Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

—————————–
“Ήταν ένας μεγάλος ελεύθερος χώρος. Μια αλάνα ανάμεσα στα σπίτια, λίγο πιο κάτω από την πλατεία Σκουφά κι απέναντι από το Γυμνάσιο Αρρένων. Σ’ αυτό τον ακάλυπτο χώρο μαζεύονταν από τα χαράματα οι εργάτες και οι εργάτριες π’ αναζητούσαν μεροκάματο στις γεωργικές ασχολίες όπως κόψιμο και κουβάλημα πορτοκαλιών, μανταρινιών, λεμονιών, μάζεμα ελιών, σκάψιμο, κλάδεμα κλπ. Εκεί λοιπόν στο “Μ’χουστ’”, ήταν το στέκι του εργατικού δυναμικού της Άρτας για τις αγροτικές δουλειές. Κι ήταν μέγα το πλήθος και σε καθημερινή βάση που συγκεντρώνονταν κι αναζητούσαν δουλειά στα δύσκολα εκείνα χρόνια! Κι οι πιότεροι εργάτες ήταν από τη φτωχή συνοικία του Καναρά*. Το μεγαλύτερο δράμα που παίζονταν σ’ αυτό το χώρο κάθε πρωινό ήταν στα χρόνια του εμφυλίου και λίγο μετά, με την μαζική κάθοδο των ορεινών κατοίκων στα αστικά κέντρα. Η εργατιά κατέκλυζε το “Μ’χουστ’” και η προσφορά και η ζήτησα εργασίας ήταν δυσανάλογη. Κι έβλεπες, θυμάμαι με ρίγος, γυναικούλες μεσόκοπες και ρυτιδωμένες, νεοφερμένες απ’ τα ορεινά χωριά, μ’ ένα σπαλέτο ριχμένο στην πλάτη απ’ το τσουχτερό κρύο που πάντα επικρατούσε να εκλιπαρούν με κλαψιάρικη φωνή τον έμπορο που διέσχιζε το πλήθος επιλέγοντας τους εργάτες με τα δικά του κριτήρια (γνωριμία, φιλία, ηλικία) : “Πάρε με κι εμένα μπάρμπα! Να κάνω σεφτέ στη δουλειά!”
Εκεί λοιπόν στήνονταν η εργατιά μέσ’ στη βροχή και την αφόρητη παγωνιά, ώρες ώσπου να ξεμυτήσει ο ήλιος, για να βρουν μια θέση στη λιακάδα! Και γέμιζε ο δρόμος μέχρι το γιοφύρι απ’ την εργατιά. Άλλοι πάνω σε φορτηγά κι άλλοι ποδαρόδρομο κατά ομάδες ώσπου χάνονταν μέσα στα κτήματα για ν’ αρχίσουν τη δουλειά. Οι άνδρες ανεβασμένοι στις σκάλες, να κόβουν πορτοκάλια και οι γυναίκες να κουβαλάνε. Η σκληρή δουλειά τέλειωνε όταν έσμιγε η μέρα με τη νύχτα! Κι εκείνες που μέναν χωρίς δουλειά ( συνήθως οι πιο ηλικιωμένες και οι άγνωστες στην πιάτσα), γύριζαν περίλυπες στο κονάκι και ξαμολυόνταν στο λόγγο για ξύλα ή για λίγη χλωρασιά για δυο μανάρες γίδες ή για λάχανα……”
*Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τον Καναρά στο λινκ : https://www.facebook.com/doxesagira…/posts/115340713868714

Στη φωτογραφία “Συσκευασία πορτοκαλιών από συνεργείο Θοδωριανιτισσών” από το αρχείο Πάνoυ Λάκκα
(Πηγή φωτογραφίας & σχολίου : ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΑ ΒΙΩΜΑΤΑ, Π. Σκουτέλας, Αθήνα, 2006) 

————-

“Δουλεύοντας στα πορτοκάλια – δεκαετία ’50” (Φωτο από αρχείο Ε. Μ.)