Ο ΔΙΩΓΜΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1821

Δημοσιεύθηκε την 10 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

————————
Η διάλυση της συμφωνίας του Πέτα είχε δυσάρεστα επακόλουθα για τους Σουλιώτες καθώς οδήγησε στην αποχώρησή τους από την Άρτα τον Δεκέμβριο του 1821, την οποία είχαν καταλάβει τα ελληνοαλβανικά σώματα από το Νοέμβριο του 1821.
Τα επακόλουθα όμως για τους κατοίκους της περιοχής ήταν ακόμη πιο τρομακτικά. Οι Αλβανοί αγάδες παρέδωσαν την Άρτα στις τουρκικές δυνάμεις του Ομέρ Βρυώνη και του Κιουταχή. Είναι απερίγραπτα τα δεινοπαθήματα των αμάχων της Άρτας από τους τουρκικούς βανδαλισμούς. Ο Μακρυγιάννης μας δίνει μια πολύ γλαφυρή περιγραφή : «Τότε πήγα εις την Αγιά οπούχα τα ειδίσματά μου στείλει κι εκεί ηύρα τους δυστυχείς Αρτηνούς που έρχονταν ξυπόλητοι και γυμνοί και νηστικοί. Και μόπεσαν όλοι εις τον λαιμόν μου να τους δώσω. Ήταν όλοι οι σημαντικοί της Άρτας εκεί και γυναικόπαιδα πλήθος περίπου πεντακόσιες φαμίλιες. Τους πήρα……και τους πήγα απογάλια και τους έβγαλα σ’ένα μέρος οπούταν νερό, εις την άκρη εις το Μακρυνόρον. Και τους συνάξαμεν ξύλα και τους περιποιηθήκαμεν……Και συνάξαμεν τους ανθρώπους και στεγνώσαμεν εις τις φωτιές, οπού ‘ταν χειμώνας, και την αυγή τους πήρα και τους πέρασα από το Μακρυνόρον.
Κι εκεί μέσα, εις το Μακρυνόρον, έβλεπες άλλον πεσμένον, άλλον μπαιλντισμένον από την πείνα και την ξυπολησιά κι’ αμάθεια, δεν ήξεραν οι δυστυχείς να βγούνε πολλοί έξω από τα σπίτια τους, κι εκεί ήταν ντιπ κάμποσοι ξυπόλητοι, με μπαλώματα τύλιγαν τα ποδάρια τους, τα ‘κοβαν από τα φορέματά τους.
Μια γυναίκα είχε τέσσερα παιδιά κι ανήλικα, το τρανύτερον ήταν εφτά χρονών και πέταξε τα δυο και τα λυπήθηκα. Και τα ‘δεσα και τα πήρα εις το νώμο μου και τα ‘σωσα………»
Ωστόσο η παράδοξη συμφωνία του Πέτα ωφέλησε αρκετά τον αγώνα. Χάρη στη συμμαχία αυτή συγκροτήθηκε ισχυρή πολεμική δύναμη, η οποία επί ένα χρόνο απασχολούσε συνέχεια στην Ήπειρο τις πλεονάζουσες από την πολιορκία του Κάστρου των Ιωαννίνων δυνάμεις του Χουρσίτ και έτσι δόθηκε η ευκαιρία στους Αιτωλοακαρνάνες, αντί να αμυνθούν στα εδάφη τους, να μεταφέρουν τον αγώνα στη νότια Ήπειρο και να έλθουν σε επαφή με τους Σουλιώτες….
(Πηγές 1) ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ, Βιβλίον Α’ 1797-1827, 2) Η ΗΠΕΙΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821, Α. Δέμος, Ηπειρωτική Εταιρεία, τχ.266, 2001)

Στη φωτογραφία «Πίνακας που απεικονίζει το βασανιστήριο του ραβδισμού που εφάρμοζαν οι Οθωμανοί».
(Πίνακας στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Βιέννης, Πανόραμα Ελληνικής Επαναστάσεως/ Συλλογικό έργο, Αθήνα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΤΟ ΠΕΤΑ ΤΗΝ 1η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1821

