—————–
Αριστερά ο Γρηγόρης Μπεκατόρος, (Καθηγητής Φ.Α.), περίφημος 400αρης & 4χ400 μετά από κάποιον αγώνα. Δίπλα ο Γεώργιος Ζάγκλης – Διευθυντής Εμπορ. Τράπεζας. ( Φωτό από αρχείο Κ. Μπανιά)

—————–
Αριστερά ο Γρηγόρης Μπεκατόρος, (Καθηγητής Φ.Α.), περίφημος 400αρης & 4χ400 μετά από κάποιον αγώνα. Δίπλα ο Γεώργιος Ζάγκλης – Διευθυντής Εμπορ. Τράπεζας. ( Φωτό από αρχείο Κ. Μπανιά)

“Χωρίον κείμενον επί πετρώδους οροπεδίου σχηματιζομένου ΒΑ της Σμίξης ήτοι της συμβολής των ποταμών Αράχθου και Σιγγούνι. Οικείται υπό 82 οικογενειών, ων αι οικίαι εισί συγκεντρωμέναι. Οι κάτοικοι μετέρχονται τον γεωργόν, τον κτηνοτρόφον και τονέμπορον. Έχει εκκλησίαν και τέσσαρα μικρά παντοπωλεία ως και αφθόνους ύδατος πηγάς”
(Πηγή : ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟΝ ΗΠΕΙΡΟΥ, Ν. Σχινάς, Αθήναι, 1897)
Στη φωτογραφία “Το καμπαναριό της Αγίας Παρασκευής Χουλιαράδων” (Φωτο από αρχείο Γ. Μπενέκου)

———————–
Το Δημοτικό Σχολείο Χουλιαράδων αναπαλαιωμένο μετά τον εμπρησμό του από τους Γερμανούς το 1943. (Φωτο από αρχείο Γ. Μπενέκου)

—————
“Ο Βασίλη Γιώργο Κώστας, κιρατζής, μεταφέρει ζωοτροφές από Χουλιαράδες”.
(Φωτο από αρχείο Γ. Μπενέκου)

“Διά νόμου της 17 Μαρτίου είχεν επιτραπή η σύστασις σωμάτων εθελοντών. Ταύτα εσχηματίσθησαν εξ Ελλήνων και αλλοδαπών.
Τοιαύτα σώματα υπήρξαν
α) Το υπό της Εθνικής Εταιρείας, οπλισθέν, εφοδιασθέν και συντηρηθέν εκ 3000 ανδρών μετά στελεχών εξ υπαξιωματικών και αξιωματικών.
β) Η ηπειρωτική φάλαγξ, εξ Ηπειρωτών κυρίως, δυνάμεως 2000 περίπου ανδρών….
γ) Σώματα τινα ατάκτων, άτινα εσχηματίσθησαν μάλλον προς τον σκοπόν λείας ή προς πόλεμον κατά των τούρκων και α η στρατιωτική υπηρεσία ηναγκάσθη βραδύτερον να αφοπλίση,
δ) Το Γαριβαλδινόν Σώμα υπό τον Ριτσιώτην Γαριβάλδην δυνάμεως 900 ανδρών ( ων 400 έλληνες, 390 ιταλοί και οι λοιποί άγγλοι, γάλλοι, δανοί ) ο ενεδύθη, ωπλίσθη και συνετερήθη υπό της ελληνικής κυβερνήσεως.
ε) Εν ιταλικόν σώμα εκ 300 ανδρών υπό τινα Bertet.
στ) Έτερον ιταλικόν σώμα εξ 100 ανδρών, διοικούμενον υπό του Κιπριάνι και ενεργούν μετά του Σώματος της Εθνικής Εταιρείας.” (Πηγή : O ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1897, Ν.Κ.Σπυρόπουλος, Αθήναι, 1933)
Στη φωτογραφία “Γερμανοί εθελοντές στον πόλεμο του 1897” (Πηγή : e-bay)

————————————
Χάρτης που δείχνει τα σύνορα της Ηπείρου (τουρκικής επαρχίας το 1897) με το Ελληνικό βασίλειο.
(Πηγή : The Standard, Saturday ApriI 24, 1897 – The Gennadius Library)

