φωτο από το αρχείο της μητέρας του Θεοδώρας Χ. Μπανιά, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Για τον Κώστα Βάσση μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/kostas-ch-vassis-pygmachos/

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε