Η Οικία Γαρουφαλιά στην Άρτα

Δημοσιεύθηκε την 5 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

“Κάτοψη του ορόφου της οικίας Γαρουφαλιά έχει δημοσιευτεί από τον ίδιο τον Α. Ζάχο στο Altere Wohnbauten  και αναδημοσιευτεί από τον Κ. Παπαϊωάννου  στο Ελληνικό Παραδοσιακό Σπίτι, ενώ μια ακόμη φωτογραφία του έχει δημοσιευτεί από τον Α. Ορλάνδο. Δεν είναι γνωστό που ακριβώς βρισκόταν το σπίτι, το οποίο κάηκε κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς που σύμφωνα με τον Α. Ορλάνδο κατέστρεψε ένα μέρος της πόλης της Άρτας περί το 1930. Όπως συνήθως συνέβαινε στα σημαντικότερα αρχοντικά της Άρτας, το σπίτι  ήταν κτισμένο πανταχόθεν ή εν μέρει ελεύθερο, μέσα σε μεγάλο οικόπεδο. Κατά μήκος της κύριας όψης του υπήρχε ευρύχωρη αυλή. Δεξιά της αυλής βρισκόταν το περιβόλι με τα εσπεριδοειδή, περιφραγμένο με χαμηλό τοίχο με σιδερένιο κιγκλίδωμα και πέτρινη αυλόθυρα.

Το αρχοντικό είχε σε κάτοψη σχήμα Γ και διέθετε ισόγειο και όροφο. Οι ισόγειοι αποθηκευτικοί χώροι είχαν πρόσβαση από ευρύ, ημι-ηπαίθριο χώρο, η προς την αυλή πλευρά του οποίου είχε τη μορφή τοξοστοιχίας. Μια λίθινη κλίμακα με δυο συμμετρικούς βραχίονες που φέρονταν από τεταρτοκυκλικά τόξα, διατεταγμένα εκατέρωθεν κεντρικού ημικυκλικού, οδηγούσε στην φαρδιά κρεββάτα του ορόφου, μέρος της οποία ς είχε πιθανότατα κλειστεί εκ των υστέρων με υαλοστάσιο”. (Πηγή: ΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Α. Καρρά, 2022)

Οικία Γαρουφαλιά (Ορλάνδος 1936)

Στη φωτογραφία του Α. Ορλάνδου το 1936 “Η οικία Γαρουφαλιά με τα τοξάτα”. Τα τοξάτα ή δοξάτα ήταν οι ξύλινοι στύλοι τετράγωνης ή ορθογώνιας διατομής που εκτείνονταν κατά μήκος της κρεββάτας των παλιών αστικών σπιτιών της Άρτας και ανάμεσα στους οποίους τοποτετούνταν ξύλινα, δικτυωτά κιγκλιδώματα. Οι στύλοι « ..άλλοτες διήκουσιν άνω μέχρι της στέγης φέροντες σαγματοειδή επιθήματα διαφόρων τύπων άλλοτε δε συννενούντο προς αλλήλους δια τόξων (δοξάτα) ενίοτε ημικυκλικών, συνηθέστερον όμως διπλής καμπυλότητας, άτινα ήσαν πολύ αγαπητά κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας, τόσον εις τα σπίτια όσον και εις  στοάς μοναστηρίων και κατεσκευάζοντο διά ξυλοπήχεων και επιχρύσματος», (Πηγή φωτογραφίας & κειμένου : ΠΑΛΑΙΑ ΑΣΤΙΚΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ, ΑΒΜΕ 2, Ορλάνδος, 1936).

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

“Οι Γαρουφαλιάδες”

