Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

Πέρα από τα ερείπια και την ιστορία, το ταξίδι της ομάδας του Holtermann καταγράφει και τους ανθρώπους — τις στιγμές της επαφής, της περιέργειας και της οικειότητας.

Στην πρώτη εικόνα, μια αυθόρμητη συνάντηση: χαμόγελα, στάσεις του σώματος, βλέμματα που φανερώνουν τη διάθεση για επικοινωνία, παρά τη διαφορετική καταγωγή.

Και ύστερα, το καφενείο του χωριού. Μια μικρή κοινότητα συγκεντρωμένη γύρω από τον φακό: ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο ιερέας, αλλά και ένας ηλικιωμένος άνδρας με φουστανέλα — ένα ένδυμα που, ακόμη και το 1931, κουβαλά ήδη τη μνήμη μιας παλαιότερης εποχής και λειτουργεί ως ζωντανό σύμβολο ταυτότητας και παράδοσης.

Άλλοι όρθιοι, άλλοι καθισμένοι, όλοι με μια μίξη σοβαρότητας και περιέργειας, σε μια σκηνή που θυμίζει τελετουργία φιλοξενίας και καθημερινής συνεύρεσης.

Ο Holtermann σημειώνει «kafenion for ouzo(h)…», αποτυπώνοντας το τοπικό απόσταγμα· στην Ήπειρο, βέβαια, αυτό ήταν το τσίπουρο — αναπόσπαστο μέρος αυτών των απλών, ανθρώπινων στιγμών. (Φωτογραφίες από το αρχείο της οικογένειας Holtermann)

Encounters at Kastri, 1931.

Beyond ruins and history, Holtermann’s journey also captures the people — moments of contact, curiosity, and quiet familiarity.

In the first image, an unposed meeting: smiles, body language, and gazes that reveal a willingness to connect, despite differences in background.

And then, the village kafenion. A small community gathered before the camera: among them, the village priest stands out, as well as an elderly man wearing the traditional fustanella — a garment that, even in 1931, already carried the memory of an earlier era, a living symbol of identity and continuity.

Some stand, others sit; all face the lens with a mix of seriousness and curiosity, in a scene that feels almost ceremonial — a pause in the day for gathering, conversation, and shared presence.

Holtermann notes “kafenion for ouzo(h)…”, capturing in his own words the local distilled drink; in Epirus, of course, this would have been tsipouro — an integral part of such everyday encounters. (Photo courtesy of the Holtermann family)

📷 3. «Making Friends» — μια στιγμή γνωριμίας. Making Friends” — a moment of acquaintance.

📷 4. Στο καφενείο του χωριού, με τους κατοίκους συγκεντρωμένους γύρω από τον επισκέπτη. At the village kafenion, with the locals gathered around the visitor.

Από την επίσκεψη της ομάδας του Richard William Holtermann στον λόφο του Καστρίου — έναν τόπο που δεσπόζει πάνω από τις κοιλάδες του Αχέροντα και του Κωκυτού, σε ένα πέρασμα που από την αρχαιότητα ένωνε την ενδοχώρα της Ηπείρου με τη θάλασσα.

Ο αρχαιολογικός χώρος, χτισμένος πάνω σε ασβεστολιθικό ύψωμα, έχει ταυτιστεί με την αρχαία Πανδοσία, σημαντικό πολιτικό και διοικητικό κέντρο της Κασσωπαίας. Η στρατηγική του θέση επέτρεπε τον έλεγχο τόσο των χερσαίων διαδρομών όσο και των λιμενικών εγκαταστάσεων στον «Γλυκύ Λιμένα», μέσω της Αχερουσίας λίμνης και του Αχέροντα.

Στις φωτογραφίες του 1931 αποτυπώνονται όχι μόνο το τοπίο, αλλά και τα ίχνη της αρχαίας οχύρωσης — με χαρακτηριστική την πολυγωνική τοιχοποιία, που μαρτυρά την ενίσχυση του οικισμού ήδη από τα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ.. (Φωτογραφίες από το αρχείο της οικογένειας Holtermann)

At “Kastri” in Fanari, 1931.

From the visit of Richard William Holtermann’s group to the hill of Kastri — a site overlooking the valleys of the Acheron and Kokytos rivers, at a passage that since antiquity connected the inland of Epirus with the sea.

The archaeological site, built on a limestone hill, has been identified with ancient Pandosia, an important political and administrative center of Kassopaia. Its strategic position allowed control over both land routes and the harbor installations at “Glykys Limen” (Sweet Harbour), through Lake Acherousia and the Acheron River.

The photographs of 1931 capture not only the landscape, but also the remains of the ancient fortifications — notably the polygonal masonry, which attests to the strengthening of the settlement as early as the late 5th century BC.. (Photo courtesy of the Holtermann family)

📷 1. Θέα προς τον βορρά από τον λόφο στο Καστρί, πάνω από τις κοιλάδες του Αχέροντα και του Κωκυτού. Looking north from Kastri hill over the valleys of the Acheron and Kokytos.

📷 2. Αρχαία κατάλοιπα και τμήματα οχύρωσης στον λόφο, που συνδέονται με την ιστορική διαδρομή του τόπου. Ancient remains and sections of fortifications on the hill, connected to the historical course of the site.