Ένα ερωτευμένο ζευγάρι…..

1940ς : Η Αρτινιά Αθηνά Μαστραπά, με την κρητικό συζυγό της κ. Αλεξανδράκη (Φωτο από συλλογή Β.Μ.)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

Παρά λίγο…αρπαγή!!!

14 Φλεβάρη σήμερα κι ας το γιορτάσουμε με ιστορίες κ φωτογραφίες ερωτευμένων απ’ το παρελθόν…..

“Ο Ζαχαρής Α. Τ. είχε οχτώ παιδιά, εφτά κορίτσια και το τελευταίο αγόρι. Τα τρία κορίτσια είχαν παντρευτεί, το ένα είχε πεθάνει από ατύχημα, οι γονείς κι αυτοί δεν ζούσαν και μείναν ορφανά τρεις κόρες, η Βασιλική, η Σοφία, η Θεοδοσία και το αγόρι ο Θανάσης που ήταν στο οικοτροφείο της Παραμυθιάς. Επειδή το σπίτι τους κατέστη ετοιμόρροπο, πήγαν τα κορίτσια στο γειτονικό σπίτι της Κώστα – Τενέζαινας (ενός δωματίου) και καθότανε εκεί μέχρι να επισκευάσουν το δικό τους.

Ο Γληγόρης Κ. από το συνοικισμό Μαχαλά, 41 χρονών, πολεμιστής της Μικράς Ασίας, ένας γεροδεμένος άντρας ερωτεύτηκε τη Βασιλική κι έστειλε προξενήτρα, αλλά αυτή δεν τον ήθελε…. Ο Γληγόρης, τυφλωμένος απ’ τον έρωτα πήρε την απόφαση να την κλέψει παρά τη θέλησή της, κι είπε μέσα του : “Εγώ έφτασα μέχρι το Τουλού – Μπουνάρ και το Σαγγάριο ποταμό στη Μικρά Ασία, ενώ εσύ δεν βγήκες έξω απ’ το χωριό και δεν με θέλεις;”

Έτσι κατέστρωσε ένα ραδιουργό σχέδιο  με δυο ή τρεις φίλους του απ’ το χωριό Ανώγειο και μια νύχτα του Σεπτεμβρίου του 1930 πήγαν στο σπίτι που κοιμόταν οι κοπέλες, παραβιάσανε την πόρτα και τις αιφνιδιάσανε. Έντρομες οι κοπέλες βάλανε τις φωνές και τα κλάματα και  η πιο τολμηρή άρπαξε τη γάστρα και την έβαλε πάνω στη φωτιά για να μη φωτίζει  και βλέπουν οι άρπαγες τα πρόσωπά τους. Και το πέτυχαν. Γιατί οι κλέφτες αντί για τη Βασιλική αρπάξανε τη Σοφία. Θαμπωμένοι από τη βιασύνη και την πάλη με τα  κορίτσια, δεν πρόσεξαν ποια ήταν, σβαρνίζοντάς την πήραν το δρόμο της επιστροφής, αλλά σε αυτό το χρονικό διάστημα, από τις φωνές των κοριτσιών ξύπνησαν οι γείτονες  και τρέξαν για βοήθεια.  Ο Μίχο – Τσαρακλής άρπαξε ένα φκιαρόξυλο που βρήκε μπροστά του κι έφτασε στο σπίτι, καθώς κι ο Μάρκο – Πρέντζιας και άλλοι γείτονες φτάσανε στο σπίτι  και πήραν την απόφαση να κυνηγήσουν τους απαγωγείς, αλλά με φόβο γιατί εκείνοι θα κρατούσαν όπλα….

Οι άρπαγες τραβολογούσαν την κοπέλα και απομακρύνονταν από το σπίτι, όταν ο Γληγόρης ανακάλυψε ότι η κοπέλα δεν ήταν η Βασιλική αλλά η Σοφία. Τότε άρχισε τα βρισίδια και λέει στους άλλους : “Αφήστε την να φύγει”. Εκείνοι τον παρότρυναν να την πάρουν κι ας ήταν η Σοφία, όμως εκείνος δεν θέλησε κι εισέπραξε τα σταυροκαντηλίσματα από τους φίλους του. Τότε αφήσανε την κοπέλα και γύρισε στο σπίτι της και οι απαγωγείς γυρίσανε στα δικά τους άπρακτοι και ντροπιασμένοι, η δε επιχείρηση έληξε άδοξα!!!

Η Βασιλική έκανε μήνυση στο Γληγόρη όπου δικάστηκε 9 μήνες φυλακή. Μετά την αποφυλάκισή του παντρεύτηκε το 1935 την Πανάγιω Σ.. Η Βασιλική, τον άλλο χρόνο από το συμβάν παντρεύτηκε τον Κίτσο Β. από το Γοργόμυλο…..(Πηγή : ΕΝΘΥΜΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, Απόστολος Ντάλας, Αθήνα, 2005)

Στη φωτογραφία “Παλιά γκραβούρα με την αρπαγή της νύφης. El Mundo Ilustrado 1880”.

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Περιοχή “Λεύκες”

1957 – Η περιοχή “Λεύκες” στην είσοδο της πόλης από τα ανατολικά. Είχε πάρει το όνομά της από την δεντροστοιχία με τις πανήψυλες λεύκες που πλαισίωναν τον δρόμο και αποτελούσε έναν αγαπημένο περίπατο των Αρτηνών. Η περιοχή πλημμύριζε πολύ συχνά με τις κατεβασιές του Αράχθου. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Ιωάννη Έξαρχου)

Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία του Σ. Μελετζή από την τοποθεσία “Λεύκες” στο λινκ https://doxesdespotatou.com/topothesia-oi-leykes/

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Οι πλημμύρες στον κάμπο της Άρτας το 1930 – 31

Αρκετά ήταν τα δημοσιεύματα στον τύπο της Άρτας σχετικά με τις πλημμύρες και τις καταστροφές σε καλλιέργειες και ζώα που είχε προξενήσει η άνοδος των υδάτων των ποταμών Άραχθου και Λούρου το 1930 και 1931.

Στη φωτογραφία σχετικό δημοσίευμα στην εφημερίδα ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ στις 11 Οκτωβρίου 1930.

Φωτογραφία της Έλλης Παπαδημητρίου με τον ποταμό Λούρο πλημμυρισμένο, από την περιοδεία της στην Ήπειρο το 1929-30 (Πηγή : Παπαδημητρίου, Ε. (1977). “Παλιές φωτογραφίες, Ήπειρος-Μακεδονία”, επιμέλεια: Παύλος Βακάλης. Αθήνα: Ερμής).

Δημοσίευμα στην εφημερίδα ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ σχετικά με την μεγάλη πλημμύρα του Αράχθου το Πάσχα του 1931 που κατέστρεψε σχεδόν ολοσχερώς το χωριό Λουτρότοπος.

HE FLOODS IN THW PLAIN OF ARTA IN 1930-31

The above extracts are from the local newspapers of Arta in 1930-31 and describe the problems faced by the people of Arta from the great floods of the Arachthos and Louros rivers. The waters destroyed everything in their path. Many city houses in the districts near the river were flooded several times each year.

In addition to the material disasters in agriculture and animal husbandry, the floods also affected severely the health of the people in the area. In the summer, the stagnant waters in the plain of Arta turned into marshes, with the result that the inhabitants of the villages suffered from the countless mosquitoes. This resulted in various diseases, especially malaria. A large number of people suffered from Mediterranean anemia and many children died. Thus, the need to shape the river bed, manage water volumes and avoid floods was imperative.

The second photograph of Elli Papadimitriou, shows a part of the Louro River flooded. It comes from her tour of Epirus in 1929-30 (Source: Papadimitriou, E. (1977). “Old photographs, Epirus-Macedonia”, editor: Pavlos Vakalis. Athens: Ermis).

Δημοσιεύθηκε στη "Οι φωτογραφίες του Richard William Holtermann από το ταξίδι του στην Άρτα και την Πρέβεζα" | Σχολιάστε

Η εταιρεία Henry Boot & Sons Ltd

“Η κατασκευαστική εταιρεία Henry Boot & Sons Ltd, με έδρα το Sheffield της Αγγλίας, διαβλέποντας τις προοπτικές που ανοίγονταν στον τομέα των μεγάλων δημόσιων έργων στην Ελλάδα κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1920, ήλθε σε συμφωνία με το ελληνικό κράτος. Η συμφωνία προέβλεπε εργασίες ανάκτησης και άρδευσης καλλιεργήσιμων γαιών, καθώς και κατασκευής δρόμων και γεφυρών στην ελληνική περιφέρεια, και συγκεκριμένα σε Μακεδονία, Θεσσαλία, Ήπειρο και Κρήτη. Οι «υδραυλικές εργασίες», όπως αποκαλούνταν, επιπλέον προϋπέθεταν πλήθος μελετών των γεωμορφολογικών και υδρολογικών χαρακτηριστικών των περιοχών όπου θα λάμβαναν χώρα τα έργα. Το συνολικό έργο είχε αρχικό προϋπολογισμό περίπου 10.000.000 χρυσών λιρών Αγγλίας, ενώ οι εργασίες –με μια διακοπή στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου– διήρκεσαν έως το 1952.

Η αγγλική εταιρεία διατηρούσε γραφείο στην Ελλάδα ήδη από το 1920, οπότε δεν αποκλείεται οι διαπραγματεύσεις με τις ελληνικές κυβερνήσεις να ήταν μακροχρόνιες. Ωστόσο, σημείο τομής απετέλεσε το κείμενο σύμβασης με τίτλο «Σύμβασις διά τήν μελέτην καί κατασκευήν ὑδραυλικῶν ἔργων εἰς Θεσσαλίαν, Ἤπειρον καί Κρήτην», με ημερομηνία 17.12.1929, το οποίο φέρει εκ μέρους της τότε κυβέρνησης τις ιδιόχειρες υπογραφές των υπουργών Οικονομικών Μαρή και Συγκοινωνίας Καραπαναγιώτου και εκ μέρους της εταιρείας εκείνη του Charles Boot, γιου του ιδρυτή της, Henry, και μαρτυρά την πρόθεση του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος είχε αναλάβει τη διακυβέρνηση το ίδιο έτος, να επιταχύνει την υλοποίηση του έργου. Η Σύμβαση καθορίζει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο εκπόνησης μελετών, εκτέλεσης έργων, απαλλοτριώσεων, αγοράς μηχανημάτων, πληρωμών κ.λπ. και αποτελείτο κείμενο που κυρώνεται ως Νόμος 4500 του κράτους τον Μάρτιο του 1930″.

The construction company Henry Boot & Sons Ltd, based in Sheffield, England, foreseeing the prospects that opened up for it in the field of large public works in Greece, during the late 1920s, reached an agreement with the Greek state, which provided for the recovery and irrigation of arable land, as well as the construction of roads and bridges in the Greek region, specifically in Macedonia, Thessaly, Epirus and Crete. The “hydraulic works”, as they were called, also required numerous studies of the geomorphological and hydrological characteristics of the areas where the works would take place. The overall project had an initial budget of around 10,000,000 British pounds, while work – with an interruption during the Second World War – lasted until 1952.

The English company maintained an office in Greece as early as 1920, so it is possible that the negotiations with the Greek governments were long-term. However, a turning point was the text of the contract entitled “Contract for the study and construction of hydraulic works in Thessaly, Epirus and Crete”, dated 17.12.1929, which bears the handwritten signatures of the ministers of Finance, Maritime Affairs and Communications on behalf of the then government Karapanagiotou and on behalf of the company that of Charles Boot, son of its founder, Henry, and testifies to the intention of Eleftherios Venizelos, who had taken over the government in the same year, to speed up the implementation of the project. The Agreement determines, among other things, the manner of drawing up studies, execution of projects, expropriations, purchase of machinery, payments, etc. and constituted a text ratified as Law 4500 of the state in March 1930.

(Πηγή :  Δημοσίευση στις Σελίδες Ιστορίας της Καθημερινής στις 24/9/2013, με τίτλο Υδραυλικά έργα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου γραμμένη από τον Διευθυντή Ερευνών του Ιδρύματος Ακτία Νικόπολις, Δημοσθένη Δόνο)

Δημοσιεύθηκε στη "Οι φωτογραφίες του Richard William Holtermann από το ταξίδι του στην Άρτα και την Πρέβεζα" | Σχολιάστε

Τα Θεοδώριανα

Παλιά φωτογραφία με τίτλο “Χειμερινή άποψις κωμοπόλεως Θεοδωριάνων Άρτης”. (Από προσωπική συλλογή).

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Ο Πληθυσμός του Νομού Άρτης κατά την απογραφή του 1940

Μια και το ενδιαφέρον των φίλων της σελίδας για τους απογραφικούς πίνακες της περιοχής μας είναι μεγάλο, παρουσιάζουμε σήμερα τους πίνακες της απογραφής που έλαβε χώρα στις 16 Οκτωβρίου 1940, λίγες μόνο μέρες πριν την κήρυξη του πολέμου. Το ενδιαφέρον με τους πίνακες αυτούς είναι ότι παρουσιάζονται αναλυτικά οι απογραφέντες κάτοικοι των χωριών ανά συνοικία, στην πρώτη στήλη οι άντρες, στη δεύτερη οι γυναίκες και στην τρίτη το σύνολο των κατοίκων. (Πηγή : Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδας, Εν Αθήναις, 1950)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Από το αρχείο του Tom Barnes – Φωτο 5

Άρτα, 1944. Ο παππούς, η γιαγιά, η εγγονή και η γάτα της οικογένειας σε μια άκρη της αυλής στρωμένης με κότσαλα καλαμποκιού, προφανώς μετά το “στούμπισμα” της σοδειάς, ίσως σε κάποιο χωριό των Τζουμέρκων. Μια τρυφερή φωτογραφία του Νεοζηλανδού Τομ Μπαρνς, συνδέσμου του ΕΔΕΣ, από τη Συλλογή του Μίμη Χριστοφιλάκη.

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Έγγραφο διορισμού στην Επιτροπή Εθνικού Αγώνα

Το έγγραφο διορισμού του Γιώργου Β. Δημητριάδη από τον ΕΔΕΣ στην επιτροπή Εθνικού Αγώνα του χωριού του.  (Πηγή : ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤ’ ΑΓΚΑΘΟΤΟΠΙΑ, Γ. Δημητριάδης, Αθήνα, 1978)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Η διείσδυση του ΕΔΕΣ στο Ξεροβούνι στις αρχές του 1943*

“Τα πρώτα ένοπλα σώματα στα χωριά του Ξεροβουνίου αποτελούνται κυρίως από «ανθρώπους του ντουφεκιού», ‘όπως εξάλλου θεωρούνται οι Ξηροβουνιώτες από τον υπόλοιπο ηπειρώτικο πληθυσμό. Στο πλαίσιο αυτό, η συγκρότηση επιτροπών των αντιστασιακών οργανώσεων  αντιμετωπίζει δυσχέρειες και αντάρτικα σώματα δεν εμφανίζονται στην περιοχή μέχρι το τέλος του 1942. Στο χρονικό αυτό σημείο, ο πρώην αστυνομικός και υπάλληλος Αλέκος Παπαδόπουλος, κάτοικος Σκλήβανης, αναλαμβάνει να οργανώσει ένοπλα σώματα για λογαριασμό του Ζέρβα. Έτσι στις αρχές του 1943 και συγκεκριμένα στις 7 Ιανουαρίου 1943, συγκροτείται υπό την αρχηγία του Παπαδόπουλου το Αρχηγείο Ξηροβουνίου, το οποίο διατηρεί την αυτονομία του μέχρι τον Φεβρουάριο του 1944 και τις συγκρούσεις με τον ΕΛΑΣ. Η οριστική ένταξη των ανταρτών του τμήματος Παπαδόπουλου στον ΕΟΕΑ έγινε τον Μάιο του 1943.

Ο Αλέκος Παπαδόπουλος είχε τη δυνατότητα να δημιουργήσει αξιόμαχη ένοπλη ομάδα στηριζόμενος στο γεγονός ότι το συγγενικό του δίκτυο στην ευρύτερη περιοχή του Ξηροβουνίου υπερέβαινε τα «400 αδελφοξάδερφα», που ήταν εγκατεστημένα σε διάφορες περιοχές του Δυτικού Ξηροβουνίου. Ο Α. Παπαδόπουλος κατοικούσε στη Σκλήβανη, χωριό καταγωγής της γυναίκας του. Ο πατέρας του, Βασίλειος Παππάς, είχε γεννηθεί στο Ανώγειο. Συμμετείχε στο αντάρτικο σώμα του Πουτέτση και είχε σκοτωθεί μαζί με το μεγαλύτερο αδελφό του Αλέκου, Αποστόλη, το 1911 σε συμπλοκή με τους Τούρκους, όταν ο Αλέκος ήταν 2 ετών. Αξίζει δε να αναφερθεί ότι ο Πουτέτσης είχε βαφτίσει τον Παπαδόπουλο.

Συγγενικοί δεσμοί υποστήριζαν επίσης και την πολιτική ένταξη των χωριών του ανατολικού Ξηροβουνίου. Στα χωριά αυτά, Πιστιανά, Σκούπα, Πλατανούσα, Μονολίθι, η προσχώρηση στις ΕΟΕΑ γινόταν μέσω εκείνων που μπορούσαν να φέρουν όπλα  και αντιπροσώπευαν οικογένεια. Συνήθως οι διαπραγματεύσεις γινόταν μεταξύ του θεωρούμενου ως πλέον σεβαστού μέλους της οικογένειας και ενός αξιωματικού  ή οπλαρχηγού που αναλάμβανε τη συγκρότηση ενόπλων τμημάτων. Στην περιοχή αυτή η συστράτευση στον ΕΔΕΣ πήρε μαζικό χαρακτήρα. Στην κοινότητα Μονολίθι, η προσχώρηση των κατοίκων στον ΕΔΕΣ ήταν απόλυτη. Στο χώρο αυτό κυριαρχούσαν τα εκτεταμένα δίκτυα των οικογενειών Μέγα και Ζαρκάδα. Οι ημινομάδες αυτοί κτηνοτρόφοι  ήταν εγκατεστημένοι στην κοινότητα, την οποία εγκατέλειπαν κάθε χειμώνα και αναχωρούσαν για τα χειμαδιά τους που βρίσκονταν στο Γρίμποβο της Άρτας…….”

Σύμφωνα με τον Β. Τζούκα “…τρεις είναι οι κύριοι παράγοντες που υποβοήθησαν τη συστράτευση στο πλευρό του ΕΔΕΣ στην πρώτη αυτή φάση : η εμφάνιση μιας δυναμικής ηγεσίας στο πρόσωπο του Παπαδόπουλου, η καθυστέρηση δημιουργίας εαμικών επιτροπών εν αντιθέσει προς την υπόλοιπη Ήπειρο και η οικονομική ευμάρεια η οποία αποδίδονταν στο εδεσίτικο αντάρτικο”. (Πηγή : ΟΙ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΙ ΤΟΥ ΕΔΕΣ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ, Β. Τζούκας, Αθήνα, 2003)

*Παλαιότερη ανάρτησή μας για τη συγκρότηση του Ανεξάρτητου Συντάγματος Ξηροβουνίου μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/sygkrotisis-dioikisis-kai-drasis-to/

Στη φωτογραφία ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γιώργου Δημητριάδη «ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤ’ ΑΓΚΑΘΟΤΟΠΙΑ», όπου ο συγγραφέας περιγράφει την συνάντησή του με τον Αλέκο Παπαδόπουλο στο χωριό του Δραμεσιοί  της Λάκκας Σουλίου, στις 11 Ιανουαρίου 1943. (Πηγή : ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤ’ ΑΓΚΑΘΟΤΟΠΙΑ, Γ. Δημητριάδης, Αθήνα, 1978)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε