Αυλάκι Ύδρευσης – Κεντρικό

Δημοσιεύθηκε την 6 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

1960ς – Αυλάκι Ύδρευσης στην περιοχή του χωριού Κεντρικό, πρώην Νησίστα Παλαιάς Ελλάδος. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Στοιχεία για την εξαγορά των χωριών Δίστρατο & Κεντρικό Άρτης

Δημοσιεύθηκε την 6 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Τα χωριά Νησίστα και Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδος, σήμερα Κεντρικό και Δίστρατο αντίστοιχα, αρχικά δεν ήταν τίποτα άλλο παρά καλλιεργήσιμες εκτάσεις στις όχθες του ποταμού Αράχθου και ανήκαν στην περιοχή της Άρτας που απελευθερώθηκε το 1881 από τον οθωμανικό ζυγό.

Μετά την απελευθέρωση, στις δυο αυτές περιοχές πέρασαν και εγκαταστάθηκαν μερικές  οικογένειες από τα αντίπερα χωριά του Ξεροβουνίου, την Νησίστα και τα Πιστιανά που βρίσκονταν ακόμη υπό την οθωμανική κατοχή. Οι εκτάσεις  αυτές, που πέρασαν στο ελληνικό, αποτέλεσαν τα όρια των μετέπειτα κοινοτήτων Κεντρικού και Διστράτου, που μέχρι τότε ήταν βοσκότοπος με ελάχιστους ή καθόλου κατοίκους.

Η εργασία προσπαθεί να ρίξει λίγο φως στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των χωριών αυτών πριν την απελευθέρωση, καθώς επίσης και την εξαγορά τους από τους κατοίκους μετά το 1881.

Μπορείτε να διαβάσετε την εργασία στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2025/09/Στοιχεία-για-την-εξαγορά-των-χωριών-Δίστρατο-και-Κεντρικό-Άρτης-.pdf

ή στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Το Γεφύρι της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 4 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

“Το Γεφύρι της Άρτας”. Ελαιογραφία του ζωγράφου Άγγελου Στεργίου. (Από το αρχείο της κ.  Λουΐζας Στεργίου – Βασιλείου).

Μπορείτε να διαβάσετε για τον ζωγράφο Άγγελο Στεργίου στο λινκ https://doxesdespotatou.com/o-zografos-aggelos-stergioy-1921-1996/

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινοί ζωγράφοι και η Άρτα | Σχολιάστε

Ο ζωγράφος Άγγελος Στεργίου (1921 -1996)

Δημοσιεύθηκε την 4 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

“Ο Άγγελος Στεργίου γεννήθηκε στην Άγναντα. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Αγνάντων και εν συνεχεία στο Ημιγυμνάσιο Αγνάντων. Μετά από εξετάσεις εισήχθη στη Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων και ακολούθως στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων.

Με την αποφοίτησή του, διορίστηκε ως Δάσκαλος στην Εκπαιδευτική Περιφέρεια Άρτας και υπηρέτησε διαδοχικά σε Δημοτικά Σχολεία της ορεινής ζώνης, σε χωριά του κάμπου, στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Άρτας και στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Άρτας. Με την προαγωγή του στο βαθμό του Δ/ντή τοποθετήθηκε ως Δ/ντής σε Δημοτικό Σχολείο στον Πειραιά και στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης, απ’ όπου και συνταξιοδοτήθηκε.

Μετείχε για πολλά χρόνια στο Δ.Σ. του Μ/Φ Συλλόγου Άρτας ΣΚΟΥΦΑΣ και συνέβαλε σημαντικά με την συμμετοχή του στο έργο του Συλλόγου.

Η μεγάλη του αγάπη όμως ήταν η Ζωγραφική. Δυστυχώς, οι δυσκολίες της εποχής ( εισβολή Γερμανών, κατοχή, εμφύλιος πόλεμος) και η ανάγκη βιοπορισμού, δεν του επέτρεψαν να πραγματοποιήσει το όνειρό του, που ήταν οι σπουδές  στη Σχολή Καλών Τεχνών.

Ως ζωγράφος είναι αυτοδίδακτος. Δεν πήγε σε καμιά σχολή για να μάθει να ζωγραφίζει. Μόνος του ανακάλυψε τα μυστικά της ζωγραφικής. Ξεκίνησε να ζωγραφίζει από τότε που ήταν μαθητής στο Δημοτικό Σχολείο. Το πρώτο του εργαλείο ήταν ένα μαλακό μολύβι. Όταν εξάντλησε τις δυνατότητές του δοκίμασε το κάρβουνο. Απ’ εκεί πέρασε στα Παστέλ, μετά στη σινική μελάνη, στην ακουαρέλα, στις τέμπερες και κατέληξε στις ελαιογραφίες.

Πέρασε απ’ όλα τα στάδια  και χρησιμοποίησε όλες τις τεχνικές προκειμένου να απεικονίσει αυτό που υπήρχε στο μυαλό του. Δεν σταμάτησε  σ’ όλη του τη ζωή να «παίζει»  με τα χρώματα και τα σχέδια. Δεν περιορίστηκε μόνο στο να κάνει πίνακες. Ξέφυγε κάποια στιγμή  από τα πλαίσια του τελάρου και ασχολήθηκε με την σκηνογραφία. Έκανε ατομικές εκθέσεις στην Άρτα και στην Αθήνα και συμμετείχε και σε αρκετές ομαδικές.

Συγκαταλέγεται στους λαϊκούς ζωγράφους και μάλιστα σ’ εκείνους που σπανίζουν στην εποχή μας….” (Οι πληροφορίες προέρχονται από την κ. Λουΐζα Στεργίου – Βασιλείου)

Στη φωτογραφία ο ζωγράφος Άγγελος Στεργίου “επί το έργον”…. (Η φωτογραφία είναι απο το αρχείο της κ. Λουΐζας Στεργίου – Βασιλείου)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινοί ζωγράφοι και η Άρτα | Σχολιάστε

Γλέντι στο Κατάφουρκο…

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Γλέντι και χορός, κάποια Πρωτομαγιά, σε ταβέρνα, στο Κατάφουρκο. Τα γιορτινά τραπέζια έχουν στρωθεί και το γλέντι έχει ανάψει…… Ο Χρήστος Έξαρχος χορεύει με τσαλιμάκια και τον κρατάει ο γαμπρός του, ο Βασίλης Τρομπούκης. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της Σοφίας Εξάρχου).

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Απογευματινοί περίπατοι στην Άρτα του 1896….

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

“Η Άρτα με τα υψούμενα τζαμιά της ακόμη, η Άρτα με τους ραπανοειδείς μιναρέδες της, με τα συσφιγμένα απελπιστικώς σπίτια της, με τα καφασωτά ακόμη σε μερικά παράθυρά της και τας πολυδαιδάλους στενωπούς της και τα παράξενα καλδηρήμια της και τους λαβυρινθώδεις μαχαλάδες και τα εβραιοπάζαρα και τα τουρκοπάζαρά της, έχει όλην την μορφήν ανατολικής τουρκοπόλεως ακόμη.

Όλα τα λησμονείς όμως, δι’ όλα αμείβεσαι, με έναν απογευματινόν περίπατον στη γέφυρα, με έναν άλλον προς την ανατολικήν είσοδον της πόλεως, στην όχθη του Αράχθου, ή με μίαν ανάβασι του αμυντικού στρατώνος το καταπράσινο βουναλάκι ή με μίαν άλλη στου κάστρου τις βόρειες επάλξεις.

Να πάρης της γέφυρας τον περίπατο αυτή την εποχή, θα πελαγώσης μέσα στην μαγευτικωτέραν ανοιξιάτικην ατμόσφαιραν. Ένθεν και ένθεν, δεξιά κι αριστερά σε περιβάλλουν θαυμάσιαι χλωρίδες, πυκνότατα σύσκια περιβολάκια, φουντωτές πελώριες βαρυφορτωμένες, καταχιονισμένες μέσα στα παρθενικά τα άνθη τους λεμονοπορτοκαλιές , εκτεινόμενες πέρα, πέρα μακρυά, όσο φτάνει το μάτι σου. Και οδεύων ονειρεύεσαι και περιπατών μεθάς και ηδονικώτατα βυθίζεσαι ολοέν εις ατμόσφαιραν μαγικήν ονειροφάνταστην κεκορεσμένην, θα έλεγες, από παρθενικής σαρκός ονειρώδη ευωδίαν – του χιονώδους κάλυκος της λεμονοπορτοκαλιάς.

Να πάρης αντιθέτως την όχθην, όχθη του Αράχθου έχεις ν’ απολαύσης εκεί κάτι τι το εκτάκτως γραφικόν και εκτάκτως υδρογραφικόν. Τας ευθυγράμμους κορυφάς του Πίνδου, λευκαζούσας μέσα στα χιόνια, πυρπολουμένας υπό τας ξανθάς και ολοχρύσους δύσεις και εκπεμπούσας τας πυρίνους σκιάς των, και αντανακλώντας τας φλογώδεις αποχρώσεις των, μέχρι του αποκαμωμένου, θα έλεγες, από τον ημερήσιον κάματον Αράχθου, και κυλίοντος τα ήρεμα νάματά του, νωθρώς, νωχελώς, ησύχως. Και ανάπτει και φωσφορίζει και απαστράπτει ο Άραχθος στα πλάκα του και μαγικός καθρέπτης αληθής, τώρα κατοπτρίζει παρά την όχθην υδρευόμενος τας ευσταλείς Αρτινάς αγρότιδας και τους ποτίζοντας τα υποζύγια χωρικούς.