Δημοσιεύθηκε την 10 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

———————–
Τον Αύγουστο του 1821, ο Αλή Πασάς ζητούσε πιεστικά από τους Σουλιώτες και τους Αλβανούς, σε συνεργασία με τους οπλαρχηγούς της Ακαρνανίας, να αρχίσουν επιχειρήσεις εναντίον του Χουρσίτ για να διευκολυνθεί η έξοδός του από το φρούριο των Ιωαννίνων. Για το σκοπό αυτό υπογράφτηκε την 1η Σεπτεμβρίου στο Πέτα Άρτας ένορκη συμφωνία μεταξύ των Σουλιωτών, των καπεταναίων της Ακαρνανίας και των Αλβανών αγάδων.
Τότε ο Μαυροκορδάτος, με τη βοήθεια του Μάρκου Μπότσαρη και του Αλέξη Νούτσου, επιχείρησε με τέχνη να παρασύρει το σώμα των Τουρκαλβανών υπέρ της Ελληνικής Επανάστασης καθώς διέβλεπε ότι η απελευθέρωση και η δραστηριοποίηση εκ νέου του Αλή Πασά θα αποτελούσε πλήγμα κατά της Επανάστασης των Ελλήνων.
Για το σκοπό αυτό έστειλε στα μέσα Οκτωβρίου τον έμπιστο γραμματέα τους Γ. Πραΐδη σε ειδική αποστολή με ρητές οδηγίες στους παράγοντες της Συνέλευσης του Πέτα : Να προσποιηθεί ότι συμφωνούν με την έξοδο του Αλή Πασά και να τους διαβεβαιώσει ότι ο Μαυροκορδάτος είναι πρόθυμος να τους εξυπηρετήσει σε ορισμένα αιτήματα. Να ζητήσει επίσης να στείλουν εκπροσώπους τόσο στο Συνέδριο της Βερόνας της Ιταλίας όπου συνεδρίαζαν οι εκπρόσωποι της Ιεράς Συμμαχίας, όσο και στην Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου που θα γινόταν τον Δεκέμβριο του 1821.
Αποτέλεσμα των ενεργειών του Πραΐδη ήταν το βαρυσήμαντο έγγραφο που συνέταξε η Συνέλευση του Πέτα προς τον Μαυροκορδάτο. Σ’ αυτό τονίζουν τη σημασία της συμμαχίας που υπέγραψαν με «ισχυρόν όρκον», αναφέρουν τα ονόματα των Ελλήνων και Τουρκαλβανών αντιπροσώπων που στέλνουν προς αυτόν για να δηλώσουν επισήμως την αφοσίωσή τους στο πρόσωπό του και ζητούν εφόδια από μπαρούτι και βόλια.
Παράλληλα ο Μαυροκορδάτος έστειλε με τον εκπρόσωπό του Αλή Πασά Κώστα Μάκο επιστολή με συνθηματική γραφή, ενθαρρύνοντάς τον και συμβουλεύοντάς τον να μείνει ανυποχώρητος στην αντίστασή του, υποσχόμενος «ταχείαν απελευθέρωσιν….».
Ο Τουρκαλβανός Ταχήρ Αμτίαζης, επικεφαλής της αντιπροσωπείας θέλησε να συναντηθεί με τον Μαυροκορδάτο. Εκεί διαπίστωσε ότι η Ελληνική Επανάσταση είχε χαρακτήρα εθνικό, ελληνικό και βαθύτατα χριστιανικό και οι επαναστάτες κατέστρεφαν τα μωαμεθανικά τεμένη. Γι’ αυτό επέστρεψε στο Πέτα και έπεισε τους Τουρκαλβανούς να διαλύσουν τη συμφωνία με τους Σουλιώτες και τους άλλους Έλληνες…….
(Πηγές : 1) Ιστορικό Αρχείο Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, 2) ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ, Ν. Σπηλιάδου, τόμος Α’, Αθήνα, 1851, 3) Η ΗΠΕΙΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821, Α. Δέμος, Ηπειρωτική Εταιρεία, τχ.266, 2001)

Στη φωτογραφία «Αλβανός Αξιωματικός με πολυτελή ενδυμασία», Α. Παπασταύρου, Τα Γιάννενα τον 19ο αιώνα, Πανόραμα Ελληνικής Επαναστάσεως/ Συλλογικό έργο, Αθήνα, 1995

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΠΑΛΙΑ ΣΦΑΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΑΡΑΧΘΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 10 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

————————-
Στην Άρτα της εποχής του Αντωνόπουλου, μετά την απελευθέρωση το 1881, οι χασάπηδες της πόλης έσφαζαν ελεύθερα όπου ήθελαν, ακόμα και μέσα στον Ρωμιοπάζαρο, με αποτέλεσμα οι πιο πολλοί δρόμοι της πόλης να είναι γεμάτοι αίματα και μύγες. Έτσι ένα από τα βασικά έργα του επόμενου δήμαρχου Ευάγγελου Π. Γαρουφαλιά ήταν να τα μεταφέρει εκεί όπου υπήρχαν μέχρι σχετικά πρόσφατα, επί της οδού Αράχθου.( Πηγή : ΑΡΤΙΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, Γ. Τσούτσινος, Άρτα, 2001)

Στη φωτογραφία, έξω από τα σφαγεία οι Γιώργος Δημοθόδωρος, ( ή Κουμπούρας, καθιστός), Δημήτρης Σαλαμούρας, Γιάννης Δράκος, Νίκος Ζάχος και Κώστας Φέκας.
(Πηγή φωτογραφίας ARTA City – Ancient Amvrakia)

——————–
Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 τα παλιά σφαγεία γκρεμίστηκαν μετά από αίτημα των περιοίκων και μετά από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
(Φωτογραφία Β. Γκανιάτσας)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

“ΑΕΤΟΣ”, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1958

Δημοσιεύθηκε την 9 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

————————

Ο Διαιτητής Μουνδρέας με τους παίκτες του ΑΕΤΟΥ δεξιά και του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ αριστερά.
Όρθιοι : Ν. Έξαρχος, Α. Ζάχος, Μ. Τσαντούκλας, Ν. Μυλωνάς, Δ. Μπέκας, Κ. Αμβράζης, Θ. Κώνστας, Κ. Παπαδημητρίου, Ν. Μαστρογιάννης, Β. Ρέντζος, Α. Κεφάλς, Ν. Μητσιάνης, Χ. Κεφάλας, Α. Ευταξίας.
Κάτω δεξιά : Κ. Τζαχρήστας, Β. Μπαρτζώκας, Α. Χριστοδούλου, Ν. Πριόβολος και ο Σ. Νάνος.
(Φωτο από αρχείο Ν.Κ. Έξαρχου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Αετού | Σχολιάστε

ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΚΑΛΑΤΖΗ ή ΓΑΝΩΤΖΗ ή ΓΑΝΩΤΗ (2)

Δημοσιεύθηκε την 9 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

———————–
“Η καλατζίδικη τέχνη είναι σκληρή και βάναυση. Τόσο, που μικρά παιδιά σαν είμαστε, οι πατεράδες μας θέλοντας να μας απειλήσουν για τη νωχέλεια ή την παιδική μας τεμπελιά μας έλεγαν « Μωρέ θα σε κάνω καλατζή έξη μήνες, για να γενείς άνθρωπος». Που «καλατζής» θα πει ραγιάς θεληματικός και πειθαρχημένος, της πιο σκληρής και βρώμικης εργασίας και της πιο φτωχής και καθυστερημένης ζωής. Μένει ανεξήγητο τί ήταν εκείνο που τους έκανε να υποβάλλονται σε τόσο δύσκολη, κακορίζικη και τραχεία δουλειά ενώ ασκούσαν ένα επάγγελμα επιτακτικής ανάγκης. Ξεκινούσαν, ιδία κατά την άνοιξη, σε ομάδες ανά 3-4, μεταξύ των οποίων απαραιτήτως και ο μαθητευόμενος. Ο δρόμος του μαρτυρίου άρχιζε από την Ήπειρο. Ποδεμένοι, κάπως, οι μάστοροι και ξυπόλητοι κατά κανόνα οι μαθητευόμενοι, που έφεραν στην πλάτη τους και το μεγαλύτερο φόρτωμα των εργαλείων, διέσχιζον όλη την Ελλάδα………………………..
Η εργασία δεν ήταν στάσιμη. Μόλις ετελείωναν από το ένα χωριό ξεκινούσαν για το γειτονικό. Σαν έφταναν, η πρώτη τους δουλειά ήταν η αναζήτηση εργασίας και ψωμιού. Αυτό ήταν έργο του «Μαχαλατζή». Αν στη γύρα που ‘φερνε μάθαινε πως δεν πέρασαν άλλα μπουλούκια και υπήρχαν χαλκώματα για γάνωμα, ειδοποιούσε το μαθητευόμενο «Γιαλαξή» να βρει στερνάρι για το τρίψιμο και τον αρχιμάστορα «Ντεζακτιάρη» να δώσει εντολή να στηθεί το συνεργείο σε καμιά αχυροκαλύβα ή σε κανένα ακατοίκητο παληόσπιτο που χρησιμοποιούσαν για εργαστήρι και για ύπνο. Αν δεν υπήρχαν χαλκώματα, προχωρούσαν. Μόλις ζύγωνε ο Άι Δημήτρης, ξαναγύριζαν στον τόπο τους…..”(Πηγή : ΤΣΑΓΚΑΡΗΔΕΣ – ΡΑΦΤΕΣ – ΚΑΛΑΤΖΗΔΕΣ – ΜΑΡΑΓΚΟΙ ΤΗΣ ΠΛΑΤΑΡΙΑΣ, Χ. Ευαγγέλου, Αθήνα, 2009)

Στη φωτογραφία «Καλατζής των Αγνάντων της Άρτας». (Πηγή : ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ, ΤΑΞΙΔΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ, Γιάννης Λ. Φίλος, Αθήνα, 2003)

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΚΑΛΑΤΖΗ ή ΓΑΝΩΤΖΗ ή ΓΑΝΩΤΗ (1)

Δημοσιεύθηκε την 9 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————–
«Κασσερωταί ή καλατζήδες ή γανωτές ή συνθηματικά στη γλώσσα τους Αλειφιάδες, λέγονται εκείνοι που με την τέχνη τους επικολλάν στα οξειδωμένα χαλκώματα κασσίτερον (κλάι) κι έτσι τα κάνουν κατάλληλα για οικιακή χρήσι ωρισμένου χρόνου κι ακίνδυνα σε δηλητηριάσεις των φαγητών. Χωρίς κασσιτέρωση τα χάλκινα σκεύη είναι άχρηστα και επικίνδυνα».
«Γάνωμα» κατά την ελληνική, σημαίνει «επικαλύπτω με κασσίτερο» κοινώς «καλάι» τα χάλκινα μαγειρικά σκεύη, όταν είναι «αγάνωτα».
Στην αρχαία ελληνική γλώσσα υπήρχε το ρήμα «γανόω-ω» με τη σημασία του λαμπρύνω, στιλβώνω. Εκ του ρήματος αυτού προέκυψαν ο γανωτής ή γανωτζής, ή γανωματής και εκ του κασσιτέρου ή καλάι, ο κασσιτερωτής ή καλατζής.
Το καλάι είναι μέταλλο στιλπνό, γνωστό από τους ιστορικούς χρόνους, τήκεται στους 180 βαθμούς. Είναι μίγμα 68% καλάι και 32% μολύβι.
Κατά το γάνωμα, το καλάι λιώνει στη φωτιά και ο γανωτής ρίχνει σε όλη της επιφάνεια του χαλκώματος χλωριούχο αμμώνιο, κοινώς νισαντήρι, που έχει την ιδιότητα να ανοίγει το καλάι.…..”
(Πηγή : ΤΣΑΓΚΑΡΗΔΕΣ – ΡΑΦΤΕΣ – ΚΑΛΑΤΖΗΔΕΣ – ΜΑΡΑΓΚΟΙ ΤΗΣ ΠΛΑΤΑΡΙΑΣ, Χ. Ευαγγέλου, Αθήνα, 2009)

Στη φωτογραφία «Καλατζής του Βουργαρελίου σε γύρισμα της εκπομπής Κυριακή στο χωριό της ΕΤ3″. Πρόκειται για τον Μήτσο Καπρούτσο από την Ροδαυγή που εδώ δείχνει την εργασία του Γιαλακτζή, το γιαλάκι. Τα σύνεργα του Γυαλακιού είναι μια γούρνα στρογγυλή, ένα μέτρο περίπου, ανοιγμένη στο δάπεδο. Και μέσα σ’αυτή τη γούρνα έβαζε το χάλκωμα, έριχνε στην επιφάνειά του τριμμένο στουρνάρι κι ανάλογο νερό, έβαζε επάνω απ’ αυτά το “τσουφρίμι”, ένα μεγάλο τομάρι, ανέβαινε επάνω, έπιανε τα χέρια του στα “πιαστήρια” που ήταν τοποθετημένα στον τοίχο κι άρχιζε να τρίβει το ταψί, στρέφοντας τα ποδάρια του πέρα -δώθε. Δίπλα του ήτανε ένα μεγάλο καζάνι γιομάτο νερό, κι έριχνε μέσα τα αγγειά του τριμμένα. Κι όταν τα τέλειωνε όλα, τα ξανάπλενε, τα στέγνωνε στον ήλιο και τα πήγαινε στο μάστορα για γάνωμα…….

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Το άγαλμα του Κρυστάλλη στο Συρράκο

Δημοσιεύθηκε την 8 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

Το άγαλμα του ποιητή και πεζογράφου Κώστα Κρυστάλλη στο Συρράκο, έργο της γλύπτριας Λουκίας Γεωργαντή.
(Η φωτογραφία είναι του Α. Βερτόδουλου, Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995) 

“Η Λουκία Γεωργαντή* δουλεύει στο εργαστήριό της το πήλινο πρόπλασμα του ανδριάντα του Κώστα Κρυστάλλη, στημένου το 1977 στο Συρράκο της Ηπείρου”

*Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τη γλύπτρια Λουκία Γεωργαντή στο λινκ https://slpress.gr/…/ena-moyseio-stin-athina-ermitika…/
απ’ όπου και η φωτογραφία. 