Δημοσιεύθηκε την 5 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

“Η οικογένεια  των «Γαρουφαλιάδων» μαρτυριέται στην Άρτα από τα προ της επαναστάσεως του 1821 χρόνια. Οι αδελφοί Νικόλαος και Μανώλης Γαρουφαλιάς, είναι δύο επώνυμοι αγωνιστές του 1821, που έλαβαν μέρος σε πολλές μάχες εναντίον των Τούρκων και διακρίθηκαν για τον πατριωτισμό, την γενναιότητα και τη συμβολή τους στον απελευθερωτικό αγώνα του έθνους. Τον πρώτο  τον βλέπουμε να μυείται στη Φιλική Εταιρεία μαζί με τους Γιάννη Μακρυγιάννη και  Γώγο Μπακόλα και ως υπαξιωματικό να πολεμά στο Κομπότι, στην Πλάκα και στο Πέτα. Μετέπειτα στη Μεσσηνία και στη Μάνη, κάτω από τις διαταγές του Μακρυγιάννη και  Νικηταρά  κατά των Αιγυπτίων του Ιμπραήμ. Αργότερα  παίρνει μέρος στις μάχες του Χαϊδαρίου και Καρύστου υπό τον Φαβιέρον και συμμετέχει στις επιχειρήσεις της Αθήνας. υπό τον Γεώργιο Καραϊσκάκη.Με τη  λήξη του αγώνα διορίστηκε το 1828 επίτροπος Λακωνίας και το 1829 φρούραρχος Καλαμάτας. Ενώ ο Μανώλης  Γαρουφαλιάς ακολουθώντας τα βήματα του αδελφού του στις αλλεπάλληλες συγκρούσεις του με τους Τούρκους  καταφεύγει κυνηγημένος  στην Ύδρα και λαμβάνει μέρος σε  ναυτικές επιχειρήσεις ως υποπλοίαρχος κάτω από τις διαταγές των Μ. Τσαμαδού, Εμμ. Τομπάζη και Γ. Κριεζή. Της ίδιας οικογένειας ο Πέτρος Ε Γαρουφαλιάς(1836-1902), έμπορος, είναι ο παππούς του Αρτινού πολιτικού Πέτρου Ε. Γαρουφαλιά του νεώτερου (1901- 1984), ο οποίος στις πρώτες μετά την απελευθέρωση της Άρτας Δημοτικές εκλογές εκλέγεται Δημοτικός Σύμβουλος( 29 Μαίου 1883) και λίγο  αργότερα βουλευτής Άρτας(1885). Οι Ευάγγελος και Αντώνης Γαρουφαλιάς είναι οι δύο γιοί του, οι οποίοι διετέλεσαν Δήμαρχοι Αρταίων και βουλευτές ( 4 φορές ο Ευάγγελος και 5 ο Αντώνης).

Στην ιστορική εξέγερση του Ραδοβυζίου εναντίον των Τούρκων (1878),  δύο ακόμη  «Γαρουφαλιάδες» βλέπουμε να «ανδραγαθούν». Ο πρώτος είναι ο Δημήτριος Ν. Γαρουφαλιάς(1840-1878), που έπεσε ηρωϊκώς μαχόμενος στο Κλειδί σε ηλικία μόλις 38 ετών, όταν εγκαταλείποντας το σώμα ευζώνων στην Ακαρνανία, μπήκε στο τουρκικό έδαφος για να πολεμήσει στο πλευρό των επαναστατών. «Απαράμιλλος υπήρξε η τόλμη και η γενναιότης του Ευζώνου Δημ. Γαρουφαλιά, εξορμήσαντος εκ της θέσεώς του και επιτυχόντος να φονεύσει 17 Τούρκους και μη δυνηθείς να διαφύγει  και κατακρεουργήθη εις το τέλος υπό των καταφθασάντων  εχθρών», μας πληροφορεί ο αείμνηστος Δημ. Καρατζένης (πρώην βουλευτής) στο βιβλίο του: «Αι επαναστάσεις της Άρτης του 1866 και 1878». Ο δεύτερος αδελφός, είναι ο Γεώργιος Ν. Γαρουφαλιάς (1832-1874) ο οποίος, καταδιωκόμενος από τους Τούρκους είχε καταφύγει με την οικογένειά  του στην απελευθερωθείσα Ελλάδα, αλλά δεν έπαψε να συνδράμει , με όλες του τις δυνάμεις τις εξεγέρσεις του Ραδοβυζίου….”

(Πηγή : Άρθρο του Αντώνη Κολιάτσου με τίτλο «30 χρόνια από το θάνατο του Ηπειρώτη πολιτικού Πέτρου Γαρουφαλιά και τα Δεκεμβριανά του 44», 26/12/2014, http://romiazirou.blogspot.com/)