————————-
“Τα κέντρα συγκεντρώσεως του Ελληνικού Στρατού ήσαν η Λάρισα, τα Τρίκκαλα και η Άρτα. Προς την Άρταν τα σώματα και οι έφεδροι κατηυθύνοντο είτε δια θαλάσσης μέσω Κραβασαρά και εκείθεν διά συνήθους οδού, είτε διά σιδηροδρόμων από Μεσολογγίου εις Αγρίνιον και εκείθεν διά της συνήθους οδού. Το υπουργείον προέβλεψεν εις την εγκαθίδρυσιν αποθηκών εις Βόλον και εν Άρτη………….Εν τη Ηπείρω είχον συγκεντρωθή εις την κάτω κοιλάδα του Αράχθου αι Μονάδες του Γ’ Αρχηγείου Στρατού (Μεσολογγίου)
(Πηγή : O ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1897, Ν.Κ.Σπυρόπουλος, Αθήναι, 1933)
Στη φωτογραφία “Τύποι στρατιωτικών σωμάτων που συμμετείχαν στον πόλεμο του 1897. Διακρίνονται άνδρες του πυροβολικού και ιππικού, εύζωνες, οπλίτες και αξιωματικοί”. (Πηγή : Penny Illustrated paper, April 24, 1897 – The Gennadius Library)

———————————
O Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 κηρύχθηκε επί κυβερνήσεως Δ. Ράλλη, με αφορμή την μη τήρηση των όρων της σύμβασης της Χαλέπας (1878) από τους Τούρκους. Η εδαφική διαμόρφωση της περιοχής των συνόρων υπαγόρευε την ύπαρξη δυο ανεξάρτητων θεάτρων πολέμου, του θεσσαλικού και του ηπειρωτικού, λόγω της παρεμβολής της οροσειράς της Πίνδου και των Τζουμέρκων. Καθώς τότε ο Άραχθος ποταμός αποτελούσε το σύνορο με την Τουρκία, στην περιοχή της Άρτας διεξήχθησαν αρκετές πολεμικές επιχειρήσεις.
Στη φωτοκάρτα “Ο Βασιλεύς Γεώργιος και η αναχώρηση του στρατού για τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897”
(Φωτο από συλλογή Α.Κ.)

—————————
“Ό Αναστάσιος Ορλάνδος, στό βιβλίο του τά «Βυζαντινά μνημεία τής «Άρτας» καί κάτω από τόν τίτλο «Παλαιά αστικά σπίτια τής Άρτας» μάς δίνει πολύτιμες πληροφορίες γιά τίς κατοικίες αυτές. Παραλείπει όμως τίς μεγάλες οικοδομικές κατασκευές, ίσως γιατί δέν παρουσίαζαν Ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Οί κατασκευές αυτές είναι τό μέγαρο τού Ιω. Αντωνόπουλου, κτισμένο εκεί πού στεγάζεται σήμερα ή Νομαρχία Άρτας, τό μέγαρο Νικολάου Βαρζέλη, άπέναντι άπό τό προηγούμενο μέγαρο πού σήμερα αποτελεί τμήμα τής πλατείας Εθνικής Αντιστάσεως καί τό μέγαρο Κων. Καραπάνου πού ήταν κτισμένο στόν τόπο πού σήμερα λειτουργεί τό ξενοδοχείο Αμβρακία. Δέν θά προχωρήσω, μιά καί είμαι αναρμόδιος, στήν αρχιτεκτονική καί στατική δομή τών σπιτιών αυτών. Χάριν όμως τών μεταγενέστερων, πρέπει νά σημειώσω ότι στό μέγαρο Βαρζέλη στεγαζόταν τό Ρωσικό υποπροξενείο τής Άρτας. ’Έξω από τή μεγάλη ξύλινη πύλη του στεκόταν ό Καβάζης (θυρωρός, φύλακας), ντυμένος μέ φουστανέλα καί μπλέ χρυσοκέντητο γιλέκο. Στό κεφάλι του φορούσε λευκό σκούφο στόν όποιο ήταν κεντημένο τό έμβλημα τού Ρώσου αυτοκράτορα. Τό μέγαρο Καραπάνου ήταν κατ’ εξοχήν πολιτικό γραφείο καί στό ισόγειό του στεγαζόταν πλούσια γραμματεία (δικηγόροι, διαχειριστές κτημάτων καί ειδικοί επί τών εκλογών). Στό προαύλιο, ιδιαίτερα όταν ήταν στήν Άρτα ό Κωνσταντίνος Καραπάνος καί οί γιοι του Αλέξανδρος καί Πύρρος, υπήρχαν φρουροί φουστανελοφόροι πού στό σιλάχι τους είχαν κρυμμένο πυροβόλο όπλο.”
(Πηγή : Άρθρο του Ε. Πατσαλιά στο Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 85,1995)
Στη φωτογραφία από το αρχείο του Αριστοτέλη Ζάχου η οικία ιδιοκτησίας της οικογένειας Γαρουφαλιά, που παλιότερα ανήκε σε πλούσιο Τούρκο το 1916.
(Πηγή : ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΙΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΖΑΧΟ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ, Μουσείο Μπενάκη, 2008)

