Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

———————-
“Σουλιώτης στην καταγωγή, γεννήθηκε στην Άρτα το 1891 από πτωχούς και άσημους γονείς και απέθανε στην Αθήνα στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός στις 11 Δεκεμβρίου 1957.
Ο πατήρ του Νικόλαος ήταν απόγονος των Ζερβαίων που με τους Τζαβελαίους και Μποτσαραίους, μετά τόσους σκληρούς αγώνες με τον Αλή Πασά, εγκατέλειψαν και το τελευταίο προπύργιο του Σουλίου, την Κιάφα στα 1822, όταν επετέθηκε εναντίον τους ο Ομέρ Βρυώνης.
Ο Ναπολέων εμαθήτευσε στην Άρτα απολυθείς από το Γυμνάσιο με τον επίζηλο τότε βαθμό «Λίαν Καλώς».
Ως μαθητής υπήρξε ζωηρός, ανήσυχος και αντάρτης στις σχολικές του εκδηλώσεις, όπως προκύπτει από εφθαρμένο πρακτικό του Γυμνασίου, που ερευνώντας προ ετών βρήκα, και στο οποίον ανέγραφε ο Γυμνασιάρχης του τα εξής « αποβάλλεται από του σχολείου επί οκταήμερον, διότι υπεκίνησε τους συμμαθητάς του εις απεργίαν και αποχήν εκ των μαθημάτων του σχολείου».
Μόλις απεφοίτησε από το Γυμνάσιον 18 προς 19 χρονών παιδί, κατατάσσεται εθελοντής δεκανεύς στο 3ον Τάγμα Ευζώνων Άρτης στις 25 Ιουλίου 1910, για να προσφέρη τις εθνικές του υπηρεσίες στην Πατρίδα, γιατί δεν μπορούσε να βλέπη στην απέναντι του Αράχθου ποταμού όχθη να κυματίζει η ημισέληνος και τους υποδούλους αδελφούς του να πληρώνουν το βαρύ φόρο «χαράτσι» στον κατακτητή Τούρκο.
Προήχθη στον βαθμό του λοχίου στις 29 Απριλίου 1911 και στον βαθμό του ανθυπασπιστού το 1914. Ως υπαξιωματικός μετέσχε σε απόσπασμα ανταρτικής δράσεως στη Βόρειο Ήπειρο. Εφοίτησε εις μονοετή σχολήν εξελθών με τον βαθμόν του Ανθυπολοχαγού. Έλαβε μέρος σε πολλές μάχες του Βαλκανικού Πολέμου και εν συνεχεία του Ευρωπαικού μέχρι του 1920, τραυματισθείς δις.
Προήχθη στο βαθμό του υπολοχαγού στις 12 Ιανουαρίου 1917 και στις 13 Δεκεμβρίου 1017 στο βαθμό του λοχαγού, τον δε βαθμό του Ταγματάρχου καταλαμβάνει επί διακεκριμένη πράξη εις το πεδίον της μάχης στις 14 Φεβρουαρίου 1920.
Το 1921 ετέθη σε απόταξη λόγω των τότε πολιτικών ανωμαλιών και μετέβη στην Κωσταντινούπολη. Ανακληθείσης της αποτάξεώς του, επανήλθε στην ενεργό υπηρεσία στις 17 Οκτωβρίου 1922 και εν συνεχεία προήχθη στον βαθμό του Αντισυνταγματάρχου στις 13 Δεκεμβρίου 1923.
Κατεδικάσθη στις 20 Σεπτεμβρίου 1926 εις ισόβια δεσμά επί στάσει και ανεκλήθη στις τάξεις της ενεργού υπηρεσίας του Στρατού στις 17 Οκτωβρίου 1928 με διάταγμα απονομής αμνηστείας του Υπουργού Δικαιοσύνης. Προήχθη στο βαθμό του Συνταγματάρχου στις 15 Δεκεμβρίου 1928, αποστρατευθείς συγχρόνως σε ηλικία 37 ετών.
Την 23ην Ιουλίου 1942 εξήλθε στα βουνά της Ηπείρου, αποφυλακισθείς από τα δεσμωτήρια Μακρυγιάννη, όπου ενεκλίσθη υπό των Ιταλών ως Αγγλόφιλος και εδημιούγησε τας Εθνικάς Ομάδας Ελλήνων Ανταρτών (ΕΟΕΑ -ΕΔΕΣ) των οποίων ηγείτο ως Γενικός Αρχηγός από τον Ιούλιο του 1942 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1945……..”
(Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ Ε.Ο.Ε.Α. – Ε.Δ.Ε.Σ. 1941-1944 ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ, Στέφ. Παππάς, 1970)

Στη φωτογραφία ο Ναπολέων Ζέρβας στα γόνατα του πατέρα του (1892) δεξιά στην Άρτα. Διακρίνονται ακόμα τ’ αδέρφια του, η μητέρα του καθώς και ο παππούς του.
(Πηγή : ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΖΕΡΒΑΣ – Η ΖΩΗ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ, Δ. Μπερερής, Αθήνα, 2007)

———————
“Μπήκαμε στον Απρίλη – Μάη του 1942 και ξαφνικά, από τη μεριά των Θεσσαλικών ορεινών χωριών της Αργιθέας εμφανίστηκε απόσπασμα Ιταλών στρατιωτών με επικεφαλής λοχία που, όπως απεδείχθη, γνώριζε ελληνικά.
Σε κάθε χωριό συγκέντρωναν τους άντρες από 18 χρονών και πάνω στις εκκλησίες και τα σχολεία…Εκεί άρπαζαν τους πιο «ευπαρουσίαστους», τους έδιναν ξύλο με ζωστήρα και γροθιές και εν συνεχεία, ζητούσαν τα όπλα….Έτσι έφτασαν μέχρι τη γέφυρα «Κοράκου» στο χωριό Βραγγιανά όπου άκουσαν το βράδυ μεγάλο «πανηγύρι» που γινόταν στο χωριό Πηγές….
Οι Ιταλοί ακούγοντας το «γλέντι» αποφάσισαν να περάσουν τη γέφυρα Κοράκου, κι έτσι κατέληξαν στο χωριό Πηγές. Κάλεσαν με τις καμπάνες τον λαό που συγκεντρώθηκε στην πλατεία και αμέσως άρπαξαν τον ιερέα Σπύρο Ζαφείρη (μετέπειτα οπλαρχηγό του ΕΔΕΣ), τον απόστρατο χωροφύλακα Μπάκα και άλλους εμφανίσιμους άντρες και τους άρχισαν στο ξύλο με ζωστήρες ενώ εζήτησαν να φέρουν όλοι τα όπλα τους, παντός είδους….Το τί έγινε δεν περιγράφεται…Γέμισε το μαγαζί του Αρκουμάνη από όπλα…
Την επομένη οι Ιταλοί πήγαν στα Μηλιανά όπου τους είπαν ότι «…..πολλά όπλα έχουν στη Μεγαλόχαρη οι Κοσσυβακαίοι που είναι καπεταναίοι….». έτσι οι Ιταλοί δεν άργησαν να κατευθυνθούν προς το χωριό μας….
Ο γερο-πατέρας μου Γρηγόρης Σ. Κοσσυβάκης, όταν μάθαμε πως 10-12 Ιταλοί αφοπλίζουν τα χωριά και κατευθύνονται προς το δικό μας, είπε σ’ όλους πως στη Μεγαλόχαρη δεν θα παραδοθούν όπλα…. « Θα τους αφοπλίσω και θα τους στείλω από ‘κει που ήρθαν…» δήλωσε!…Πολλοί θορυβήθηκαν με τα λεγόμενά του κι άρχισαν να λένε πως κάτι τέτοιο θα είχε δυσάρεστα επακόλουθα. Ήταν μεσημέρι όταν οι Ιταλοί εμφανίστηκαν στη Μεγαλόχαρη και ζήτησαν τον πρόεδρο. Ο ιατρός Ηλίας Παπαχρήστος (σύζυγος της αδελφής του πατέρα μου, Όλγας) που ήταν πρόεδρος, μαθαίνοντας τον ερχομό τους έφυγε, δήθεν για να δει κάποιον άρρωστο… Οι Ιταλοί ανέβηκαν στο σπίτι του προέδρου και άρχισαν να φωνάζουν για να φέρουν τα όπλα οι χωρικοί….Τον ερχομό των Ιταλών άκουσε ο γερο – πατέρας μου από το σπίτι, σε απόσταση 80 μέτρων μακριά. Έβαλε το πιστόλι του κάτω από το σακάκι του, πήρε το μπαστούνι του και πήγε να τους συναντήσει… Μόλις τον αντίκρισαν οι Ιταλοί άρχισαν να φωνάζουν…»Καπιτάνο, Καπιτάνο, όπλα εδώ, ξύλο, πολύ ξύλο…» Ο Γέρος, με την εντυπωσιακή θωριά του, οπλισμένος, ψηλός, με μουστάκι στριμμένο και βροντερή φωνή, έσφιξε με δύναμη σε χειραψία το χέρι του Ιταλού λοχία και είπε αγέρωχα « Εγώ καπετάνιος, δεν τρώω ξύλο, εγώ δίνω ξύλο…» και του ύψωσε απειλητικά το μπαστούνι. Ο Ιταλός τάχασε, οπισθοχώρησε και πήρε παράμερα τους υπόλοιπους Ιταλούς, μιλήσανε μεταξύ τους και γύρισαν προς το Γέρο…έβγαλαν τα όπλα και τις φυσιγγιοθήκες , τάριξαν χάμω, έπιασαν το χέρι του πατέρα μου και άρχισαν να του μιλάνε φιλικά , αποκαλώντας τον «Καπιτάνο» και του έλεγαν «Φίλοι εμείς Καπιτάνο…» Τότε εκείνος φώναξε την σύζυγο του προέδρου και αδερφή του Όλγα και της είπε να ετοιμάσει φαγητό για τους ξένους…..”
(Πηγή : Η ΤΡΙΤΗ ΑΛΗΘΕΙΑ, Ν. Γ.Κοσσυβάκης, Αθήνα, 2001)

Στη φωτογραφία ο Γρηγόριος Σ. Κοσσυβάκης*, Εθελοντής στους Γαριβαλδινούς το 1897, Παλιός καπετάνιος των Βαλκανικών Πολέμων 1912-13, Οπλαρχηγός στη Β. Ήπειρο το 1914, πρώην Δήμαρχος Τετραφυλίας (1904-1908), υποψήφιος βουλευτής των Φιλελευθέρων στο Νομό Άρτης και από δεκαετίες φυσικός Ηγέτης της περιοχής…(Φωτο και σχόλιο από το ίδιο βιβλίο)

*Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά με τη δράση του Γ. Κοσσυβάκη στην Β. Ήπειρο στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.130710755…/214910917245026/

Πρώτος στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Σημαιοφόρος Δ/της της Σχολής Εφέδρων Αξιωματικών. Δ/της Λόχου στα Οχυρά Ρούπελ σε 4μερη σφαγή απέναντι στους Ναζί. Υπασπιστής του Στρατηγού Ν. Ζέρβα. Έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σε ηλικία 31 ετών.
(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)