—————————–
Στη χθεσινή δημοσίευσή μας αναφορικά με την Παρηγορήτισσα της Άρτας, δημοσιεύσαμε δύο φωτογραφίες του 1889 από τους Robert Weir Schultz and Sidney Barnsley. Σήμερα θεωρήσαμε καλό να ασχοληθούμε λίγο περισσότερο με αυτή την πρώιμη – ίσως και την πρώτη μετά την απελευθέρωση της Άρτας – φωτογραφική αποτύπωση των βυζαντινών μνημείων της πόλης μας, με μια μικρή αναφορά στους δύο αυτούς βρετανούς αρχιτέκτονες.
“There is no great and no small
To the Soul that maketh all:
And where it cometh, all things are
And it cometh everywhere.” R.W.E. 1841
Αυτή η εναρκτήρια τετραπλή στροφή στο δοκίμιο του Ralph Waldo Emerson “Ιστορία”, ερευνά τη δημιουργία και την αποδοχή της τέχνης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της “από πρώτο χέρι” εμπειρίας στην κατανόηση και εκτίμηση της σύγχρονης και προηγούμενης καλλιτεχνικής παραγωγής. Αυτό τον στίχο επέλεξαν σαν εισαγωγή στην πρώτη σειρά από τα 28 σημειωματάρια που διατήρησαν με συνέπεια οι Robert Weir Schultz (1860–1951) και Sidney Howard Barnsley (1865–1926) και στα οποία κατέγραψαν την εμπειρία τους από τα ταξίδια τους στη λεκάνη της Μεσογείου. Οι δύο Βρετανοί αρχιτέκτονες επισκέφθηκαν την Ελλάδα για πρώτη φορά στις αρχές του 1888 με σκοπό να ασχοληθούν με τη μελέτη της βυζαντινής τέχνης και της αρχιτεκτονικής. Δύο χρόνια και τρία ταξίδια αργότερα, στο τέλος του 1890, θα άφηναν την Ελλάδα για να ξεκινήσουν το δικό τους αρχιτεκτονικό γραφείο στην Βρετανία. Στο μεταξύ , είχαν κατορθώσει να ερευνήσουν και να καταγράψουν συστηματικά περισσότερα από 50 μνημεία της ηπειρωτικής Ελλάδας και των νησιών της, σε εκατοντάδες σκίτσα και φωτογραφίες. Αυτή η καταγραφή αποτέλεσε τον πυρήνα για να αναπτυχθεί μια μοναδική αρχειακή συλλογή περίπου 1500 σχεδίων και χιλιάδων φωτογραφιών μεγάλων βυζαντινών μνημείων της λεκάνης της Μεσογείου, της Ιταλίας, της Τουρκίας, της Ελλάδας, καθώς και της Μικράς Ασίας και της Εγγύς Ανατολής, μεταξύ του 1888 και 1949.
Η συλλογή, η οποία στεγάζεται σήμερα στο British School of Athens, είναι γνωστή σαν Byzantine Research Fund Archive.
Όσο αφορά την Άρτα οι αρχιτέκτονες φωτογράφησαν λεπτομερώς το Ναό της Παρηγορήτισσας καθώς και τα υπόλοιπα βυζαντινά μνημεία της περιοχής, φωτογραφίες των οποίων θα παραθέσουμε σε επόμενες δημοσιεύσεις.
Στη φωτογραφία ο Robert Weir Schultz, καθισμένος πρώτος από αριστερά, με ντόπιους οδηγούς στο ταξίδι του στην Πελοπόννησο (1888-1890) (Πηγή : BRF Archive: WI.A-44, British School at Athens).
Arta : Church of the Virgin Parigoritissa – Detail of east end; photograph by Robert Weir Schultz and Sidney Barnsley, 1889
