Το Κουτσοκάμαρο σήμερα, ένα πέτρινο, παμπάλαιο γεφύρι, με ιστορία αιώνων, θάβεται κάτω απ’ τα μπάζα ασύδοτων τεχνικών εταιρειών. Η φωτογραφία και το σχετικό άρθρο στο λινκ που ακολουθεί είναι από το Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων του Σ. Μαντά – http://arhiogefirionipirotikon.blogspot.com/2012/02/blog-post_22.html
Μια ακόμη φωτογραφία του Π. Βοκοτόπουλου από το Κουτσοκάμαρο, αυτή τη φορά από πιο κοντινή απόσταση, τον Ιούλιο του 1966.
Μπορείτε να δείτε την παλιότερη ανάρτηση με το Κουτσοκάμαρο στο λινκ https://doxesdespotatou.com/to-koytsokamaro/
“……Από της 24 Ιουνίου 1881 ήρχισεν η απελευθέρωσις της περιφερείας Άρτης της Ανατολικώς του ποταμού Άραχθου. Το τμήμα Ραδοβυζίων διηρέθη εις δύο δήμους:
Τον Δήμον Ηρακλείας με πρωτεύουσαν την Σκουληκαριάν και τον Δήμον Τετραφυλίας με πρωτεύουσαν την Μπότσην..
Ο Σωτήριος Κοσσυβάκης εξακολουθεί να είναι επιβάλλουσα μορφή ανά την Χώραν εκείνην και εκλέγεται ανελλιπώς Δήμαρχος Τετραφυλίας από του 1881 έως του 1904 ότε απέθανεν. Είχε νυμφευθή θυγατέρα του Γρανίτσα εκ του χωρίου Γρανίτσα της Ευρυτανίας. Απέκτησε τέκνα τους: Γρηγόριον, Ιωάννην, Νικόλαον, Φωτεινήν, Μαριγώ, Καλλιόπην και Όλγαν.
Ο Σωτήριος Κοσσυβάκης Δήμαρχος Τετραφυλίας, έλαβε διά τας υπέρ της Δημοσίας ασφαλείας υπηρεσίας του τον Αργυρούν Σταυρόν των Ιπποτών του Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος την 22 Ιανουαρίου 1889. Η οικογένεια αύτη και κατά τον πόλεμον του 1897 πρόθυμος πάντοτε προσέφερε τας υπηρεσίας προς την πατρίδα.” (Πηγή : Άρθρο του Κ. Διαμάντη στην ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ, τχ. 123, 1962)
Στη φωτογραφία “Το δίπλωμα του Αργυρού Σταυρού των Ιπποτών που απένειμε ο Βασιλιάς Γεώργιος Α’ στον Σωτήριο Κοσσυβάκη”. (Πηγή : ΟΙ ΚΟΣΣΥΒΑΚΗΔΕΣ, Χρ. Μποκογιάννης, Άρτα, 2013)
Φωτογραφία της Μονής Σέλτσου* από την δεκαετία του ’70, πολύ πριν γίνει η αναστήλωση των κελιών. (Φωτο από προσωπική Συλλογή )
Για τη Μονή Σέλτσου υπάρχουν αρκετές αναρτήσεις να διαβάσετε σχετικά….
Για τους Ραδοβυζινούς στον Βορειοηπειρωτικό αγώνα και την συμμετοχή των Κοσσυβάκηδων, έχουμε γράψει και στο παρελθόν και μπορείτε να διαβάσετε σχετικά στο λινκ https://doxesdespotatou.com/oi-radovyzinoi-ston-voreioipeirotik/
Στην φωτογραφία “Μέλη της Επιτροπής Εθνικού Αγώνος Πρεμετής, 1913. Καθισμένοι στο μέσον, αριστερά ο Ιωάννης Κοσσυβάκης (γενειοφόρος)και δεξιά ο Απόστολος Παπαγεωργίου – Φιλώτας. Όρθιοι οι οπλαρχηγοί Σολδάτος, Γρηγόριος Κοσσυβάκης κ.α.” (Πηγή : ΟΙ ΚΟΣΣΥΒΑΚΗΔΕΣ, Χρ. Μποκογιάννης, Άρτα, 2013)
“Κατά τας διηγήσεις των παλαιοτέρων το γενεαλογικόν δένδρον της οικογένειας Κοσσυβάκη έχει ως εξής: Ο Δημήτριος Ζαλοχρήστος, καταγόμενος από την περιοχήν Βάλτου, εγκατεστάθη εις το χωρίον Μπότση (σημ. Μεγαλόχαρη) του Άνω Ραδοβυζίου προτού το 1800. Απέκτησε δύο υιούς : Τον Γεώργιον και τον Παναγιώτην, οι οποίοι από μικράς ηλικίας έμειναν ορφανοί εκ πατρός και μητρός.