———————
1972 : Οικία και καταστήματα στην κεντρική αγορά της Άρτας, Σκουφά 125.
(Πηγή : ARTA City – Ancient Amvrakia)

——————-
Το πρώτο αρτινό περιοδικό εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 1932 από τον Σύλλογο Αρτινών και Τζουμερκιωτών, που πρόεδρός του ήταν τότε ο Ηλίας Λουτσάρης, με έδρα τα Γιάννινα. Σύμφωνα με το αρχείο στη βιβλιοθήκη ΣΚΟΥΦΑ κυκλοφόρησαν μόνο 6 τεύχη στα οποία δημοσιεύτηκαν ενδιαφέροντα κείμενα, αρκετά από τα οποία είχαν σαν επίκεντρο το πρόβλημα της συγκοινωνίας στα Τζουμέρκα και τα Ραδοβύζια.
Στη φωτογραφία το εξώφυλλο του περιοδικού.

“Η Σμύρνη είχε τρία κέντρα που πήγαιναν οι μουσικοί της Σμύρνης. Ήτανε του Τσακιλτζήμπαση, ήτανε και του Τεπέτση, στα Ταμπάχανα. Και στην προκυμαία, εκεί που ήτανε τα Πολιτάκια, το κέντρο το λέγανε «Μελισσουργοί». Εκεί στα Πολιτάκια, στο κέντρο, παίζανε μαζί δυο ορχήστρες. Μια από κει και μια από δω. Η από δω ήτανε για τα δημοτικά τα Σμυρναίικα. Τα Πολιτάκια ήτανε για τα ευρωπαϊκά. Έπαυε η μία απ’ τη μια, άρχιζε η άλλη, απ’ την άλλη…..Όπως οι ψαλτάδες στην εκκλησία. Και πολλές φορές, όχι μια και δυο……” Έτσι περιγράφει ο Λάμπρος Λιάβας το κοσμικό κέντρο “Μελισσουργοί” στο βιβλίο του “Το Ελληνικό τραγούδι 1821-1950”.
Τα Πολιτάκια ήταν κοσμικότατο ευρωπαϊκό κέντρο στην προκυμαία της ξακουστής και ιστορικής Σμύρνης, όπου ανθούσε ο Ελληνισμός. Στο κέντρο “Μελισσουργοί” αφεντικά ήταν οι Μελισσουργιώτες Λάμπρος Βάσης και Χρήστος Βάσης, πατέρας του θρυλικού πρωτοπυγμάχου Κώστα Βάση.
Στη φωτογραφία καρτ-ποσταλ από την προκυμαία της Σμύρνης με ημερομηνία 18 Νοεμβρίου 1904, πολύ πριν την Μικρασιατική καταστροφή, όταν η Σμύρνη χαρακτηρίζονταν ακόμη ως “Μικρό Παρίσι”.
(Φωτο & Σχόλιο από άρθρο του Κ. Μπανιά σε έντυπο του 1976)
