Η ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ

Δημοσιεύθηκε την 4 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

—————-
“Ασθένεια, η αιτιολογία της οποίας ήταν γνωστή από την αρχαιότητα και που ενδημούσε σε πολλά μέρη της Ηπείρου. Σύμφωνα με τον Άγγλο περιηγητή W. Turner (1813): …….η πεδιάδα της Άρτας είναι ένα μεγάλο έλος, μία εστία πυρετών με ρίγη από τους οποίους οι κάτοικοι μόνιμα πάσχουν. Ο Αλή πασάς ποτέ δεν κοιμάται εκεί ούτε σταματάει εκεί το βράδυ. Το μολυσμένο αυτό αέρα τον αναπνέουν και στην Πρέβεζα που οι κάτοικοί της το καλοκαίρι σφαλίζουν τα παράθυρά τους μετά τη δύση του ηλίου.
Ο Hughes μάλιστα γράφει πως ο Ιταλός γιατρός και μηχανικός της Άρτας είχε χάσει από την ελονοσία τη γυναίκα και όλα τα παιδιά του. Με την πάροδο των ετών η κατάσταση δεν άλλαξε καθόλου γιατί εξήντα χρόνια αργότερα, το 1874, οι τοπικές αρχές αναγκάστηκαν να προσλάβουν το γιατρό Αλκιβιάδη Μουρούζη, αποκλειστικό καθήκον του οποίου ήταν να επισκέπτεται τους πάσχοντες από ελονοσία.”
(Πηγή : ΥΓΕΙΑ &ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ ΤΟΝ 19Ο ΑΙΩΝΑ, Ιοκάστη Παναγιωτίδου, Διδακτορική διατριβή, 1997)

Στη φωτογραφία το ζεύγος Χαρίλαου Βάγια – Ελένης Κατσαούνου με το μικρό γιό τους Κωστάκη. Μάννα και γιός πέθαναν μαζί το 1929 από ελονοσία, καθώς στην Άρτα « θέριζε η αρρώστια». (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΑΡΤΗΣ, 1937-38

Δημοσιεύθηκε την 3 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————-
“Το Εθνικό Οικοτροφείο Άρτης στεγαζόταν σε χώρο δεξιά της Αγίας Θεοδώρας, εκεί που είναι σήμερα το 3ο Γυμνάσιο- Λύκειο. Τα ορφανά παιδιά μάθαιναν τέχνες όπως Ραπτική (Θεόδωρος Λάιος), Υπόδηση (Καρέλλης), Ξυλουργική (Ρίζος)κτλ.. Πολλά από τα παιδιά του Ορφανοτροφείου έπαιζαν σε ποδοσφαιρικές ομάδες.
Στη φωτογραφία εικονίζονται δεξιά Κωσταντίνος Γιώτης, απέναντι στην άκρη αριστερά ο αδελφός του Παναγιώτης, επίσης Σ. Μπακαγιάννης, Κουρκούτας, Γκανιάτσας και άλλοι.”
(Φωτο & Σχόλιο Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Οικοτροφείο Άρτης | Σχολιάστε

ΠΕΡΙ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 3 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την ονομασία του χωριού:
1) Μετά την καταστροφή της Θεοδωρίας από τους Σλάβους ίσως κάποιος Βούλγαρος κατείχε το μέρος ως τσιφλίκι νεμόμενος την περιοχή. Οι Τούρκοι κατέλαβαν το μέρος κατά το 2ο ήμισυ του 15ου αιώνα και εκδίωξαν τον Βούλγαρο δυνάστη.
2) Το μέρος που βρίσκεται το σημερινό Βουργαρέλι είχε πυκνό δάσος από έλατα. Βούλγαροι υλοτόμοι εκμεταλλεύονταν την οικοδομήσιμη ξυλεία και την μετέφεραν στην Άρτα με τα άφθονα ρέοντα νερά. Έτσι γυμνώθηκε το έδαφος και εκεί εγκαταστάθηκαν οι κάτοικοι των γύρω συνοικισμών, ωθούμενοι αναγκαστικά από τους Τούρκους ώστε να είναι ευκολότερη η είσπραξη των φόρων. Η κατάληξη Λη σημαίνει στην τούρκικη γλώσσα τοποθεσία.
3) Πιθανόν από κάποιον δραστήριο υλοτόμο που ονομάζονταν Βουργαρέλης. Να σημειωθεί ότι για 30 χρόνια (1950-1980) το χωριό μετονομάστηκε σε Δροσοπηγή.
(Πηγή https://www.vourgarelinet.gr/)

Στη φωτογραφία του Απόστολου Βερτόδουλου από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, “Άποψη του Βουργαρελίου όταν ονομαζόταν ακόμη Δροσοπηγή στις αρχές της δεκαετίας του’60”

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΕΞΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 3 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