Το χωρίον Μπότση έκειτο άλλοτε εις την θέσιν Αγίαν Παρασκευήν, νυν Παλαιοχώρι. Κατά την ολοσχερή καταστροφήν αυτού, υπό των Τούρκων, τα δύο μικρά ορφανά είχον κρυβή εντός βάτου ως κοσσύφια και οι ειδόντες απέδωσαν εις αυτά το παρωνύμιον Κοσσυφάκη, το οποίον ακολούθως εξελίχθει φωνητικώς εις Κοσσυβάκης.
Οι παίδες ενηλικιωθέντες ανέπτυξαν πατριωτικήν δράσιν κατά των Τούρκων. Το 1803 εβοήθησαν τους υπό τους Μποτσαραίους Σουλιώτας οι οποίοι διωκόμενοι υπό των Τούρκων και Αλβανών κατέφυγον εις την Μονήν του Σέλτσου, ένθα έγινε επίθεσης υπό των εχθρών, η δε Μονή παρεδόθη διά προδοσίας…….. Έκτοτε η οικογένεια Κοσσυβάκη συνεδέθη στενώς με τους Μποτσαραίους. Τους διασωθέντας Σουλιώτας οι Κοσσυβάκηδες οδήγησαν εν μέρει εις το Σύντεκνον του Βάλτου, ένθα έτυχον περιθάλψεως από τον Καπετάν Σωτήρην. Ούτος βραδύτερον ενυμφεύθη αδελφήν των Μποτσαραίων, ο δε υιός του Γεωργίου Κοσσυβάκη, Ιωάννης, ενυμφεύθη θυγατέρα της ως άνω αδελφής των Μποτσαραίων.
Οι δύο ούτοι αδελφοί Γεώργιος και Παναγιώτης Κοσσυβάκης λόγω της πατριωτικής των δράσεως και της βοηθείας προς τους καταδιωκομένους Σουλιώτας, κατεδιώχθησαν υπό των Τούρκων και των εντοπίων φίλων των Τούρκων. Αι οικίαι των επυρπολήθησαν και η περιουσία των διηρπάγη. Ένεκα τούτου εγκατέλειψαν την γενέτειραν αυτών και κατέφυγον εις Λεβαδειάν προς το αρματολίκι του πατρός του Οδυσσέως Ανδρούτσου, ένθα έμειναν αρκετόν χρόνον. Εκεί εις το χωρίον Γκούρα ο Γεώργιος Κοσσυβάκης ενυμφεύθη θυγατέρα της οικογένειας των Ρουσιάδων, συγγενών του Ανδρούτσου. Επανελθόντες βραδύτερον ίνα εγκατασταθούν εις τα κτήματά των εύρον εκεί εγκατεστημένους κολλήγους, του υπό των Τούρκων διορισθέντος Στρατιωτικού Διοικητού Ραδοβυζίων, Ντούλα Γώγου εκ Σκουληκαριάς. Ετιμώρησαν τούτους και τους εξεδίωξαν. Εφόνευσαν δε και τον καλόγηρον της Μονής Μπότση όστις αναλαβών ίνα περιθάλψη την μικράν αδελφήν των, απεπλάνησε ταύτην. Εκ τούτου υπάρχει τοποθεσία μέχρι σήμερον ονόματι «Ο φόνος του Καλόγηρου». Διά τούτο μετέβησαν πάλιν εις το αρματολίκι του Ανδρούτσου. Ενισχυθέντες υπό αυτού με δύναμιν 100 ανδρών επέστρεψαν εις Μπότσην και εγκατεστάθησαν μονίμως. Ελθόντες δε εις σύγκρουσιν προς τον Διοικητήν των Τούρκων Ντούλα Γώγον, κατατρόπωσαν αυτόν και τον ηνάγκασαν να απαλλάξη το χωρίον των πάσης φορολογίας υπέρ αυτού και των Τούρκων και να ζητήση από τους Τούρκους να παύση η περαιτέρω καταδίωξις των Κοσσυβακαίων.
Εις τας συμπλοκάς ταύτας εφονεύθη ο Παναγιώτης Κοσσυβάκης, όστις δεν είχεν αποκτήσει τέκνα.
Ο Γεώργιος Κοσσυβάκης απέκτησεν υιούς τους: Χρήστον, Κων)τίνον, Ανδρέαν και Ιωάννην. Οι τέσσαρες ούτοι αδελφοί εδημιούργησαν μεγάλην περιουσίαν εκ ποιμνίων και ηγόρασαν το Τσιφλίκι από τον Χασάν Μάλλιο.
Ο Χρηστός Κοσσυβάκης, απέκτησεν υιούς τους : Νικόλαον, Γεώργιον, Λάμπρον, Ιωάννην, Δημήτριον και Ευάγγελον.
Ο Κων)νος Κοσσυβάκης απέκτησεν υιούς τους: Νικόλαον, Δημήτριον και Γεώργιον.
Ο Ανδρέας Κοσσυβάκης απέκτησεν υιούς τους: Γεώργιον, Νικόλαον και Σπυρίδωνα.
Ο Ιωάννης Κοσσυβάκης, ως είπομεν ανωτέρω ενυμφεύθη θυγατέρα της αδελφής των Μποτσαραίων. Ήτο ο ικανότερος εκ των αδελφών και φέρεται ως αρχηγός των επαναστάσεων του Ραδοβυζίου του 1854 και 1866. Απέκτησεν υιούς τους : Δημήτριον, Γρηγόριον καί Σωτήριον. Εκ τούτων ο Δημήτριος απέθανεν εις ηλικίαν 20 ετών. Ο Σωτήριος αναπτύσσει εξαιρετικήν δράσιν και ηγείται ολοκλήρου της οικογένειας. Κατά την επανάστασιν του 1878 διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλον. Κατά την ως άνω περίοδον οι Τούρκοι συνέλαβον τον θείον του Ανδρέαν Κοσσυβάκην και τον εθανάτωσαν διά θραύσεως των οστών εις Ιωάννινα…….”(συνεχίζεται) [Πηγή : Άρθρο του Κ. Διαμάντη στην ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ, τχ. 123, 1962]
Στη φωτογραφία η επιστολή που έστειλε ο Μαυροκορδάτος προς τον Γεώργιον Κοσσυβάκην από τον Ιούνιο του 1824, η οποία σώζεται σε φάκελο της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Η επιστολή έχει ως εξής :
«Προς τον γενναίον Κοσιβάκην
Από τον καπετάν Κώσταν Οικονόμου πληροφορούμαι τον πατριωτισμόν σου και την προθυμίαν σου διά την σωτηρίαν της πατρίδος. Επειδή ο ρηθείς διωρίσθη αρχηγός των αρμάτων του Ραδοβυζίου, θέλεις αγωνισθεί μαζί του με τον συνήθη σου ζήλον προσφέρων τας στρατιωτικάς σου υπηρεσίας και να είσαι βέβαιος ότι η διοίκησις η οποία προσέχει και τας εκδουλεύσεις του καθ’ ενός, θέλει σε ανταμείψει κατ’ αξίαν των έργων σου και η πατρίς θέλει σε κηρύξει εν καιρώ τέκνον της γνήσιον.
Μεσολόγγιον 24 Ιουνίου 1824, Αλ. Μαυροκορδάτος». (Πηγή : Από το εξαιρετικό βιβλίο του Χρυσόστομου Μποκογιάννη με τίτλο ΟΙ ΚΟΣΣΥΒΑΚΗΔΕΣ, Άρτα, 2013, που μας το παραχώρησε δωρεάν και τον ευχαριστούμε θερμά)
Το Γεφύρι το 1980 – 81, σε φωτογραφία του Volker Möller , όταν ακόμη δεν υπήρχαν μαγαζιά δίπλα στο ποτάμι…..
“…..Τα εργαλεία της δουλειάς του ήταν : φαλτσέτα (μαχαίρι κοφτερό), σφυράκι (για κάρφωμα), τανάλια – κόφτης (για τις πρόκες), μασιάτι για τρόχισμα, αμόνι σιδερένιο (για κάρφωμα των τακουνιών και της σόλας), λιμάκι για τρόχισμα, πρόκες (τσαγκαροβελόνες), ξυλόπροκες, πεταλάκια, κόλλα (δερματόκολλα), τσιρίσι (κόλλα κατασκευασμένη από αλεύρι βρασμένο και στύψη), καραμπογιά, χοντρές κλώνες (παπουτσόκλωνες), γνήσιο κερί από μέλισσες για να κερώνουν τις κλωστές, παλιά δερμάτινη ποδιά, μαστέλο (ξύλινο δοχείο για νερό), καλαπόδια (διάφορων μεγεθών), φόλες (κομμάτια δέρματος για μπάλωμα), σουβλιά, κατόχι, καμινέτο.
Το επάγγελμα το άσκησαν οι Παπαλάμπρης Θωμάς, Κολιούλης Σπύρος, Σακκάς Νίκος, Τσινέλος Φίλλιπος, Μπλέτσος Ιωάννης, Κοντογιάννης Κώστας, Μπόλας Κώστας, Δέτσικας Γεώργιος, Βασιλείου Αθανάσιος, Ρίζος Χρήστος (Κιτσέας), Λάμπρου Δημήτριος, Τομπαλίδης Κώστας, Καλοκαίρης Νίκος, Ζάγκλης Σπύρος.
Από τότε που τα παπούτσια άρχισαν να βγαίνουν μαζικά στην αγορά και η τιμή τους έγινε προσιτή για το πλατύ κοινό, μπήκε στο περιθώριο ο μπαλωματής. Ο δυνατός ήχος που έβγαινε από το σφυρί του τσαγκάρη, καθώς χτυπούσε τις σόλες πάνω στο αμόνι ή καθώς κάρφωνε τις πρόκες ή τα πεταλάκια, δεν ακούγεται πιά…..” (Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)
Στη φωτογραφία με την ποδιά ο Χρίστος Ρίγγας*, τσαγκάρης, πατέρας του Θόδωρου, Νικόλαου και Μάχου Ρίγγα και σύζυγος της θρυλικής αντιστασιακής Ρίγγενας, την δεκαετία του ’30. (Φωτο από αρχείο Πηνελόπης Τ. Ρίγγα που για μια ακόμη φορά την ευχαριστούμε που μας παραχώρησε το αρχείο της με πολύτιμες φωτογραφίες….
*Για την οικογένεια Ρίγγα υπάρχουν αρκετές αναρτήσεις που μπορείτε να αναζητήσετε….
Τελικός Κυπέλλου. Αριστερά : Παππάς Κων/νος Στασινός Στράτος, Στασινός Νίκος, Μπίκας Δημήτριος, Σπύρου Γεώργιος, Γρετσίστας Θεόδωρος, Ασπροποταμίτης Βασίλειος, Τζουμάκας Νικόλαος, Νταλαγιώργος Απόστολος, Γούσιας Εμμανουήλ (οδοντίατρος), Τσέτης Νικόλαος (Πρόεδρος – Ακτινολόγος), Βρατσίστας Κων/νος, Παπαγεωργίου Αθανάσιος.
Κάτω : Ζαρκάδας Νικόλαος (ΜΑΝΧΑΙΜ), Γιαμούρης Ευάγγελος, Πατέντας Απόστολος, Καψάλας Χρήστος, Σταύρου Ευάγγελος, Μαργώνης Κων/νος, Γρίβας Γεώργιος, Σιλιόγκας Μιχαήλ, Σιμόπουλος Δημήτριος (με το γιό του Κωστάκη) Λάμπρος & Ηλίας Βούλγαρης. (Φωτο από αρχείο Μ. Σιλιόγκα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Το Δημοτικό Τουριστικό Περίπτερο (όπως αποκαλείται σήμερα) βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της Άρτας, στην κορυφή του λόφου της Περάνθης. Η θέα είναι μαγευτική και προσφέρει μια εξαιρετική εικόνα της μορφολογίας και της τοπογραφίας της περιοχής. Κάτω απλώνεται ολόκληρη η πόλη και προς τα νότια ο κόλπος του Αμβρακικού και ανάμεσά του τους ο Άραχθος. Το μάτι παρακολουθεί την πορεία του ποταμού να κυκλώνει την πόλη και, μετά να φεύγει ευθύς για να εκβάλει στον Αμβρακικό. Η πανοραμική θέα μπροστά στο πρόσωπο της Δύσης προσφέρει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.
Στη φωτογραφία “Διαφήμιση του Δημοτικού Περιπτέρου Άρτας” σε ελληνικά και αγγλικά, στον Τουριστικό Οδηγό τηε δεκαετίας του ’80, όταν ήταν υπό την διεύθυνση Σ. Τόλη & Σ. Λαγού.