Στη φωτογραφία “Ο  Αντώνης Γαρουφαλιάς, στη δεκαετία του ’30, με την σύζυγο του Ευφροσύνη και ένα από τα 4 παιδιά του, την Τέτα, με τον άντρα της χειρουργό Πάνο Αλεξίου.  Ο Ευάγγελος Γαρουφαλιάς είχε 5 παιδιά, τον Πέτρο (μετέπειτα βουλευτή κ υπουργό) κ τον Δημήτρη (Μήτσο) και 3 κορίτσια και ο Αντώνης είχε 4 παιδιά, τον Γιώργο (διετέλεσε κι αυτός βουλευτής), την  Αλεξάνδρα (Τέτα),  την Βασιλική – Ισμήνη (Νίνα) κ τον Νικόλαο. Ο Αντώνης Γαρουφαλιάς εκλέχτηκε δήμαρχος Άρτας (1899 – 1904) με αντίπαλο τον Κ. Καραπάνο και μετά 5 φορές βουλευτής Άρτας όπως αντίστοιχα και ο αδελφός του Ευάγγελος. Επίσης ο Αντώνης διετέλεσε κ Αντιπρόεδρος της Βουλής και επί δημαρχίας  του έγιναν πολλά έργα.”. (Πηγή :  “Ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ”, Ε. Ιντζέμπελης, Αθήνα, 2016)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

O Ευάγγελος Π. Γαρουφαλιάς ως Δήμαρχος κατά τον πόλεμο του 1897

Δημοσιεύθηκε την 5 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

“….Η προσωπικότητα και ο δυναμισμός του Ε. Γαρουφαλιά και τα επαναστατικά αντανακλαστικά του, ως κληροδοσία των προγόνων του, του επέτρεψαν κατά την περίοδο των καταστροφικών για την Ελλάδα πολέμων της διετίας 1897-1898, να πάρει τολμηρά μέτρα τα οποία όχι μόνο ανακούφισαν τους Αρτινούς, αλλά  και έδρασαν προληπτικά υπέρ της επαπειλούμενης από τους Τούρκους ακεραιότητας της προ 16-ετίας απελευθερωμένης  Άρτας. Ήταν τότε που ο Δήμαρχος Ευάγγελος Π. Γαρουφαλιάς  έφτιαχνε τα παραπήγματα στο Νεοχωράκι, Πέτα , Κομπότι, Λιμίνη και Μεγάρχη, για να εγκαταστήσει τους άστεγους Αρτινούς και  άλλους Ηπειρώτες πρόσφυγες, οι οποίοι, μετά την απόφαση της τότε κυβερνήσεως Θ. Δεληγιώργη που η πόλη της Άρτας  είχε καταστεί στρατόπεδο πολεμικών εξορμήσεων, την είχαν εγκαταλείψει. 

Και ήταν ο ίδιος που  την 6η Απριλίου του 1897, ευθύς με την έναρξη της επιθέσεως των Ελλήνων κατά των πέραν του Αράχθου τουρκικών δυνάμεων και τους μετέπειτα απαντητικούς κανονιοβολισμούς των Τούρκων, ο «σιδερένιος» Δήμαρχος Γαρουφαλιάς, ακλόνητος, παραμένει μόνος στην εγκαταλειμμένη πόλη, φροντίζει να μοιραστούν όπλα και φυσίγγια στους χιλιάδες άοπλους πολίτες  και εθελοντές,  που προσήλθαν από τη Δυτική Ελλάδα, και  τους οδηγεί  στη θέση Πλατανόρεμα,  για να περάσουν τον Άραχθο και άλλοι στη θέση της Πλάκας. Ιδού πως περιγράφει ο τότε απεσταλμένος της εφημερίδας των Αθηνών «ΣΩΤΗΡΙΑ» την γενναιότητα και τη δραστηριότητα του Δημάρχου Αρταίων σε σχετικό τηλεγράφημα στην εφημερίδα του: « Χθές μετά μεσημβρίαν εις το Δημαρχείον της πόλεως ήρξατο η διανομή όπλων γκρά εις τους πολίτας. Ο Δήμαρχος κ. Γαρουφαλιάς διένειμεν πρώτον εις τους αντιπροσώπους του Αθηναϊκού τύπου εν συγκινήσει και ενθουσιασμώ. Οι Έλληνες επευφήμησαν τον ενθουσιώδη Δήμαρχον» Ενώ αμέσως μετά, ο Δήμαρχος, τεθείς επί κεφαλής οπλισμένων  πολιτών, κατέλαβε την προ ολίγου εγκαταλειφθείσα από τα ελληνικά στρατεύματα γέφυρα και άλλα σημεία του Αράχθου, εμποδίζοντας  τους καταφθάνοντες Τούρκους να περάσουν στην πόλη….” (Πηγή : Άρθρο του Αντώνη Κολιάτσου με τίτλο «30 χρόνια από το θάνατο του Ηπειρώτη πολιτικού Πέτρου Γαρουφαλιά και τα Δεκεμβριανά του 44»,26/12/2014, http://romiazirou.blogspot.com/ )

Στη φωτογραφία ο Δήμαρχος και μετέπειτα Βουλευτής Ευάγγελος Π. Γαρουφαλιάς σε νέα ηλικία. (Φωτο από Αρχείο Μ/Φ Συλλόγου ΣΚΟΥΦΑΣ)

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

“Αι ελληνικαί και τουρκικαί Αρχαί εις την Γέφυραν της Άρτης δύο ημέρας προ της εκρήξεως του πολέμου του 1897”

Δημοσιεύθηκε την 4 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

Φωτογραφία από την εφημερίδα “Νέοι Καιροί” όπως δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Ε. Ιντζέμπελη “Ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ”, Αθήνα, 2016.

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

Η ανταπόκριση των New York Times για τα γεγονότα των πρώτων ημερών του πολέμου του 1897 στην Ήπειρο

Δημοσιεύθηκε την 4 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra
Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

O ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1897 ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ – Oι πρώτες μάχες στην περιοχή της Άρτας, 18 -24 Απριλίου 1897

Δημοσιεύθηκε την 4 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

“………Όπως στη Θεσσαλία έτσι και στην Ήπειρο οι Τούρκοι ανέλαβαν την πρωτοβουλία και στις 18  του Απριλίου ξεκίνησαν εχθροπραξίες, με τριήμερο βομβαρδισμό της Άρτας, έχοντας τοποθετήσει  στα υψώματα βορειοδυτικά της πόλης μια συστοιχία δεκαέξι πυροβόλων  και κατά τη διάρκεια της ημέρας έριχναν καυτή φωτιά για αρκετές ώρες. Αυτή η επίθεση ήταν τόσο αποτελεσματική που  διαδόθηκε ότι κατευθύνθηκε από Γερμανούς αξιωματικούς. Τα καυτά πυρά του πυροβολικού εναντίον της Άρτας είχαν επίσης σκοπό να προετοιμάσουν τον δρόμο για την επίθεση στη γέφυρα της Άρτας και στην ίδια την πόλη.

Στις 20 Απριλίου, στις 4 το πρωί, όλες οι τουρκικές πυροβολαρχίες που είχαν τοποθετηθεί απέναντι από την πόλη εκτόξευαν πυρά στα ελληνικά οχυρά και ταυτόχρονα συνεχή πυρά πυροβόλων όπλων εκτοξεύονταν από τα χαρακώματα που είχαν σκαφτεί στις όχθες του ποταμού. Επίσης επιχειρήθηκε σε ένα σημείο και ένα πέρασμα έτσι ώστε  να τραβήξει την προσοχή των Ελλήνων. Αλλά καθώς οι υπερασπιστές της πόλης  ήταν εξίσου δυνατοί, η προσπάθεια απέτυχε. Ένα ισχυρότερο τουρκικό τμήμα που προχωρούσε κατά της γέφυρας αποκρούστηκε επίσης έτσι ο ηρωισμός και  το θάρρος του επιτιθέμενου τουρκικού στρατού, που έχασε αρκετούς αξιωματικούς, δεν οδήγησε σε κανένα αποτέλεσμα.

Προς τα μεσάνυχτα της 21ης Απριλίου οι Τούρκοι έκαναν μια τρίτη επίθεση στη γέφυρα που οι Έλληνες την υπερασπιζόταν τόσο γενναία. Οι Τούρκοι ήλπιζαν να πετύχουν αιφνιδιάζοντας τον εχθρό, αλλά απέτυχαν. Οι πυροβολαρχίες  κοντά τους υποστήριζαν τις μονάδες που επιτίθονταν, αλλά με την κάλυψη της νύχτας, οι επιτιθέμενοι επέστρεψαν στις θέσεις τους. Το επόμενο πρωί στις 10 η ώρα ένας Αλβανός έκανε σήμα στους Έλληνες ότι οι Τούρκοι είχαν αποσυρθεί τη νύχτα και είχαν εκκενώσει τα γειτονικά χωριά καθώς και τα φρούρια. Στην πραγματικότητα, οι επιτιθέμενοι είχαν επιστρέψει στη Φιλιππιάδα για να καταλάβουν το πέρασμα εκεί, και είχαν εγκαταλείψει όλη την περιοχή μπροστά της. Όταν έγινε γνωστή η οπισθοχώρηση, οι κάτοικοι της περιοχής εκείνης, που ήταν κυρίως Έλληνες, έτρεξαν στην Άρτα εκφράζοντας τη χαρά τους για την αναχώρηση των Τούρκων.

Η ελληνική σημαία υψώθηκε πάνω από τα πυροβολεία και το τουρκικό τελωνείο, στο οποίο εισέβαλε ο κόσμος. Διαδραματίστηκαν σκηνές  μεγάλου θορυβώδους και ταραχώδους ενθουσιασμού, καθώς 4000 Έλληνες στρατιώτες κατέλαβαν τα πυροβολεία και τα χαρακώματα που είχαν στήσει οι Τούρκοι για τον βομβαρδισμό. Όλοι αναθάρρησαν στη σκέψη και στην ελπίδα ότι η τουρκική κυριαρχία στην Ήπειρο είχε τελειώσει. Η κραυγή «Μέχρι τα Γιάνινα!» ακούστηκε δυνατά πέρα ως πέρα και η μάζα των χωρικών, κατασυγκινημένη, πίστευε ότι η επιτυχία που κατακτήθηκε ήταν το πρώτο βήμα για την απελευθέρωση της Ηπείρου. Ο τριήμερος βομβαρδισμός της Άρτας από τους Τούρκους δεν είχε κανένα αποτέλεσμα άξιο αναφοράς. Μόνο μερικοί όλμοι είχαν φτάσει στην πόλη και από αυτούς ο μεγαλύτερος αριθμός δεν εξερράγη.

Ο συνταγματάρχης Μάνος διέταξε αμέσως την καταδίωξη του εχθρού. Με ένα τμήμα της Μεραρχίας του διέσχισε την Άρτα στο Μπάνι και στράφηκε προς τη Φιλιππιάδα, ενώ μια Ταξιαρχία και 1500 Εθελοντές κατέλαβαν τη Στριβίνα που βρίσκεται περίπου 12 μίλια νότια του περάσματος Πέντε Πηγάδια. Η Τουρκική Ταξιαρχία, που μέχρι τότε βρισκόταν μπροστά στην Άρτα, αποσύρθηκε προς το Λούρο. Εκεί, στις παρυφές της Φιλιππιάδας περίμεναν την επίθεση των Ελλήνων στις 22  Απριλίου. Μετά από μια σύντομη μάχη, όπου οι Τούρκοι έχασαν αρκετές εκατοντάδες άνδρες και μερικά όπλα, οπισθοχώρησαν στο στένωμα των Πέντε Πηγαδιών, που ήταν μια θέση ισχυρά οχυρωμένη από τη φύση. Στις 23 Απριλίου ο συνταγματάρχης Μάνος κατέλαβε τη Φιλιππιάδα και την ίδια ώρα έφτασε η είδηση ​​ότι το οχυρό Ιμαρέτ, το ισχυρότερο τουρκικό οχυρό, απέναντι από την Άρτα δεν μπορούσε πλέον να αντέξει.

Η είδηση ​​της υποχώρησης στο πέρασμα των Πέντε Πηγαδιών και η εγκατάλειψη της περιοχής μέχρι το σημαντικό εκείνο σημείο προκάλεσε μεγάλη δυσαρέσκεια στην Κωνσταντινούπολη. Στα Γιάνινα εστάλησαν αμέσως διαταγές για αποστολή ενισχύσεων στο σημαντικό στενό των Πέντε Πηγαδιών που κυριαρχούσε  στον δρόμο προς τα Γιάννενα, καθώς και για τη συγκρότηση δύο νέων Μεραρχιών στη σκηνή του πολέμου στην Ήπειρο. Διαδόθηκε  ότι ο Achmed Fevzy, ο Γενικός Διοικητής αυτής της περιοχής επρόκειτο να ανακληθεί. Στα Γιάνινα επικράτησε  μεγάλος ενθουσιασμός λόγω της ανταρσίας που ξέσπασε μεταξύ των αλβανικών στρατευμάτων, η οποία τράβηξε την προσοχή των στρατιωτικών αρχών μακριά από τις επιχειρήσεις του πολέμου. Αυτή η συγκυρία ήταν ένα μεγάλο  πλεονέκτημα για τις επιτιθέμενες δυνάμεις. Στις 23 και 24 Απριλίου σημειώθηκαν νέες συγκρούσεις μεταξύ των στρατευμάτων του συνταγματάρχη Μάνου και πολλών τουρκικών τμημάτων, που είχαν απωθηθεί στο πέρασμα, χωρίς όμως καμία επίπτωση στη γενική κατάσταση των πραγμάτων. Οι επιχειρήσεις εκείνων των ημερών μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: οι Έλληνες πιστεύοντας με σιγουριά ότι οι στρατιωτικές τους επιχειρήσεις θα υποστηριζόταν από μια παράλληλη  εξέγερση του λαού, είχαν οχυρωθεί κοντά στην είσοδο του περάσματος και προσπαθούσαν να αποσπάσουν την προσοχή και τις δυνάμεις των Τούρκων κάνοντας ταυτόχρονες επιθέσεις σε διάφορα μέρη….. (Πηγή : 1.THE GREKO – TURKISH WAR from official sources by a German Staff Officer translated by Frederica Bolton, London, 1898)

Στη φωτογραφία “Το 9ο Σύνταγμα Πεζικού στο Κομπότι Άρτας” (Πηγή : ΓΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ 1987)

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

Παρατηρήσεις για τον Κόλπο της Άρτας, 1830 – Η Σαλαχώρα & Το Κορακονήσι

Δημοσιεύθηκε την 3 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

“……..Επιστρέφοντας στην ακτή από το Λούρο, βρίσκουμε μια ακανόνιστη γραμμή χαμηλής αμμώδους έκτασης, πρώτα προς τα Ν.Α. και μετά ανατολικά προς τη Σαλαχώρα, που περικλείει τη μεγάλη λίμνη Τσουκαλιό. Η Σαλαχώρα είναι ένα βραχώδες ύψωμα περίπου διακοσίων ποδιών, σημαντικό για την απομονωμένη θέση του σε αυτές τις μισοσχηματισμένες  ακτές. Υπάρχει εκεί ένα τουρκικό φυλάκιο, με φρουρά πενήντα Αλβανούς στρατιώτες. Υπάρχουν επίσης μερικά μικρά κανόνια, αλλά δεν τολμώ να πω ότι το μέρος είναι οχυρωμένο, καθώς υπάρχουν εκεί μάλλον τυχαία παρά βάσει σχεδίου. Η κορυφή του λόφου, ωστόσο, παραδέχομαι ότι είναι ισχυρό οχυρό. Εδώ έχει ιδρυθεί τελωνείο, καθώς αυτή είναι η γραμμή που προτιμάται περισσότερο για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων στην Άρτα, απ’ όπου απέχει μόνο τρεισήμισι ώρες με καλό δρόμο. Από την Πρέβεζα είναι πιο συνηθισμένο να επιβιβαστείτε για τη Σαλαχώρα, παρά να κάνετε ολόκληρο το ταξίδι από τη στεριά.

Μια πολύ στενή κορδέλα τριών μιλίων συνδέει τη Σαλαχώρα με ένα άλλο παρόμοιο ύψωμα νοτιοανατολικά, όπου υπάρχει ένα ελληνικό φυλάκιο και ένα χωριό με διακόσιες ψυχές, από τις οποίες σαράντα είναι στρατιώτες. Οι υπόλοιποι είναι Έλληνες ψαράδες με τις οικογένειές τους. Είναι το μόνο μέρος στις όχθες του κόλπου, με εξαίρεση την Πρέβεζα ή τη Βόνιτζα, όπου μπορεί κανείς να προμηθευτεί προμήθειες. Η κορυφή στέφεται από ένα ενετικό μοναστήρι, που τώρα έχει μετατραπεί σε ελληνική εκκλησία. Παρατήρησα πολλά θραύσματα γλυπτών από μάρμαρο, αλλά οι κάτοικοι αγνοούσαν την ύπαρξής τους εκεί, και δεν μπόρεσα να ανακαλύψω πιο παλιά ερείπια από την εποχή των Ενετών. Εδώ και στη Σαλαχώρα υπάρχει μια επιβλητική θέα των λιμνών που εκτείνονται στους πρόποδες αυτών των φυσικών υψωμάτων. Οι λίμνες είναι πολύ ρηχές και διάσπαρτες με πολυάριθμα βαλτώδη νησιά.

Η Βουβάλα, και τα μικρά νησάκια που βρίσκονται στο νότιο τμήμα (τα οποία είναι όλα ψηλά), φαίνεται να αποκαλούνται  αποκλειστικά με το όνομα Κορακονήσι και το γεγονός ότι το σημείο όπου βρίσκεται το χωριό έχει την ίδια ονομασία, δείχνει ότι παλαιότερα δεν ανήκαν στην ηπειρωτική χώρα, αλλά  κατά πάσα πιθανότητα ήταν όλα ενωμένα μεταξύ τους. Είναι όλα κλεισμένα σε μια περιοχή βάθους  δυο ή τριών μέτρων που εκτείνεται από την ακτή και δύο από αυτά συνδέονται ήδη με μια όχθη, πάνω από την οποία η θάλασσα ξεβράζεται μόνο με τις δυνατές, θαλασσινές αύρες. Το ίδιο το νησί Βουβάλα  σχηματίζεται  από τέσσερις νησίδες, που συνδέονται μεταξύ τους με λωρίδες άμμου που περικλείουν μια λίμνη. Και στο μεγάλο ύψωμα όπου βρίσκεται το χωριό έχουν προστεθεί δύο παρόμοιες νησίδες που περικλείουν επίσης μια λίμνη. Όλα αυτά τα υψώματα είναι από απαλή άμμο, με βράχια ύψους δεκαπέντε έως τριάντα ποδιών, στα οποία υπάρχουν φλέβες αποσυντεθειμένου ίασπι, ενώ εκείνα στην ηπειρωτική χώρα από κοκκινόχωμα και διαφέρουν, στο σχηματισμό τους από εκείνα της Σαλαχώρας, που είναι από ασβεστόλιθο και χαλαζία….” (Πηγή :Observations on the Gulf of Arta, Made in 1830, Author(s): James Wolfe, Source: The Journal of the Royal Geographical Society of London , 1833, Vol. 3 (1833), pp. 77-94 Published by: Wiley on behalf of The Royal Geographical Society (with the Institute of British Geographers)

“Ο Κόλπος της Άρτας” – Χάρτης από το ίδιο βιβλίο της Royal Geographical Society of London.

Δημοσιεύθηκε στη Περιηγητές που πέρασαν από την Άρτα | Σχολιάστε

1930 – 33 : Μαθητές Γυμνασίου Άρτης

Δημοσιεύθηκε την 3 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

Ριγανέλα Ελισάβετ, Σέρρη Άσπα, Μαρκαμπέλα Ναυσικά, Διαμαντή Τζένη, Πάνου Ελευθερία, Πρίντζου Μερόπη, Σιμιτζή Σοφία, Καλυβιώτη Αυγή, Αγγελική & Κική Κομπορόζου, Νικολοπούλου Αρετή, Παπαδόπουλος Μιχάλης (ο Περάνθης), Γεωργούλας Κων/νος, Νάκος Γρηγόριος, Ψαθάς Αιμίλιος, Θάνος Νίκος, Μάγγος Σπυρίδων, Σαλούρος Χαράλαμπος, Τζώρτζης Γεώργιος, Στρεβίνας Παναγιώτης, Νικολός Αλέξανδρος, Καζατζόγλου Γεώργιος, Γιαννακός Κώστας, Καράμπαλης Λάμπρος, Ζορμπάς Δημήτριος, Καλαμπόκης Ευθύμιος, Καραβασίλης Γεώργιος, Λέκος Δημήτριος, Τσαμπούλας Γεώργιος, Βάρδιας Δημήτριος, Ζαχαρής Χρήστος, Γκίζας Β. Δημήτριος, Πίτσιλης Γεώργιος, Σαλούρος Κων/νος, Καρατζένης Αλέκος, Παπαμήτσος Δημήτριος, Παπακίτσος Τάκης, Κοτσαρίδας Σπυρίδων, Ντέτσικας Γεώργιος, Κουτσούμπας Χρήστος, Τρομπούκης Γεράσιμος, Βαφιάς Γρηγόριος , Ντίνος Δημόπουλος, Καραισκάκης Δημήτριος, Γεωργόπουλος Παναγιώτης.( Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Περισσότερες λεπτομέρειες για τα πρόσωπα στο σχόλιο του κ. Μπανιά.

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

“Xρυσό Ζεύγος Ενωτίων”

Δημοσιεύθηκε την 2 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

Για τα σκουλαρίκια της Αμβρακίας στην Έκθεση του Βρετανικού Μουσείου γράψαμε πρόσφατα. ( https://www.facebook.com/photo/?fbid=395777255896152&set=a.130664002336385)

Στην πανέμορφη φωτογραφία που ακολουθεί εικάζουμε ότι πρόκειται για τα ίδια σκουλαρίκια. Η φωτογραφία βρέθηκε στην europeana.eu, και ως πηγή προέλευσης της αναγράφεται  το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων. Δυστυχώς το λινκ που δίνεται δεν οδηγεί κάπου, έτσι δεν μπορέσαμε να βρούμε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά.

Κι εδώ η σχετική σελίδα….

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην αρχαία εποχή... | Σχολιάστε

Παρατηρήσεις για τον Κόλπο της Άρτας, 1830 – Ο Ποταμός Λούρος

Δημοσιεύθηκε την 2 Ιουνίου 2022 από Anastasia Karra

Σε ένα άρθρο του “The Journal of the Royal Geographical Society of London”,  ο συγγραφέας James Wolfe μας δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του Κόλπου της Άρτας το 1830, σχεδόν 200 χρόνια πριν. Το απόσπασμα που ακολουθεί περιγράφει λεπτομερώς  το πέρασμα του ταξιδιώτη από τον ποταμό Λούρο, ακολουθώντας την ακτογραμμή του κόλπου από την Πρέβεζα προς την Άρτα.

“…………Ο τερματισμός μιας χαμηλής σειράς λόφων, που εκτείνεται προς τα ανατολικά κατά μήκος της θάλασσας, δίνει τώρα μια μικρή ανύψωση στην ακτογραμμή για περίπου ενάμιση μίλι, όταν φτάνουμε στις εκβολές του ποταμού Λούρου (την αρχαία Charadra), που έχει πλάτος περίπου εξήντα πόδια. Αν και εμποδίζονται από τα ρηχά νερά, ωστόσο σκάφη που διασχίζουν το  νερό δέκα έως δώδεκα πόδια μπορούν να εισέλθουν στο ποτάμι καθώς εξ αιτίας  της ομοιομορφίας του πλάτους και του βάθους του είναι πιο πλωτό και αξίζει να κατατάσσεται ψηλότερα από τον ποταμό Άρτα. Στην είσοδο, η ανατολική όχθη του προσφέρει περίπου εκατό τετραγωνικά πόδια στερεό έδαφος που καταλαμβάνεται από έναν Έλληνα φρουρό, αλλά η δυτική όχθη ορίζεται μόνο από ψηλές καλαμιές, και για δύο μίλια προς τα πάνω στον ποταμό μπορούσα να βρω μόνο δύο μέρη για να μπορέσω να τον διασχίσω. Η ταχύτητα του ρεύματος ήταν περίπου δύο μίλια την ώρα. Διέσχισα τον Λούρο με ένα φέρι, σε ένα σημείο  περίπου επτά μίλια ψηλότερα, το οποίο είναι στο δρόμο από Πρέβεζα προς Άρτα, όπου το ποτάμι είναι τόσο φαρδύ, βαθύ και γρήγορο όσο και στην είσοδό του στον κόλπο. Δύο ή τρία μίλια πάνω από αυτό το σημείο, το ποτάμι χωρίζεται σε δύο ρέματα, το ένα έρχεται από βόρεια, το άλλο από μια πιο ανατολική κατεύθυνση, περνώντας  τα ερείπια του αρχαίου Charadrum, όπου το πλάτος του είναι μόνο σαράντα πόδια, και η ταχύτητα του, τρέχοντος, τρία μίλια την ώρα. Αυτό το παρακλάδι του  ονομάζεται πλέον Ιππόλυτος, αν και προφανώς είναι ο κύριος κλάδος, και η σύγκριση της αρχαίας ονομασίας του ποταμού με το προαναφερθέν φρούριο που στεκόταν στις όχθες του, σίγουρα θεωρούνταν πάντα έτσι. Φαίνεται να κατεβαίνει από τα ανατολικά του Μαύρου Βουνού, ενός πολύ αξιοσημείωτου βουνού με τρεις κορυφές, ύψους χίλια πεντακόσια περίπου πόδια, του οποίου η σκοτεινή και άγονη όψη επιβάλλει το όνομα που του δόθηκε. Αυτό είναι το υψηλότερο βουνό από μια οροσειρά που εκτείνεται σχεδόν ανατολικά και δυτικά σε όλο το μήκος του κόλπου, περίπου οκτώ ή εννέα μίλια από τις ακτές του, στη βάση του οποίου βρίσκονται οι πλούσιες και εύφορες πεδιάδες της Άρτας. (Πηγή :Observations on the Gulf of Arta, Made in 1830, Author(s): James Wolfe, Source: The Journal of the Royal Geographical Society of London , 1833, Vol. 3 (1833), pp. 77-94 Published by: Wiley on behalf of The Royal Geographical Society (with the Institute of British Geographers)

Στη φωτογραφία “Μεταφορά πυρομαχικών από τον ποταμό Λούρο το 1912” .Επιστολικό δελτάριο  από τον Α’ Βαλκανικό πόλεμο, Εκδόθηκε από την Μ. Ν. Μιχαλοπούλου στην Αθήνα. (Πηγή : http://www.balkanwars.gr/)

…και η πίσω πλευρά του δελτάριου.

Δημοσιεύθηκε στη Περιηγητές που πέρασαν από την Άρτα | Σχολιάστε