Η ΕΞΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΘΑΜΑΝΙΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 14 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

Μετά την Επανάσταση του 1821, η πρώτη οριοθέτηση των συνόρων άφησε την Ήπειρο ως τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι το 1881, οπότε κι έγινε η προσάρτηση της περιοχής της Ηπείρου. Όμως, οι Τούρκοι που είχαν στην ιδιοκτησία τους αυτές τις περιοχές και τα χωριά είχαν πουλήσει τις εκτάσεις αυτές σε πλούσιους Έλληνες.
Αγοραστές των χωριών της Άρτας και των Τζουμέρκων ήταν ο Χρηστάκης Ζωγράφος, ο οποίος ήταν εκείνη την εποχή προμηθευτής του τουρκικού στρατού, και ο Κωνσταντίνος Καραπάνος, γιος του Γεράσιμου Καραπάνου, αρχιεπιστάτη των κληρονόμων του Μουσταφά Πασά, μεγάλου αξιωματούχου της Τουρκίας, έμπιστου συνεργάτη του σουλτάνου Αβδούλ Αζίζ Χαν Γαζή και ιδιοκτήτη περιοχών της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας.
Οι δύο αυτές οικογένειες συγγένεψαν μεταξύ τους παντρεύοντας τους απογόνους τους κι έτσι έγινε μεταβίβαση περιουσίας, που περιελάμβανε κάποια χωριά, όπως το Αθαμάνιο, τα οποία και πάλι υπέφεραν από την καταπίεση και τη βαριά φορολογία των νέων ιδιοκτητών. Οι κάτοικοι αποφάσισαν να αγοράσουν οι ίδιοι μόνοι τους το δικό τους χωριό, πρόταση την οποία αποδέχτηκε ο Καραπάνος.
Το συμβόλαιο αγοραπωλησίας συντάχθηκε στις 16 Ιουνίου 1883 (αρ. 1486) και το συμφωνηθέν ποσό ήταν 4.500 χρυσές λίρες, εξοφλητέο μέχρι το 1891. Παρά τις προσπάθειες για εξόφληση του τελικού ποσού, το συμβόλαιο διαλύθηκε και τα δικαιώματα χάθηκαν. Οι αρχικοί ιδιοκτήτες δέχτηκαν να πουλήσουν το Αθαμάνιο στους κατοίκους του μέσω εγγυητή (26 Σεπτεμβρίου 1898) και εξόφληση σε 33 χρόνια. Την ψιλή κυριότητα ανέλαβε το κράτος, την οποία ανέκτησαν οι κάτοικοι του χωριού το 1998. Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά το ιστορικό της εξαγοράς του Αθαμανίου, όπως το περιγράφει ο Βασίλειος Ν. Ψωράκης στο λινκ https://aetostz.blogspot.com/2012/11/blog-post_3676.html

Στη φωτογραφία :Aντίγραφο συμβολαίου αγοράς χωρίου (Λουψίστας) Αθαμανίου Άρτας (1898). Οι κάτοικοι του χωριού αγόρασαν το χωριό από την Μαρία Καραπάνου, σύζυγο του Κων/νου Καραπάνου, στην οποία ανήκε σύμφωνα με το θεσμό των τσιφλικιών αντί του ποσού των 115.000 δρχ. Το αρχείο παραδόθηκε στα ΓΑΚ Άρτας το 2012)

Δημοσιεύθηκε στη Το αγροτικό ζήτημα στην περιοχή της Άρτας | Σχολιάστε

ΧΩΡΙΟΝ ΛΗΨΙΣΤΑ Ή ΛΟΥΨΙΣΤΑ (ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΑΘΑΜΑΝΙΟ)

Δημοσιεύθηκε την 14 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

“Ληψίστα ή Λουψίστα, κατοικούμενον υπό οικογενειών 120 περίπου, εκκλησιαζομένων εν τοις ναοίς, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, του αγίου Αθανασίου, της αγίας Παρασκευής, του αγίου Νικολάου και του αγίου Γεωργίου, ιερουργουμένοις υφ’ ενός ιερέως. Υπάρχουσιν αυτόθι, ερείπια καταστάντα εξ αμνημονεύτων χρόνων, και έτερα ανώνυμα παρεκκλήσια. Το χωρίον τούτο διαιρείται και εις συνοικίας εξ, οίον Λουψίστα, Αμπελοτόπι, Μπουμπουτσικόν, Σκρομπουτζικόν, Αγορασιά και Τσιάρα, έχει και παιδαγωγικήν σχολήν.” (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΠΕΡΙ ΑΡΤΗΣ, Σεραφείμ Ξενόπουλος, Αθήναι, 1884)

Στη φωτογραφία του Απόστολου Βερτόδουλου “Το χωριό Αθαμάνιο” τη δεκαετία του’60 (Aπό το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

1961 : ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ Της ΑΡΤΑΣ (Φωτογραφία Robert A. McCabe)

Δημοσιεύθηκε την 13 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

————-

1961 : ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ Της ΑΡΤΑΣ (Φωτογραφία Robert A. McCabe)

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Οικογένεια Δημητρίου Αλίβερτη…..

Δημοσιεύθηκε την 13 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

O Δημήτριος Αλίβερτης, κτηματίας και Αντιδήμαρχος Αρταίων επί 15 χρόνια (1939-1955) με τη σύζυγό του Άρτεμις, το γένος Κατσαούνου. (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

ΑΕΤΟΣ – Η ΘΡΥΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

Δημοσιεύθηκε την 13 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

————————

1958 – Οκτώβριος : Ο διαιτητής Μουνδρέας με τους παίκτες του ΑΕΤΟΥ δεξιά και του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ αριστερά. Μπορείτε να διαβάσετε τα ονόματα των παικτών στο πρώτο σχόλιο. ( Φωτο και παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Αετού | Σχολιάστε

“ΤΣΟΥΚΑ” ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 12 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

Στη θέση «Τσούκα», τρία χιλιόμετρα νότια του Βουργαρελίου, στην κορυφή λόφου μεταξύ του ρέματος Σαραντάπορος και του ρέματος του Βουργαρελίου, βρίσκονται τα λείψανα αρχαίου τοίχου, πλάτους περίπου ενός μέτρου, κτισμένου από ακατέργαστους και μικρούς πλακοειδείς λίθους. Στις πλαγιές του λόφου έχουν εντοπιστεί τάφοι. Αναφέρει ο Σεραφείμ Ξενόπουλος στο Δοκίνιον περί Άρτης( (1884).”Αντίκρυ δ’ αυτού του ναού (Παναγίας Βελλάς) περί τα 30 λεπτά της ώρας υπάρχει λόφος τις υπό το όνομα Τσιούκα, επί του οποίου φαίνονται ερείπια ναίσκου τινός και πέριξ του λόφου ίχνη φρουρίου, όπου, εικάζεται ως εκ των ευρισκομένων χαλκίνων νομισμάτων υπό τινων χωρικών ότι έκειτο η αρχαία πόλις Βελλά.” (Πηγή : Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Τζουμέρκων)

Στη φωτογραφία του Σ. Μελετζή του 1937 “Η Τσούκα Βουργαρελίου με τα ερείπια ανακτόρων του Δεσποτάτου στην κορυφή” (Φωτο από αρχείο Σ. Μελετζή, Συλλογή Γ. Δ. Καρρά)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΟΔΟΣ ΑΠΟ ΑΡΤΑΣ ΕΙΣ ΚΑΛΑΡΡΥΤΑΣ ΔΙΑ ΘΕΟΔΩΡΙΑΝΩΝ – 21 ΩΡΑΙ