Δημοσιεύθηκε στη Κώστας Κρυστάλλης | Σχολιάστε

Το πατρικό σπίτι του Κρυστάλλη στο Συρράκο

Δημοσιεύθηκε την 8 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

———————-
“Μετά την “αναθεματισμένη” συνθήκη του Βερολίνου που μοίρασε την περιοχή της Άρτας στα δύο, ένθερμοι ελληνόβλαχοι οι Συρρακιώτες έστειλαν αντιπροσώπους – μαζί τους και ο πατέρας του βουκολικού μας ποιητή, ο Δημήτρης Κρυστάλλης – να ζητήσουν από την περιοδεύουσα οριοθετική επιτροπή την προσάρτηση και του Συρράκου στο ποθούμενο ελληνικό έδαφος. Όταν δε ο Απόστολος Μαργαρίτης, επιθεωρητής των ρουμανικών σχολείων στα Βαλκάνια, ζήτησε από τον κάπως ξεπεσμένο οικονομικά τσέλιγκα Κρυστάλλη να του δώσει το γιό του Κώστα (νεοσσό ακόμα ποιητή) για να τον πάει στο Βουκουρέστι “να σπουδάσει δωρεάν και να γίνει μεγάλος άνθρωπος”, ο βλάχος γεροτσέλιγκας τον κάρφωσε:
-“Ούτε το σκυλί μου δεν σου δίνω να το πας στη Βλαχιά……”
Η ανταπόκριση αυτή βρέθηκε στη «Φωνή της Ηπείρου», της 30ης Οκτωβρίου 1892.”
(Πηγή : Άρθρο του Γιάννη Πινδέα με τίτλο «Τουρκικές βαρβαρότητες στο Συρράκο», Ηπειρωτική Εταιρεία, τχ.148, 1989)

Στη φωτογραφία “Το πατρικό σπίτι του ποιητή Κώστα Κρυστάλλη στο Συρράκο”
(Φωτο από αρχείο Π. Γεωργιάδη) 

Δημοσιεύθηκε στη Κώστας Κρυστάλλης | Σχολιάστε

ΣΥΡΡΑΚΟ

Δημοσιεύθηκε την 8 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

“Κάτωθεν ημών είχομεν το Παληοχώρι του Συρράκου, την πρώτην κοιτίδα των Συρρακιωτών, χωρίου μεγαλύτερον της Προσβάλας, του οποίου αι οικίαι εκτείνονται διεσκορπισμέναι εντός των δασών μακράν αλλήλων, από του ποταμού Αράχθου μέχρις του χωρίου Δοβίτζιανα, εις διάστημα 3-4 ωρών. Οι κάτοικοί του ομιλούν την Βλαχικήν και Ελληνικήν και ασχολούνται εις την κτηνοτροφίαν, ουχ ήττον όμως, μετ’ Ηπειρωτικής φιλεργίας και επιμονής, καλλιεργούσι και το βραχώδες και άγονων των ορέων τους εδάφους.” (Πηγή : ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ, Κ. Κρυστάλλης, 1952)

Στη φωτογραφία “Άποψη του Συρράκου”. (Η φωτογραφία είναι του Α. Βερτόδουλου, Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ Ν. ΖΕΡΒΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΚΕΣΤΑΠΟ ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΦΥΓΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΒΟΥΝΟ

Δημοσιεύθηκε την 7 Νοεμβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————————–
“Ένα βράδυ στα μέσα Ιουλίου του 1942, οι Γερμανοί συλλαμβάνουν τον Ζέρβα και τον οδηγούν στη Γκεστάπο για ανάκριση. Φαίνεται πως οι Γερμανοί είχαν μάθει ότι ο Ζέρβας κάτι τους ετοιμάζει. Όταν τον παρουσιάσανε σε κάποιο Γερμανό αξιωματικό, είδε δίπλα του να στέκεται κι άλλος ανώτερος αξιωματικός με στολή Ναυάρχου και να τον κοιτάζει επίμονα στα μάτια. Σε κάποια στιγμή προτείνει στο Ζέρβα το χέρι του και σε άπταιστα ελληνικά του λέει :
-Τί κάνετε κύριε Ζέρβα;
Ο Ζέρβας τον κοιτάζει προς στιγμήν αμήχανα και μετά έκπληκτος διαπιστώνει ότι ο Ναύαρχος που του προτείνει το χέρι του δεν ήταν άλλος από τον πορτιέρη του ξενοδοχείου που τον φιλοδώριζε κάθε φορά που έφευγε κερδισμένος. Κι ο Ναύαρχος συνεχίζει :
“Κύριε Ζέρβα τα ξέρουμε όλα, ότι ετοιμάζεις αντιστασιακές ομάδες για τη χώρα σου και για τους Άγγλους. Μέχρι τώρα όμως δεν έχετε προβεί σε πράξεις που να μας προκαλέσετε και να μας βλάψετε. Σας καλέσαμε να σας προειδοποιήσουμε ότι αν αύριο ή αργότερα σας συλλάβουμε για πράξεις που στρέφονται εναντίον μας, οι ποινές θα είναι πολύ βαριές. Πάντως, απόψε είσθε ελεύθερος, μπορείτε να φύγετε, εμείς σας προειδοποιήσαμε.”