“Την 4ην, όθεν, Οκτωβρίου του 1884 συνετάχθη υπό του Συμβολαιογράφου Άρτης κ. Βάλλα το υπ’ αριθμ.2701 Συμβόλαιο αγοραπωλησίας Βουργαρελίουκατά το ρηθέν σχέδιον υφ’ ημών των πληρεξουσίων, αποκλειομένου δι’ ημάς του δικαιώματος του όρου «με τας επικρατούσας συνηθείας» ισχύοντος μόνον διά τους εντολείς μας……” Γεώργιος Ι. Οικονομίδης

Δημοσιεύθηκε στη Το αγροτικό ζήτημα στην περιοχή της Άρτας | Σχολιάστε

ΠΙΝΑΚΑΣ με τον αριθμό των μαθητών στα σχολεία της Άρτας κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας 

Δημοσιεύθηκε την 2 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

————-

ΠΙΝΑΚΑΣ με τον αριθμό των μαθητών στα σχολεία της Άρτας κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Κ. Στεργιόπουλος. Μέσα από τους αριθμούς των μαθητών αυτή την περίοδο (1870 -1881) διαφαίνεται ότι η εκπαίδευση στην Άρτα, μια μικρή πόλη, ακολουθεί ικανοποιητικούς ρυθμούς και αρχίζει να διαμορφώνεται σιγά – σιγά μια κοινωνική συνείδηση για την αξία της παιδείας.
(Πηγή : Άρθρο του Κ. Στεργιόπουλου στο ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΌΓΙΟ, Ιωάννινα, 1988)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ – ΑΙΓΙΟ

Δημοσιεύθηκε την 2 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————–

24 Ιουνίου 1978 : Ριζούπολη, αγώνας μπαράζ με Αίγιο. Άνοδος στη Β’ Εθνική. Παραλήρημα από 15.000 πιστούς της Θεάς. Ο Γιάννης Ξυθάλης με οβίδα-πύραυλο έστειλε την Άρτα στα ουράνια. Βασίλης Γούλας, Θεόφιλος Παπαποστόλης, Γιάννης Παπανικολάου χαιρετούν τα πλήθη!!! (Φωτο & Σχόλιο Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

ΚΑΤΕΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΑ ΧΕΙΜΑΔΙΑ…..(γ’ μέρος)

Δημοσιεύθηκε την 2 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————-
“……..Κάπου εκεί, ανάμεσα στους άλλους, ξεφορτώσαμαν κι εμείς. Κάναμαν ένα γυροβόλι με τις μεριές, έστρωσε ανάμεσα η μάνα ένα τσιολάκι, σιγούρεψε σ’ ένα αγκωνάρι τα απανογόμια, καθώς τα ‘λεγαν, τρουβάδια με φαγητά κι άλλα ξαλαφρώματα κι αδεκεί και το δείπνο. Από ‘να δυο θελάκια ριζόπιτα στο χέρι και στη συνέχεια αράδα αράδα όλοι στρωματσάδα κάτω από το χεράμι. Όσο για προσκέφαλο, καθένας τα παπουτσάκια του κι απάνω το σακάκι του για να τα ‘χει σίγουρα και πρόχειρα με το φευγιό. Η μάνα από την πέρα μεριά, δίπλα στη μικρή αδελφή, για να της κάνει κουράγιο τη νύχτα που σκιάζονταν δίχως φέξη και το πλιότερο να τη σκεπάζει, γιατί άθελα της κλώτσαγε το σκέπασμα και θα μανούρωνε ξέσκεπη ως την αυγή. Απ’ εδώ μεριά από μένα η βάβω μου και παραδίπλα δεμένα στη θηλιά από το σακί για σιγουριά η γάτα, οι κότες και η γιδούλα μας. Κατά πρώτον, από τα καλωσορίσματα των ταξιδιωτών που ξανασμίγανε, από το κουβεντολόι των μεγάλων με τους αγωγιάτες όπου δειπνήσανε κάπως ξέχωρα διπλοπόδι μπροστά στο τεψί με κάπως πλιότερο και καλύτερο φαΐ, και από τη δροσιά της εξοχής και την αστροφεγγιά ξαγρυπνήσαμαν κάπως. Όμως, από την άλλη μεριά, η αποσταμάρα από τον ποδαρόδρομο με τις ώρες και η έγνοια του πρωινού ξυπνήματος για το μεγάλο και δύσκολο που μας καρτερούσε δρόμο έδωνε τόπο στο χασμουρητό, τα μάτια σφαλίζανε μοναχά τους κι από ένας ένας παραδίνονταν άθελα του στην αγκαλιά του ύπνου. Εμένα, καθώς θυμάμαι, εκείνο το βράδυ άργησε κάπως να με πάρει ο ύπνος.” (Πηγή : Institute of Educational Policy portal – Τοπική Ιστορία)

Στη φωτογραφία του Κ. Μπαλάφα “Με τα πρώτα κρύα μαζεύουν τα ζώα”
(Πηγή : Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Αθήνα, 2003)

“1990, Τα κονάκια των νομάδων Καραδημαίων από τα Πράμαντα στα χειμαδιά, στον Αστακό Ξηρομέρου”
(Φωτο από Αρχείο Ν. Καρατζένη)

Δημοσιεύθηκε στη Ποιμενική Ζωή | Σχολιάστε

ΑΡΤΑ – ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ, 1942

Δημοσιεύθηκε την 1 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

——————-
“Την 2αν Φεβρουαρίου 1942, ημέραν Δευτέραν και ώραν 12ην μεσημβρινήν, ετελέσθη εις το Γυμνάσιον Άρτης Αγιασμός επί τη ενάρξει των Μαθητικών Συσσιτίων και των Λαικών Συσσιτίων. Εις τον Αγιασμόν παρέστησαν ο Συνταγματάρχης Ιταλός, μετά του επιτελείου του, ολόκληρος ο Ιερός Κλήρος της πόλεως, άπασαι αι Αρχαί της πόλεως και πλήθος λαού……”
Τα Λαικά και Μαθητικά συσσίτια ήταν η σωτηρία πολλών αρτινών απόρων και ιδίως των παιδιών. Σε μεγάλο βαθμό καλύπτονταν από τις υποχρεωτικές υπέρ του κράτους παρακρατήσεις των αγροτικών προιόντων, αν και οι μεγάλες ελλείψεις ήταν πλέον φανερές Μεγάλο μέρος των προιόντων βρισκόταν στις κρατικές αποθήκες στη διάθεση και μόνο του στρατού κατοχής, του οποίου ήδη ο αριθμός ήταν πολύ μεγάλος για να τραφεί ικανοποιητικά…..:
(Πηγή : Ημερολόγιο Παπα- Σταύρου Παπαχρήστου, Κ. Βάγιας, Άρτα, 2003)

Στη φωτογραφία του Κ. Μπαλάφα “Μαθητικά συσσίτια” (Πηγή : Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Αθήνα, 2003) 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1942

Δημοσιεύθηκε την 1 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

“25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1942 : Η Ιταλική Αστυνομία (Καραμπινερία) εκάλεσε τον Κλήρον ολόκληρον δια του Σεβ. Μητροπολίτου και απήτησε παρ’ αυτού να παραδώσουν οι Χριστιανοί τα όπλα. Ωμίλησα εγώ προς τον κ. Ιταλόν Διοικητήν και τω είπον ότι η δουλειά αυτή δεν είναι ιδική μας, διότι ημείς έχουμε άλλα καθήκοντα όπως και οι ιερείς οι ιδικοί των και δεν ανακατευόμαστε με όπλα.” (Πηγή : Ημερολόγιο Παπα- Σταύρου Παπαχρήστου, Κ. Βάγιας, Άρτα, 2003)

Στη φωτογραφία ο Παπα- Σταύρος Παπαχρήστος, γεννηθείς στους Μελισσουργούς το 1882, ο οποίος ως ιερέας του Ι. Ν. Αγίου Δημητρίου κατέγραψε τις «ενθυμήσεις» του που αφορούν την διάρκεια της κατοχής στην Άρτα, στις τελευταίες λευκές σελίδες του Ευαγγελίου του Ναού, συμπληρώνοντάς το συνεχώς με καθημερινές αναφορές και γεγονότα που απασχολούσαν την περιοχή. Στις αναφορές του είναι τολμηρός και δεν διστάζει να καταγράψει την αλήθεια, σε μια εποχή όπου η γνώμη τιμωρούνταν με την εσχάτη των ποινών. Στιγματίζει πρόσωπα και καταστάσεις, με την πεποίθηση ότι δεν πρέπει να ξεχαστούν μετά τον πόλεμο και παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πως το Ευαγγέλιο μπορεί ανά πάσα στιγμή να πέσει στα χέρια των κατακτητών, δεν διστάζει να τους χαρακτηρίζει όπως ενδόμυχα όλοι οι πολίτες της Άρτας πίστευαν.

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

27-11-1940 : Φαντάροι του 34/6/Τ.Τ.912 φωτογραφίζονται στην Άρτα. 

Δημοσιεύθηκε την 1 Οκτωβρίου 2021 από Anastasia Karra

27-11-1940 : Φαντάροι του 34/6/Τ.Τ.912 φωτογραφίζονται στην Άρτα,λίγο πριν αναχωρίσουν για το μέτωπο …Η φωτογραφία ταχυδρομήθηκε από τον Στρατιώτη Νικόλαο Γαλανάκη από την Παλαιά Κοκκινιά …

(Πηγή : Η ΑΡΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ, Κ. Βάγιας, Άρτα,2004) 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε