1901 : Φωτογραφία του γεφυριού της Πλάκας από τη συλλογή του Σουλτάνου Abdul Hamid II (Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων / Istanbul University Library / Robert Elsie. Πρόκειται για την παλαιότερη φωτογραφία του γεφυριού όπως πρωτοδημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα Καθημερινή)
——————–
1932 : Επαγγελματική Διαφημιστική Κάρτα του Ποτοποιείου ΠΗΓΑΣΟΣ του κ. Β. Μπανταλούκα που εστάλη στην Πάτρα στις 30 Ιουλίου. (Η φωτο είναι από Οίκο Δημοπρασιών.
Διαφήμιση του Καφεποτοπωλείου Χρήστου Τόλου στο Μονοπλιό.
Κινηματοθέατρον “ΟΡΦΕΥΣ”
Κορμοφάνελα, κοντό, συντρόφι, κάλτσες, καλτσοδέτες, τσαρούχια, φουστανέλα, ζωνάρι, σελάχι, γελέκι, φέρμελη, πατατούκα, φλοκάτα, κάπα ή καπότο, σκούφια, τσιακτσίρα ή μπουραζάνα. Στη φωτογραφία μια οικογένεια απ’ τους Μελισσουργούς (Φώτο από τη συλλογή Α. Καρρά)
——————-
Ο πρώτος βομβαρδισμός στα Θεοδώριανα έγινε στις 8 Ιουνίου του 1943. Δεκαπέντε μέρες μετά ακολουθεί και δεύτερος βομβαρδισμός από Γερμανικά αεροπλάνα. Στις 10:20 το πρωί τρία γερμανικά αεροπλάνα “στούκας” επιτίθενται στο χωριό., ενώ ακολουθούν κι άλλα από διαφορετική κατεύθυνση. Συνολικά 24 αεροπλάνα επιτίθενται στο χωριό κατά κύματα. Οι Γερμανοί πιλότοι βομβαρδίζουν και πυροβολούν οτιδήποτε κινείται καθώς γνωρίζουν ότι οι Εγγλέζοι και οι αντάρτες βρίσκονται στο χωριό. Ο βομβαρδισμός είναι σφοδρός και κρατάει περισσότερο από δύο ώρες, ενώ υπολογίζεται ότι έπεσαν πάνω από 500 βόμβες. Εκτός από τις υλικές ζημιές, εφτά γυναίκες είναι νεκρές και έξι ελαφρά τραυματισμένες. Ανάμεσα σε αυτές που χάθηκαν, τρεις αδελφές που είχαν πάει να βοηθήσουν στο θέρισμα τους γειτόνους : Η Περσεφόνη, η Κωστάντω και η Ελένη Μητρογιάννη.
Στη φωτογραφία η Περσεφόνη Μητρογιάννη. Στο σχόλιο η αφιέρωση στο οπισθόφυλο της φωτογραφίας. (Η φωτο είναι από τη συλλογή της κ. Ελένης Πλεύρη)
“……………Όλος ο κεντρικός δρόμος που ήταν πια γεμάτος πέτρες, μπάζα, σοβάδες, σπασμένα ξύλα και θρυμματισμένα τζάμια από τα σπίτια που μισογκρεμίστηκαν, καθώς και τρύπες από τις βόμβες, ήταν κατάσπαρτος από κορμιά ανθρώπων, ανδρών, γυναικών και παιδιών κάθε ηλικίας, ακόμη και στρατιωτών, καθώς και ζώων στις πιο απίθανες στάσεις. Άλλοι ανάσκελα, άλλοι πρηνηδόν και άλλοι στο πλευρό. Πολλοί , ακίνητοι πια με μισάνοιχτο στόμα και ορθάνοικτα, απλανή μάτια, ενώ άλλοι βογκούσαν, φώναζαν, συστρέφονταν ή έμεναν ακίνητοι αναπνέοντας με δυσκολία. Όσοι είχαν απομείνει γεροί, έτρεχαν σαν τρελοί ανάμεσα από τους πεσμένους. Άκουγα παντού βογκητά, κραυγές, επικλήσεις για βοήθεια, υστερικές φωνές γυναικών, που για μέρες μετά εξακολουθούσαν να μου τρυπούν τ’αυτιά……………………………………………………………………… Βιαστικά προχωρώντας και ρίχνοντας σύντομες ματιές στους πεσμένους ανθρώπους ψάχνοντας για το θείο μου, έφτασα τρέχοντας μέχρι την πλατεία Κιλκίς. Εκεί έγινε το μεγαλύτερο κακό. Σκόρπια παντού τα κορμιά πεσμένων ανθρώπων, νεκρών και τραυματιών. Δεν έλειπαν και τα τραυματισμένα και τα σκοτωμένα ζώα, άλογα, μουλάρια και γάιδαροι που προσπαθούσαν μάταια να ανασηκωθούν και χρεμέτιζαν απελπισμένα. Μεγάλες κηλίδες αίματος ήταν σκόρπια απλωμένες παντού, ενώ δυο, τρία αυτοκίνητα είχαν λαμπαδιάσει. Στην πλατεία αυτή υπήρχαν τότε ένα ή δύο χάνια, πανδοχεία δηλαδή στα οποία οι χωρικοί εύρισκαν κατάλυμα και άφηναν τα ζώα τους κάτω στο στάβλο. Έμαθα αργότερα ότι εκεί σκοτώθηκαν, μεταξύ πολλών άλλων και 10 μέλη μιας και της αυτής οικογένειας από ένα κοντινό χωριό. Οι κραυγές, οι οιμωγές και οι θρήνοι που με υποδέχτηκαν κι εδώ με έκαναν να αισθανθώ σαν να είχα καταπιεί μια οκά μολύβι…..” Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο του Σπύρου- Αγησίλαου Κατσαούνου “Παιδικές αναμνήσεις από τον πόλεμο και την κατοχή”, 12 ετών τότε, όπως δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Κ. Βάγια, Η ΑΡΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ, ΑΡΤΑ, 2004. Τότε το βιβλίο του κ. Κατσαούνου ήταν υπό έκδοση αλλά δυστυχώς δεν μπορέσαμε να το εντοπίσουμε δημοσιευμένο.
Στη φωτογραφία το Γεφύρι της Πλάκας βομβαρδισμένο από τους Γερμανούς (Πηγή φωτογραφίας blog “Τα φιλαράκια”)
1934 : Αναμνηστική φωτογραφία μπροστά στο Γεφύρι της Άρτας από εκδρομή της Πανηπειρωτικής στην Ήπειρο τον Ιούλιο του 1934.
Το Χάνι του Γεωργόπουλου βρισκόταν στο δρόμο μπροστά στην Πλατεία Κιλκίς και δίπλα στο μετέπειτα ξενοδοχείο Η ΕΛΛΑΣ. Είχε μεγάλα δωμάτια με φαρδιά κρεββάτια. Μέσα στο Χάνι υπήρχε το καφενείο του Μαλτέζου, πατέρα του Γεράσιμου Μαλτέζου (Καπετάν Τζουμερκιώτη). Στο χάνι του Γεωργόπουλου πήγαιναν συνήθως άνθρωποι του κάμπου με τα άλογά τους και αγωγιάτες από την Σκούπα και τον Αμμότοπο.
1930 : Στη φωτογραφία γιορτάζοντας την Πασχαλιά στο Χάνι του Γεωργόπουλου. (Πηγή και φωτο από το βιβλίο του Κ. Τσιλιγιάννη “Σεργιάνι στην παλιά ‘Αρτα”, Αθήνα , 2013)
————-
1960ς : Οι κήποι μέσα στο Κάστρο, μπροστά από το καινούργιο ξενοδοχείο “Ξενία”. Σύμφωνα με τον κ. Λιαγκούα , ο πρώτος κηπουρός που σχεδίασε και διαμόρφωσε τον υπέροχο κήπο του Ξενία που θαύμασαν ντόπιοι και ξένοι, ήταν ο πατέρας του Νικόλαος Λιαγκούας. Τα περισσότερα λουλούδια τα φέρνανε από την Ιταλία οι τότε Αρτινοί φοιτητές καθώς η ντόπια αγορά ήταν ακόμη σε εμβρυικό στάδιο. Αν και η Αρχιτεκτονική Τοπίου ήταν ακόμη μια άγνωστη έννοια και λέξη για τους Αρτινούς, βλέποντας τους κήπους του Ξενία θα μπορούσαμε κάλλιστα να ισχυριστούμε ότι ο κ. Λιαγκούας σχεδίασε και διαμόρφωσε τον εξωτερικό χώρο του ξενοδοχείου με ευαισθησία και σεβασμό στην ιστορία του χώρου και του κτηρίου….
Στη φωτογραφία κάρτ ποστάλ της δεκαετίας του ’60 του Γιαννιώτη φωτογράφου Σπύρου Γκιώκα, εκτυπωμένο στην Ιταλία από τον C.G. Trimpoli, Pescara – Συλλογή “Οι καρτ-ποσταλ της Άρτας” δημοσιευμένη από τον κ. Βασίλειο Χολέβα (@Vassilios Cholevas)
———–
Όταν το Ξενία αποτελούσε ζωντανό κομμάτι της κοινωνικής ζωής της Άρτας. Στη φωτογραφία ο εξωτερικός χώρος της καφετέριας με τους Αρτινούς να απολαμβάνουν τη λιακάδα…Εύκολο να αναγνωρίσετε κάποιους….Πρώτος δεξιά ο τέως βουλευτής κ. Καραμπίνας, η κυρία της παρέας ειναι η κ. Ντόρα Μπακογιάννη και πρώτος αριστερά πρέπει να είναι ο κ. Αντώνης Κολιάτσος. ( Φώτο από ιδιωτική συλλογή Ν.Λ.)
1944 : Καλαθοπλέχτες στο Γεφύρι της Άρτας, κάτω από τον πλάτανο (Φωτο από το βιβλίο “Images of Greece” του D. Patmore, London,σελ. 115)