Δημοσιεύθηκε την 12 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

“Από Άρτας έως Καλεντίνι 5 ώραι, εκείθεν μέχρι Βουργαρέλι 4 ½ ώραι, εκείθεν μέχρι Θεοδώριανα 4 ώραι, εκείθεν μέχρι Μελισσουργοί 4 ώραι, εκείθεν μέχρι Καλαρρύται 3 ½ ώραι.
Το μήκος της οδού Άρτας μέχρι Καλενδινίου ως εμνημονεύθη ανωτέρω είναι 5 ωρών. Αυτόθεν άρχεται η οδός διατρέχουσα την ομαλήν κοίτην του ποταμού Σαραντάπορου, και μετά 4 ½ ώρας φθάνει εις το χωρίον Βουργαρέλι, έχον 1200 Έλληνας κατοίκους, 200 οικίας, 10 πηγάς ύδατος. Από του χωρίου τούτου η οδός αναριχάται την απότομον και δύσβατον δυτικήν κλιτύν του όρους Τσουμέρκα, και αφού ανέλθη αυτήν, κατέρχεται την ανατολικήν κλιτύν, απολήγουσα εις Θεοδώριανα. Το χωρίον τούτο κείμενον εις την άνω κοιλάδα του ποταμού Άσπρου έχει 800 Έλληνας κατοίκους και άφθονα ύδατα. Το διάστημα μεταξύ του χωρίου Βουργαρέλι και Θεοδώριανα είναι 4 ωρών. Εκείθεν η οδός διευθύνεται προς βορράν και μετά διέρχεται δια του χωρίου Μελισσουργοί (885 Έλληνες κάτοικοι, 10 πηγαί ύδατος και 1 υδρόμυλος ), και μεθ’ ετέρας 3 ½ ώρας λήγει εις το χωρίον Καλαρρύταις.” (ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Επιτελικό Γραφείο Υπουργείου Στρατιωτικών, Ι. Κοκίδης, Αθήνα, 1880).

Στη φωτογραφία “Τοπίο της Δροσοπηγής Άρτης” του φωτογράφου Γιάννου στις αρχές της δεκαετίας του’60)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ – “ΑΓΩΓΙΑΤΗΣ Ή ΚΙΡΑΤΖΗΣ”

Δημοσιεύθηκε την 12 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

—————————-
“Τα καραβάνια συνήθως αποτελούνταν από 10 μέχρι 40 ζώα, από τα οποία τα περισσότερα ήταν μουλάρια καθώς αυτά ήταν πιο ανθεκτικά από τα άλογα. Κάθε μεγάλο καραβάνι, κατά την πορεία και σύμφωνα με τους κανόνες του συναφιού, είχε το δικαίωμα να κρεμάσει στα ζώα κουδούνια, κατασκευασμένα από ορείχαλκο και αρμονισμένα στους ήχους.Τα κουδούνια τα κρεμούσαν στα διαλεχτά άλογα, τα «κουδουνάτα» ή τα « μπροστάρια», με δερμάτινο περιλαίμιο.
Συνήθως ο Κιρατζής συνόδευε το καραβάνι του καβάλα στο άλογο που ονομαζόταν «μπινέκικο» ( ή μπινέικο ή μπινέκι) και ποτέ δεν είχε βάρος περισσότερο από 7-8 οκάδες. Στο μπινέκικο άλογο ο Αρχικιρατζής φόρτωνε πολλές φορές και μικρά παιδιά ή πλούσιους ταξιδιώτες που πλήρωναν αυξημένο αγώι. Το βάρος του φορτίου ήταν ανάλογο με τα άλογα και τα μουλάρια αλλά ποτέ δεν ξεπερνούσε τις 80 οκάδες. Το κάθε κιρατζιλίκι ξεχώριζε από το οικόσημο του «φαλκαριού»( Φαλκάρι είναι το σύνολο συγγενικών πατριαρχικών οικογενειών, με όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου και του ζωικού κεφαλαίου) που το είχαν υφασμένο με διάφορα χρώματα και σχέδια επάνω στα μάλλινα υφαντά τους όπως τα τάστρα ( Τάστρο εκ του τάγιστρο που σημαίνει σακκούλι για το τάισμα των ζώων). Για να μην πληγώνεται το υποζύγιο από το σαμάρι, καθώς πιεζόταν από το βάρος του φορτίου, του έστρωναν κατάσαρκα μάλλινο «σάισμα» (σκέπασμα ), ενώ πάνω στο σαμάρι, για προστασία από τη βροχή, έστρωναν σάισμα από γιδόμαλλο (τράγιο). Στα καπούλια του ζώου και συρραμμένη στο σαμάρι προσάρμοζαν την εμβληματική «câperδa», μια υφαντή μικρή κουβέρτα, που, ανάλογα με τον τόπο προέλευσης του ιδιοκτήτη, έφερνε και τον χρωματικό τύπο, κυρίως με τετραγωνάκια και λωρίδες. Αυτό γινόταν προκειμένου να ξεχωρίζουν τ’ αλογομούλαρα, π.χ. των Σαμαριναίων από εκείνα των Τζουμερκιωτών. Στο τελευταίο μουλάρι είχαν την καλιγοθήκη με τα σύνεργα για πετάλωμα, αν κάποιο ζώο έχανε το πέταλό του.” (Απόσπασμα από άρθρο της Α. Καρρά στο Περιοδικό της Αδελφότητας Μελισσουργιωτών Αθήνας “MΕΛΙΣΣΟΥΡΓΟΙ”, τχ. 103-104, 2021. Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο στο λινκ https://www.academia.edu/…/%CE%95%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE…)

Στη φωτογραφία “Ο αγωγιάτης Νικόλαος Γεωργάρας από Μελισσουργούς” (Φωτο από αρχείο Φώτη Κατσαράμπη) 

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Επίσκεψη του ΠτΔ Κων/νου Τσάτσου στην Άρτα… 

Δημοσιεύθηκε την 11 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

22 Φεβρουαρίου 1977 – Αίθουσα ΣΚΟΥΦΑ Άρτης : Στιγμιότυπο από την επίσκεψη του ΠτΔ Κων/νου Τσάτσου στον Σύλλογο Σκουφά το 1977. Στην μέση η Ιωάννα Σεφέρη ή Σεφεριάδη, (σύζυγος του ΠτΔ Κ. Τσάτσου) μετά της κυρίας Πολύμνιας Σιμιτζή, (συζύγου του Δημάρχου Αρταίων Ν. Σιμιτζή) και του Γραμματέα του Μ/Φ Συλλόγου ΣΚΟΥΦΑΣ κ. Κων/νου Τσέτη, (Δικηγόρου – Συμβολαιογράφου). Πίσω διακρίνεται ο φωτογραφιστής κ. Γεώργιος Κολιός (Φωτο από το αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Επισκέπτες άσημοι και διάσημοι | Σχολιάστε

Οι τσελιγάδες στα Πράμαντα

Δημοσιεύθηκε την 11 Ιουνίου 2021 από Anastasia Karra

————————

1988, Ιούνιος – Άγιος Δημήτριος Πραμάντων : Τα γκεσέμια οδηγούν το κοπάδι στον προορισμό του. Η πορεία προς το όνειρο αρχίζει……
(Φωτο Ν. Καρατζένη όπως δημοσιεύτηκε στην ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, τχ.293, 2005) 

1999, Ιούνιος – Ίσιωμα Πραμάντων : Παραμονή του ξεκινήματος για τα βουνά. Το κοπάδι ανυπομονεί, προσμένει με αγωνία το ξημέρωμα.
(Φωτο Ν. Καρατζένη όπως δημοσιεύτηκε στην ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, τχ.293, 2005) 

Δημοσιεύθηκε στη Ποιμενική Ζωή | Σχολιάστε