Από τους ογκώδεις πύργους του αμυντικού στρατώνος, από τας βαρείας επάλξεις του λουόμενου εις τον Άραχθον φρουρίου, αι απόψεις μοναδικαί, θεοειδείς, απερίγραπτοι. Κάμποι κατάφυτοι, βουνά χιονισμένα, ποταμοί συμβάλλοντες, ηρεμούντα πελάγη, όλοι οι συνδυασμοί της φύσεως, όλα τα χρώματα, και πινελιές και αποχρώσεις της, εις μίαν εναρμόνιον αναλογίαν συνηρμοσμένα……” (Πηγή : ΤΑΞΕΙΔΙΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ (Άρτα και Αρτινοί), Κ. Πασαγιάννης, Εφημερίδα “Ακρόπολις”, 7 Μαίου 1896)

Στη φωτογραφία “Εκδρομή στην εξοχή το 1933”, από το αρχείο του Σ. Σαρλή (όπως δημοσιεύτηκε στο Λεύκωμα του Ε. Ιντζέμπελη “ΑΡΤΑ 1881 – 1941”, Αθήνα, 2010).

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Γιορτάζοντας τα Κούλουμα…

Δημοσιεύθηκε την 3 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

“Δεν τους γαμάς τη μάνα, των κερατάδωνε,

θέλουν να μας βαρέσουν και πάλι σκιάζονται…..

Το τραγουδούσαν οι Αρτηνοί την Καθαρή Δευτέρα… Όπως είναι γνωστό πριν την αναίμακτη παράδοση της Άρτας στους Οθωμανούς, η πόλη έστειλε τον Δημήτρη Χαικάλη από τη Θεσσαλονίκη στο Σουλτάνο, ώστε να επικυρώσει κάποια προνομία πριν την παράδοσή της. Ανάμεσα στα προνόμια αυτά περιλαμβανόταν και ο εορτασμός της Αποκριάς όπως και η χρήση προσωπίδας.

Γιόρταζαν λοιπόν οι Αρτηνοί την Αποκριά μασκαρεμένοι και την Καθαρή Δευτέρα πετάγονταν ως απέναντι στη Βλαχέρνα να γιορτάσουν τα Κούλουμα. Έστρωναν τις κουρελούδες και τα χεράμια τους, άπλωναν τα σαρακοστιανά τους,  και, μετά το φαγητό και το κρασί, άρχιζε το γλέντι και το τραγούδι. Έλα όμως που οι Τούρκοι παραφύλαγαν από κοντά, αλλά δεν τολμούσαν να τους πλησιάσουν ή να τους δημιουργήσουν προβλήματα….Πάνω στο κέφι τους λοιπόν οι Αρτηνοί κατασκεύαζαν στιχάκια  που τα τραγουδούσαν κι ένα απ’ αυτά ήταν και το παραπάνω, που περιέγραφε την ατολμία των Τούρκων να τους επιτεθούν…..» (Από την διήγηση της κ. Τιτίνας Τζιμοπούλου για την παλιά Άρτα).

Στη φωτογραφία «Γλέντι Αρτηνών στις αρχές του 1900». (Πηγή : Λεύκωμα ΠΡΟΤΑΣΗ, Άρτα, 1999)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

Αρτηνές Απόκριες την δεκαετία του ’80

Δημοσιεύθηκε την 2 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Αρχές δεκαετίας του ’80. Οι φωτογραφίες πλέον είναι χρωματιστές κι αποτυπώνουν ζωηρά τα έντονα χρώματα και την ατμόσφαιρα του κεφιού στα μπαράκια της πόλης. Στη φωτογραφία ο Γιάννης Νάκας, ιδιοκτήτης του ΜΠΑΡ 39 επί της οδού Σκουφά στο κέντρο της Άρτας, έτοιμος να αλλάξει τον δίσκο στο πικάπ και δέχεται παραγγελίες. Σήμερα στη θέση του ΜΠΑΡ 39 βρίσκεται το Ενοριακό Πνευματικό Κέντρο του Αγίου Δημητρίου. (Φωτο από συλλογή Γιάννη Νάκα)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

Αρτηνές Απόκριες την δεκαετία του ’70

Δημοσιεύθηκε την 2 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Το Καρναβάλι της Άρτας είναι πια γεγονός. Στην καρναβαλική παρέλαση συμμετέχουν άντρες και γυναίκες και κυρίως μαθητές των γυμνασίων της πόλης. Στη φωτογραφία στιγμιότυπο από την παρέλαση του καρναβαλιού στην Άρτα την δεκαετία του ’70. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

Αρτηνές Απόκριες την δεκαετία του ’60

Δημοσιεύθηκε την 2 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Αρχές της δεκαετίας του ’60. Τα καφενεία είχαν την τιμητική τους…Στη φωτογραφία μια Μελισσουργιώτικη παρέα διασκεδάζει αποκριάτικα στο καφενείο του Θανάση Τρομπούκη στη στοά της Σκουφά, απέναντι από την οδό Παντοκράτορα… Σήμερα στη στοά είναι η είσοδος για το Ξενοδοχείο Piccadilly House. (Φωτο από συλλογή E.K.)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε