Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

“Στα χρόνια που κύλισαν, οι αλλόφυλοι και οι δικοί μας που πέρασαν, κατέστησαν ετοιμόρροπο το σπίτι, άρπαξαν, έκλεψαν και κατέστρεψαν ότι είχε απομείνει. Όμως μια κόρη με τους γονείς που έμεναν μαζί της, η τελευταία, που είχε γεννηθεί το 1890 κι είχε βαφτιστεί Φερενίκη, για να φέρει τη νίκη διώχνοντας επιτέλους τους Τούρκους, πήγαινε κάθε χρόνο για να το κρατήσει όρθιο. Η κόρη της Φερενίκης και εγγονή του Κ. Αβδίκου, που περνούσε τα παιδικά της καλοκαίρια σ΄αυτό το σπίτι, η συγγραφέας και λαογράφος, Ερμηνεία Φωτιάδου, κυριολεκτικά στήριξε το σπίτι χρησιμοποιώντας επί τρία χρόνια τους μαστόρους που κάθε φορά έπρεπε κι ύστερα το γέμισε με τα αντικείμενα που συγκέντρωσε και διέσωσε με τη βοήθεια του συζύγου της ιατρού, Αθ. Φωτιάδη. Το άνοιξε διάπλατα, το στόλισε και το δώρισε στην κοινότητα κι ως μνημόσυνο στη μνήμη του παππού της Κ. Αβδίκου έκτισε το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στον κήπο του σπιτιού. …….”

Στη φωτογραφία το Λαογραφικό Μουσείο στο Συρράκο σήμερα.
(Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : ΣΥΡΡΑΚΟ, ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ, Ε. Φωτιάδου, Ιωάννινα,1999)

“Στο Συρράκο εγκαινιάστηκε το Λαογραφικό Μουσείο στο σπίτι που έκτισε ο Κωσταντίνος Αβδίκος πριν από 150 χρόνια. Ο Κ. Αβδίκος ήταν έμπορος τυριών και ταξιδευτής στην Τεργέστη, στη Νάπολη, στη Μάλτα. Το σπίτι του στο Συρράκο το έχτισε περήφανο, τρίπατο, με μεγάλα παράθυρα, διπλές πόρτες, μεγάλες αυλές και την αυλόπορτα φοδραρισμένη με λαμαρίνα γερή, για ν’ αντέχει, όπως γράφει η συγγραφέας του βιβλίου «Του γύφτου τ’ άργανα». Οι τοίχοι τόζωναν σαν κάστρο και τα μικρά του ντουλάπια ήταν πολεμίστρες κι ένα σωρό κρύπτες, που ούτε τις υποπτευόταν κανείς, όπου έκρυβαν μονόκαννα ή δίκαννα όπλα. Το σπίτι μέσα στολίζονταν με τα χρόνια, γιατί ο νοικοκύρης, μεγάλος έμπορος της εποχής του, κουβαλούσε από την εσπερία, όπου πήγαινε για τις δουλειές του, λογής – λογής στολίδια. Κι ήταν πάντα, ανοιχτό, χαρούμενο και φύλαγε κι ανάσταινε πέντε θυγατέρες κι ένα μοναχογιό…………..
Όμως «ήρθανε χρόνια δίσεκτα, μήνες φαρμακωμένοι», που λέει κι ο ποιητής κι «άλλους έφαγε η ξενιτιά κι άλλους τους πήρε ο χάρος». Οι κοπέλες παντρεύτηκαν κι έφυγαν, ήταν βλέπεις ξενογωνιές. Ο γιός έγινε δικηγόρος και από το 1927 που εμφανίστηκε για λίγες μέρες στο χωριό δεν ξαναεμφανίστηκε, ούτε κανείς από την οικογένειά του….Ρήμαξε το σπίτι…….”
(Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : ΣΥΡΡΑΚΟ, ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ, Ε. Φωτιάδου, Ιωάννινα,1999)

Καρτέλα που καταγράφονται τα 6 από τα 8 μέλη της οικογένειας του Κωσταντίνου Αβδίκου, παππού της Ερμηνείας Φωτιάδου και πρώτου ιδιοκτήτη του σημερινού Λαογραφικού Μουσείου στο Συρράκο. Λείπουν οι κόρες του Όλγα Αυδίκου – Βασταρούχα και Αικατερίνη Αυδίκου -Νίκα. Πρέπει να είναι πριν το 1908.

“Η Πρόεδρος και ιδρύτρια του Ηπειρωτικού – Λαογραφικού Ομίλου « ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ» Ερμηνεία Φωτιάδου, ανάμεσα στους χορευτές του Ομίλου σε ταξίδι στο εξωτερικό. Με τους «Κρυστάλληδες» (όπως συνήθιζε να χαρακτηρίζει τα …παιδιά της του Ομίλου, τους χορευτές) ταξίδεψε σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου και κάλυψε με την παρουσία του , τις εμφανίσεις του, τη διδαχή του και τις φορεσιές του, όλο τον κόσμο.”
(Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : Η Ερμηνεία μέσα από τα μάτια των άλλων, Ιωάννινα, 2006)