Όταν ο Ζέρβας, μετά την έκπληξή του από την απρόσμενη συνάντηση στη Γκεστάπο με τον γερμανό Ναύαρχο κατάσκοπο, τον ευγενικό εκείνον «πορτιέρη μπάρμπα-Γιώργο» όπως ανυποψίαστα τον γνώριζαν όλοι στη λέσχη του ξενοδοχείου της οδού Κοραή, τους χαιρέτησε και ξεκίνησε να φύγει ο «πορτιέρης» τον συνόδευσε μέχρι την πόρτα υπενθυμίζοντάς του όσα του απεκάλυψε πριν λίγο για την ύποπτη δραστηριότητά του. Ο Ζέρβας εκείνη τη στιγμή προσπάθησε να διαψεύσει τις υποψίες του, αρνούμενος κάθε κατηγορία, αλλά δεν τα κατάφερε, αφού εκείνος τον διακόπτει και σε άπταιστα ελληνικά του λέγει :
“Άκουσε Ναπολέων, απόψε παραβίασα το καθήκον μου ως Γερμανός στρατιώτης. Το έκανα όμως για δύο λόγους Πρώτον επειδή αγωνίζεσαι ως αξιωματικός για την πατρίδα σου και δεύτερον επειδή είσαι καλός άνθρωπος. Γι’ αυτούς τους δύο λόγους το έκανα και αυτά που μου λες είναι φάβα, τα γνωρίζω όλα. Αν όμως σε συλλάβουμε αύριο ή μεθαύριο, θα σε εκτελέσουμε”.
Ο Ζέρβας χωρίς άλλη κουβέντα τον χαιρέτησε κι έφυγε αμέσως. Πήγε κατ’ ευθείαν στην οδό Αριστοτέλους 26, στο σπίτι του φίλου του δικηγόρου Δημ. Αντωνόπουλου που κι αυτόν τον είχε εντάξει στην Οργάνωσή του, στον Ε.Δ.Ε.Σ. και που έφερε το ψευδώνυμο «Μπέης». Στο σπίτι του Μπέη έμεινε 2 ημέρες χωρίς να κυκλοφορεί έξω. Και να μην τα πολυλογώ, την Τρίτη μέρα το πρωί φεύγουμε με ταξί για την Ήπειρο, ο Αρχηγός, ο Κομνηνός Πυρομάγλου και εμείς οι τρεις Κρητικοί, ο Μιχ. Μυριδάκης, ο Παντελής Κωτσάκης, και εγώ.”
(Απόσπασμα από τη συνέντευξη του Γιάννη Παπαδάκη, πιστού σύντροφου του Ζέρβα, στον Δημήτρη Αλυσανδράκη τον Σεπτέμβριο του 2004, όπως καταγράφηκε στο βιβλίο του Διονύση Μπερμπερή, ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΖΕΡΒΑΣ, Αθήνα, 2007)

Στη φωτογραφία «Ο Ζέρβας με τους τρεις πρώτους αντάρτες του, Κρητικούς. Από αριστερά Μιχ. Μυριδάκης, Ιωάννης Παπαδάκης και Παντελής Κωτσάκης». (Πηγή φωτογραφίας : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 1941-45, Έκδοση Πανελλήνιας Συνομοσπονδίας Εθνικών Αντιστασιακών Οργανώσεων, 2001

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε