“Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων, που με υπέρμετρη προσπάθεια και κάτω από δύσκολες συνθήκες φροντίζουν να επιβιώσουν. Μια τέτοια περίπτωση είναι και των υπαίθριων στιλβωτών υποδημάτων. Θα θυμούνται οι παλιότεροι αυτούς τους βιοποριστές καθισμένους σε καρεκλάκια με το κασελάκι μπροστά τους, διαμορφωμένο έτσι, έχοντας το χροιώδη υλικά, απαραίτητα για τη δουλειά τους. Θα θυμούνται ακόμη όταν αυτοί καλούσαν : «Εδώ το καλό γυάλισμα, που θα κάνει τα παππούτσια σας να καθρεπτίζεστε σ’ αυτά», περιμένοντας την ανταπόκριση των διερχόμενων στο κάλεσμά τους αυτό.
Εκτός βέβαια από αυτούς που καθόνταν στους χώρους των πλατειών και κεντρικών σημείων της πόλης και που ήσαν αρκετοί σε αριθμό, υπήρχαν και ορισμένοι που στεγάζονταν σε ειδικά καταστήματα που λεγόνταν στιλβωτήρια, με ψηλά καθίσματα για τους πελάτες, με σκοπό να διευκολύνονται οι στιλβωτές στο γυάλισμα των παππουτσιών.
Μέχρι πρότινος στην Άρτα υπήρχαν δυο στιλβωτές. Ο ένας είναι ο υπαίθριος Θεόδωρος Κάλλιας, ο δε δεύτερος – στεγαζόμενος σε ειδικό κατάστημα – ο Βάιος Χονδρός, βγήκε στη σύνταξη. Είναι γνωστό ότι η εξάσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος δεν εγίνετο μόνο από ενήλικες, αλλά και από πιτσιρικάδες, που «περιόδευαν» την πόλη με σκοπό να εξοικονομήσουν το μεροκάματο, για να βοηθήσουν τον εαυτό τους, αλλά και την οικογένειά τους γενικότερα…………….
Ας κάνουμε όμως μια αναφορά στα προπολεμικά χρόνια, που η Άρτα είχε γύρω στους 30, ίσως και περισσότερους και που ασχολούνταν με το επάγγελμα του στιλβωτή και μεταπολεμικά – όσοι απ’ αυτούς επέζησαν – μεταπήδησαν σε άλλα επαγγέλματα : Στάθης Μπίκας, Χρήστος Μπιτχαβάς, Δημήτριος Κόντος (Τσάκα Τσούκας), Πάνος Μπέτσιος, Λάμπρος Κουτσός, Τάκης Βάσσιος, Κώστας Πλακιάς, Γιάννης Ρώιμπας, Στέφανος Μαργώνης, Νίκος & Κυριάκος Παπάζογλου, Πάνος Κατσάνος, Βασίλης Ευθυμίου, Λάμπρος Μιχέλης, Χρήστος Νταλάκας, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Αντρέας Παίσιος, Βάιος Χοντρός κτλ.
Η κίνηση πελατών σήμερα έχει μειωθεί υπερβολικά, 10-15 ζευγάρια την ημέρα, ενώ πριν μερικά χρόνια το μέτρο σύγκρισης αριθμού γυαλίσματος παπουτσιών ήταν 100-120 ζευγάρια την ημέρα…………….
Το χειρότερο για τους υπαίθριους στιλβωτές είναι ότι η υγεία τους δοκιμάζεται μια και δουλεύουν υπαίθρια, με οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες και όλες τις εποχές, χωρίς συγκεκριμένο ωράριο που μπορεί να είναι 10-16 ώρες την ημέρα, για να εξασφαλίσουν ένα χαμηλό μεροκάματο……..” (Πηγή : ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΑ – ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑΤΑ, Κ. Δ. Τσακτσίρα, Άρτα )
Στη φωτογραφία “Χρωμολιθογραφία Αδελφών Ασπιώτη του 1909 – 1915 με θέμα «Cireur de souliers = Υποδηματοκαθαριστής»”. (Πηγή : Συλλογή Nicholas Catsimpoolas, Boston Public Library)
