——————-
Άρτα, Ήπειρος. Μονή Κάτω Παναγίας, άποψη από την ανατολική πλευρά. Φωτογραφία του Carl Siele, 1910. Εκτέθηκε στη Διεθνή Έκθεση της Ρώμης το 1911
[Epirus. Monastery of Kato Panagia, view from the east. Photograph by Carl Siele, 1910. It was exhibited at the International Exhibition of Rome in 1911].(Πηγή : Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)
————
1959-61 : Δεξιά Γ. Κίκης (ΣΚΟΥΦΑΣ, ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, ΠΑΝΑΧΑΙΚΗ), Ε. Παπαχρήστος, Ξ. Ζήσης, Γ. Κολιοπάνος, Π. Αυγέρης, Δ. Χρηστογιάννης.
Κάτω δεξιά: Ε. Κορίνης, Β. Παναγιωτόπουλος, Γ. Λιόλιος, Μ. Μπακόλας, Π. Ρίζος.
(Φωτο από αρχείο Γεωργίου Κίκη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
“Για την ιστορία πρέπει να αναφέρουμε ότι την εποχή που λειτουργούσε ο ραδιοφωνικός σταθμός του «Σκουφά», παράλληλα λειτουργούσε στην Άρτα και άλλος ιδιωτικός σταθμός, του «Παπαδημητρίου», ο οποίος στην αρχή ήταν χειροποίητος και μετά αγόρασαν το ραδιοφωνικό σταθμό Μεσολογγίου. Εγώ ήμουν συνεργάτης του σταθμού μαζί με τον Θόδωρο Βασιλάκη, που ήταν ο εκφωνητής του σταθμού. Ο ραδιοφωνικός σταθμός «Παπαδημητρίου» είχε μόνο πρόγραμμα για του ακροατές όλη την ημέρα……”(Μαρτυρία του Γ.Κ. Ζέρβα, τεχνικού υπαλλήλου της ΕΡΤ και μοντέρ κινηματογραφικών ταινιών, ΠΡΟΤΑΣΗ, τχ. 4, 1998)
Στη φωτογραφία «Διαφήμιση του Καταστήματος Γ. Νικάκη, προ το 1940, που εκτός των άλλων, διέθετε και την αντιπροσωπεία ραδιοφώνων της General Electric”.
(Φωτο από Λεύκωμα ΑΡΤΑ 1881-1941, Αθήνα, 2010)
———————
“Για να ταξιδεύσει κανείς τότε δεν ήταν ανάγκη να ψάχνει για πρακτορεία και γι’ αμάξια. Όλα ήταν εν τάξει. Μ’ ένα καφεδάκι στου Καρασούλα, στου Βήχα, στου Β. Χατζόπουλου ή στου Απ. Πάντιζου στο Μουχούστη, άκουγες όλας τας αφίξεις και αναχωρήσεις….
«Ακούσατε Κύριοι οι οι οι!!! Αύριον η ώρα 2 έρχεται στην Κόπραινα το ατμόπλοιον “Πύλαρος” και αναχωρεί αμέσως διά Πειραιααα! Δέχεται επιβάτας και εμπορεύματα για όλα τα σκαλώματα.
Α’ θέσις δραχ. 4,50.
Β’ θέσις 3,30.
Κατάστρωμα 1,25 και ένα πιάτο μακαρόνιααααα!
Τρέξατε στου Αναστάση Τσέτη να προλάβετε θέσιιιιι!».
Εφώναζε ο μακαρίτης ο Γιώργης ο κήρυκας με την βροντώδη φωνή του, ενώ από πίσω ο εξασθενικός Τσόκαρης εκατέβαζε τας θέσεις κατά δύο δεκάρες για το ατμόπλοιον «Ύδρα» και χορηγούσε δύο πιάτα μακαρόνια. Συναγωνισμός τέλειος…..
Το ίδιο γενότανε και για την «Εύβοια» τον «Άγιο Ιωάννη» και τον «Άρη» ο οποίος ως ταχύτερος από τ’άλλα κατώρθωσε να επιβληθή άνευ συναγωνισμού. Μακαρόνια τότε έτρωγαν οι ταξειδεύοντες όταν ετύχαινε μια φορά την εβδομάδα να φεύγουν δυο παπόρια μαζί, ημπορώ να σας πω ότι και με 8 δεκάρες επήγαινε κανείς στον Πειραιά. Ενώ τώρα; Ένα ξηρό έρχεται και φεύγει. Τιμαί ωρισμέναι και άνευ μακαρονάδας!”
(Πηγή : Άρθρο του Θ. Ζαχαρή στην εφημερίδα ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, αρ. φυλ. 80, Απρίλιος 1930)
Στη φωτογραφία “Διαφήμιση του Δρομολογίου με το ατμόπλοιο ΠΥΛΑΡΟΣ σε έντυπο της εποχής” (Πηγή : ΑΡΤΑ 1881-1941, Ε Ιντζέμπελης, Αθήνα, 2010)
ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΑΠΟ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΟΠΡΑΙΝΑΣ ΜΕ ΤΗ ΒΑΡΚΑ
——————–
“………Aλλά τρομερότεροι συναγωνισταί ήτανε οι βαρκάρηδες της Κόπραινας…. “
“Εμπρός 5 δεκάρες για πάνω” εφώναζε ο Βαφιάς που δεν ήτανε ποτέ του νηστικός έχων συνέταιρον και τον Τάτα.
“Βίρα 4 δεκάρες” εφώναζαν οι Σφαέλος και Σκυλοδήμος, άλλοι συνέταιροι.
“Τρεις δεκάρες” το γύριζε ο Βαφιάς. Η βάρκα γέμιζε, προχωρούσε καμιά εκατοστή μέτρα και εστέκετο.
“Αλτ!” Εφώναζε ο Βαφιάς στον Τάτα πού’ χε τα κουπιά….”Χρήμα”. “Πως; Τρεις δεκάρες; Το πιστέψατε πως ήταν αλήθεια;”
“Μα”….”Δεν έχει μα και ξεμά, ή 5 δεκάρες ή εδώ θα καθήσωμε ώσπου να φύγει το παπόρι”.
Και ο κοσμάκης επλήρωνε για να ξαναπληρώση με τον ίδιο τρόπο στην επιστροφή του. Έτσι γινότανε ο συναγωνισμός τότε ο οποίος παρ’ όλα τα κωμικά του είχε και κάποια ωφέλια, ενώ σήμερα; Τιμαί ωρισμέναι…..(Πηγή : Άρθρο του Θ. Ζαχαρή στην εφημερίδα ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, αρ. φυλ. 80, Απρίλιος 1930)
Στη φωτογραφία “Οι βάρκες με τους επιβάτες προσεγγίζουν το ατμόπλοιο Πύλαρος” (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νίκα)
1928-29 : ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ “ΠΥΛΑΡΟΣ”
————————–
Διακρίνονται από αριστερά : Δημήτριος Αλίβερτης, Σαβούλα Λαλαγιάννη, Σπυριδούλα & Γιούλια Αλίβερτη, Χαρίλαος Βάγιας (με το μουστάκι), Αρτεμισία Αλίβερτη (με το καπέλο) και άλλοι συνταξιδιώτες.
(Φωτο από αρχείο Μπέμπας Αλίβερτη – Γιαννοπούλου)
———————-
Όταν η διαδρομή Αθήνα – Άρτα με το πλοίο ήταν 856 χιλιόμετρα. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νίκα)
———————-
“Η προσωρινή επιτροπή του Κ.Κ.Ε. Άρτας ήρθε σε επαφή με αρκετά κομματικά στελέχη διαφόρων χωριών όπως της Ανέζας, του Άι Σπυρίδωνα, Πέτα κτλ. προκειμένου να καταρτίσουν κάποιο πρόγραμμα δράσης. Στις αρχές του καλοκαιριού οι κομμουνιστές του Βουργαρελίου ζήτησαν να συνδεθούν με την κομματική οργάνωση της Άρτας. Τότε στο Βουργαρέλι πήγε ο δάσκαλος Γιώργος Ρακόπουλος, συνήλθαν σε σύσκεψη και έγινε ο κομματικός πυρήνας του Βουργαρελίου που τόση δράση είχε μετέπειτα και αρκετή προσφορά στον αγώνα τα μέλη του.
Την 27ην Σεπτεμβρίου ιδρύθηκε το ΕΑΜ και έδωσε φτερά στη δουλειά της οργάνωσης. Άρχισαν να συγκροτούνται σε κάθε χωριό ολιγομελείς μαχητικές ομάδες, οι οποίες στην αρχή έπαιξαν κάποιο ρόλο στην τόνωση του ηθικού των κατοίκων. Οι ομάδες αυτές δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τα ιταλικά τμήματα που ήταν άρτια εξοπλισμένα και εμπειροπόλεμα και χρειαζόταν αναδιάρθρωση. Σε σύσκεψη στελεχών του νομού Άρτης στην Άνω Καλεντίνη την 26 -11-1942 αποφασίστηκε η δημιουργία μόνιμου αντάρτικου σε δυο ομάδες :
α) Μια ομάδα για το χώρο Ζυγοχωρίων Ραδοβυζίου με επικεφαλής το Γεράσιμο Μαλτέζο (Τζουμερκιώτη) και
β) Άλλη ομάδα με επικεφαλής το Θεοφάνη Τσάκα (Τζαβέλα), ανθυπομοίραρχο της Χωροφυλακής από το Τετράκωμο, για την περιοχή Τζουμέρκων – Ξηροβουνίου.
Στη φωτογραφία “Ο δάσκαλος Γιώργος Ρακόπουλος (αριστερά) με τον Γιώργο Αράπη, δάσκαλο – λογοτέχνη” (Πηγή: ΜΝΗΜΕΣ ΑΙΩΝΩΝ, Βασίλης Θ. Σφαλτός, Άρτα, 1997)
———————–
“Aπό τον Οκτώβριο του 1941 μέχρι τον Ιούλιο του 1942, οι Τζουμερκιώτες διεξήγαγαν αγώνα επιβίωσης, δηλαδή πως θα εξοικονομήσουν τον άρτο της ημέρας για να συντηρήσουν την οικογένειά τους. Αρκετοί αναγκάστηκαν την περίοδο αυτή να κατεβούν στον κάμπο της Άρτας, να εργαστούν ως εργάτες ή χτίστες για να εξοικονομήσουν λίγο καλαμπόκι ή λίγα κιλά φασόλια. Μερικοί μάλιστα βρέθηκαν στην ανάγκη να χτίσουν ολόκληρα σπίτια σε καμπίσιους για να πάρουν μερικές οκάδες λάδι. Πολλοί χωριανοί αγόραζαν σανίδια από τους ντόπιους σαρτζήδες (υλοτόμους ) και τα μετέφεραν στον κάμπο της Άρτας, είτε με τα ζώα τους, είτε στον ώμο για να τα ανταλλάξουν με λίγο καλαμπόκι, το οποίο πάλι φορτώνονταν στον ώμο και το μετέφεραν στο χωριό. Αυτή ήταν μια πραγματική δοκιμασία, αλλά δεν γινόταν διαφορετικά , διεξάγονταν ο αγώνας της ζωής. Στον ίδιο αγώνα συμμετείχαν και πολλές γυναίκες. Τόσο η κάθοδος στον κάμπο της Άρτας, όσο και η άνοδος, γινόταν δυτικά του Αράχθου μέσω γέφυρας Πλάκας – Νησίστας για να αποφεύγεται ο έλεγχος από το στρατό κατοχής….”(Πηγή :ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ, Σ. Φίλος, Αθήνα, 1989)
Στη φωτογραφία του Κ. Μπαλάφα “Ο θάνατος της αγελάδας”, Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, 2003
—————-
Άρτα, Ήπειρος. Μονή Κάτω Παναγίας, εσωτερικό του ναού. Φωτογραφία του Carl Siele, 1910. Εκτέθηκε στη Διεθνή Έκθεση της Ρώμης το 1911
[Epirus. Monastery of Kato Panagia, interior of the church. Photograph by Carl Siele, 1910. It was exhibited at the International Exhibition of Rome in 1911].(Πηγή : Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)
—————————–
Άρτα, Ήπειρος. Εσωτερικό της εκκλησίας του Αγίου Βασιλείου, θέα από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Φωτογραφία του Carl Siele, 1910. Εκτέθηκε στη Διεθνή Έκθεση της Ρώμης το 1911.
[Epirus. Interior of the Church of Agios Vasilios, view from west to east. Photograph by Carl Siele, 1910. It was exhibited at the International Exhibition of Rome in 1911]
(Πηγή : Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)
—————————-
Άρτα, Ήπειρος. Ναός της Αγίας Θεοδώρας, μερική άποψη της αυλής. Φωτογραφία του Carl Siele, 1910. Εκτέθηκε στη Διεθνή Έκθεση της Ρώμης το 1911.
[Epirus. Church of Agia Theodora, partial view of the courtyard. Photograph by Carl Siele, 1910. It was exhibited at the International Exhibition of Rome in 1911]
(Πηγή : Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)
